Danıştay 3. Daire E.2022/3649 K.2025/3158

Dava konusu istem: Davacı adına, 2012 yılının Temmuz ila Kasım, 2015 yılının Aralık, 2016 yılının Ocak ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi, gelir (stopaj) vergisi, vergi ziyaı cezası ve fer'ilerinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairelerince verilen ara kararı üzerine davalı idarece, dava konusu ödeme emrine ilişkin olarak davalı vergi dairesi sisteminde "iptal" olarak kayıt düşülmüş ise de bu kaydın, ödeme emri hakkında ilk derece yargı yerince verilmiş karar nedeniyle yapıldığı, gerçekte ödeme emrinin iptal edilmediği, ilk derece yargı yeri kararı gereğinin yerine getirildiği, ödeme emri tanzim ve tebliği ile takibata başlanılan amme alacaklarının terkin edilmediği,

davaya konu ödeme emriyle takibatın devam ettiğinin anlaşıldığı olayda, davacı şirketin, ihracat istisnasından doğan 2015 yılının Ekim ve Kasım dönemine ilişkin katma değer vergisi iade alacağının, vergi borçlarına mahsubunu ve artan tutarın nakden iadesi istemiyle yaptığı başvurusunun, davacı şirket ve mal ve/veya hizmet teslim aldığı şirketler hakkında, sahte belgeler düzenlemek/kullanmak suretiyle, muvazaalı işlemlerle haksız iade isteminde bulunulduğu yönünde olumsuz tespitlerin mevcut olması sebebiyle iade talebinin özel esaslar kapsamında,

şirket hakkında yapılacak vergi incelemesi sonucuna göre yerine getirilebileceğinden bahisle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih E:..., ..., K:..., ... sayılı kararlarıyla reddedildiği, söz konusu kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun sırasıyla ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... ile ... Bölge İdare Mahkemesi...

Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, kararın nispi harca ilişkin hüküm fıkrası dışındaki kısmı yönünden reddedildiği, anılan kararlara yönelik yapılan temyiz başvurularının ise Danıştay Üçüncü Dairesinin 16/12/2021 tarih ve E:2019/358, K:2021/6191 ve E:2018/3803, K:2021/6202 sayılı kararlarıyla reddine karar verilerek işlem açısından kararın kesinleştiğinin görüldüğü,

2015 yılının Ekim ve Kasım dönemlerine ilişkin olarak katma değer vergisi ihracat istisnası nedeniyle bir iade alacağı doğduğundan bahsedilemeyeceğinden, vergi borçlarına mahsubu yapılabilecek iade alacağı bulunmayan davacı şirketin beyanına istinaden tahakkuk edip vadesinde ödenmeyerek kesinleşen vergi borçlarının tahsili için düzenlenen dava konusu ödeme emrinin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emri içeriği vergi ve cezalara karşı açılan davaların devam ettiği, kesinleşmeyen amme alacağının takibi için ödeme emri tanzim edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı şirketin iade taleplerinin yerine getirilmemesinden kaynaklı olarak oluşan borca ilişkin ihtilafa konu ödeme emrinin tanzim edildiği, davacı hakkında tanzim edilen vergi vergi inceleme raporu ile davacının 2015 yılı için talep ettiği ancak yerine getirilmeyen iade tutarlarının reddedildiği gibi iadesi gerçekleştirilmiş olanların da önemli bir kısmının haksız alındığının tespit edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı konusu ödeme emri içeriği Ocak ila Aralık 2016 dönemi hariç diğer amme alacaklarının tamamının yer aldığı ve davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrine karşı açılan davanın reddine ilişkin ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 23/12/2021 tarih ve E:2018/4133, K:2021/6404 sayılı kararıyla onanmıştır.

Öte yandan, dava konusu ödeme emrinin 22. ila 24. sıralarında yer alan Ocak ila Aralık 2016 dönemine ait amme alacağının, davalı idarece dava dosyasına sunulan Ekim, Kasım 2015 dönemleri katma değer vergisi iade talebini içeren dilekçelerde mahsup talebine konu edilmediği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "ödeme emri" ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 22. maddesinin 1. fıkrasında; konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, kararlarda bulunacak hususları düzenleyen 24. maddesinin (b) bendinde, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun kararda belirtileceği, (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebeplerin, gerekçe ve hükmün kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu kurala bağlanmış, 49. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu ödeme emrinin 22. ila 24. sıra numaraları haricinde yer alan kamu alacaklarına ilişkin kısmının; davacı adına düzenlenen ...tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinde de yer aldığı ve değinilen ödeme emrine karşı açılan davanın reddine dair ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yasal yollardan geçerek kesinleştiği anlaşıldığından Vergi Dava Dairesince yazılı gerekçeyle ödeme emrinin, belirtilen kamu alacağı bakımından davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Öte yandan, dava konusu ödeme emrinin 22. ila 24. sırada yer alan Ocak ila Aralık 2016 dönemine ait amme alacağının davalı idarece dava dosyasına sunulan Ekim, Kasım 2015 dönemleri katma değer vergisi iade talebini içeren dilekçelerde mahsup talebine konu edilmediği halde Vergi Dava Dairesince söz konusu amme alacağı yönünden yazılı gerekçeyle verilen davanın reddine ilişkin kararın değinilen hüküm fıkrasının da yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.