Danıştay 4. Daire E.1993/75 K.1994/1045

ORTALAMA KAR HADDİ ESASINA GÖRE YAPILAN TARHİYATIN DÜZELTME-ŞİKAYET KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLEMEYECEĞİ HK.<

Odun kömür şatışı yapan davacı şirketin 1989 yılı için beyan ettiği kazanç ortalama kar haddi esasına göre beyanı gereken kazançtan düşük bulunarak ikmalen salınan kurumlar vergisi ve geçici vergiye karşı açılan davanın, … Vergi Mahkemesince süre aşımı yönünden reddi üzerine, satış fiyatlarının İl Tevzi Komisyonunca belirlendiği ileri sürülerek tarhiyatın kaldırılması istemiyle Maliye Bakanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemidir.

2577 sayılı Danıştay Kanununun 25/J maddesinde, Vergi Usul Kanunu gereğince şikaye yoluyla vergi düzeltme taleplerinin reddine ilişkin işlemlere karşı açılacak iptal davalarının ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da çözümleneceği belirtilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Vergi Hatalarını Düzeltme" başlıklı üçüncü bölümündeki 111 ncı maddesinde vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi ve alınması olarak tanımlanmış olup, bu hatalar "hesap tataları" ve "vergilendirme hataları" başlığı altında 117 ve 118 nci maddelerde iki ayrı grup halinde düzenlenmiş Kanunun müteakkip maddelerinde bu hataların düzeltilmesine ilişkin esaslara yer verilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 111 nci maddesinin birinci fıkrasında; kısmen veya tamamen perakende satış yapan ticaret erbabı ile imalatçıların gösterdikleri gayrisafi kazançlar, Vergi Usul Kanununa göre tesbit olunan ortalama kar hadlerinin, perakende satılan emtianın maliyet bedeline uygulanması suretiyle bulunacak miktarlara göre düşük olduğu takdirde, beyan edilen gayrisafi kazançlar yerine bu suretle bulunan miktarların ikmalen vergi tarhına esas alınacağı, belirtilmiş;

3 üncü fıkrasında ise, bu maddeye göre tarhiyat yapılabilmesi için tespit edilen kazançtaki düşüklük nedeniyle mükelleften izahat talep edilmiş olması, mükellefin de süresi içinde izahatta bulunmaması veya verdiği izahın yeterli görülmemesi şartının aranacağı öngörülmüştür.Davacı şirketin 1989 yılı için beyan ettiği gayrisafi kazanç yukarıda sözü edilen 111 nci madde uyarınca tespit edilen kazançtan düşük bulunarak ikmalen salınan vergi düzeltme şikayet yoluyla dava konusu edilmişse de, bu tarhiyatın 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 117 ve 118 inci maddelerinde hataları kapsamında görülmesi mümkün değildir. Söz konusu tarhiyatın dava konusu edilmesi gerekirken, vergi hatası olduğu ileri sürülerek düzeltme şikayet yoluna başvurulmasında isabet görülmemiştir.