Danıştay 4. Daire E.2023/10979 K.2024/1439

Dava konusu istem: Davacı tarafından; işletme ruhsatında belirtilen içkili restoran kapsamı dışına çıkarak işyeri ruhsatına aykırı faaliyet yürüttüğünden bahisle 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu kapsamında belirsiz süre ile faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Zile İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurul Kararının 3. maddesinin kendisi ile ilgili kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait iş yerinde yapılan denetimde, işyeri açma ruhsatına göre içkili lokanta olarak faaliyet gösteren iş yerinde çok sayıda bayan şahsın konsomatris olarak çalıştırıldığının tespit edildiği, anılan iş yerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatında iş yerinin faaliyet konusu olarak içkili lokanta belirtilmiş ise de, söz konusu iş yerinin fiilen İçişleri Bakanlığınca yayımlanan genelgelerde derhal kapatılacağı belirtilen bar, pavyon, gece kulübü vb. gibi işyerleri şeklinde işletildiği anlaşıldığından davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; iş yerinin ruhsat konusuna uygun bir şekilde işletildiği, bahsi geçen Genelge kapsamına girmediği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde, mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen iş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon (500) Türk Lirası ile birmilyar (1.000) Türk Lirası arasında idari para cezası verileceği kurala bağlanmış, 8. maddesinde ise, "Polisçe kat'i delil elde edilmesi halinde;

A) Kumar oynanan umumî ve umuma açık yerler ile her çeşit özel ve resmi kurum ve kuruluşlara ait lokaller,

B) Mevzuata aykırı bir şekilde uyuşturucu madde imal edilen, satılan, kullanılan, bulundurulan yerler,

C) Mevzuata aykırı faaliyet gösteren genelevler, birleşme yerleri ve fuhuş yapılan evler ve yerler,

D) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasal düzenine, genel güvenliğe ve genel ahlâka zararı dokunacak oyun oynatılan, temsil verilen, film veya video bant gösterilen yerler ile internet üzerinden yapılan yayınlara izin verilen yerler,

E) Derneklere, sendikalara, loca ve kulüplere, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile benzeri kurum ve kuruluşlara ait ve yalnız üyelerinin yararlanması için açılan lokallerden, birden fazla denetim sonunda ve yazılı ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek umuma açık yer durumuna geldiği tespit edilenler,

F) (Ek: 28/12/2006-5571/1 md.) Her türlü denize elverişli araçlarla günübirlik tur düzenleyen veya her türlü mal ve hizmet satanlardan, müşteriye faaliyetlerini duyururken veya müşteri kabul ederken çevreyi veya müşteriyi rahatsız edecek yöntemler kullananlar,

Mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir. Bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatları, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edilir..." hükümleri kurala bağlanmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde "İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir.

Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa hakkında kanuni işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Yönetmelik'in "Çalıştırılacak kişilerde aranacak şartlar" başlıklı 36. maddesinin 6. fıkrasında, müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği hükme bağlanmış; " Geçici süreyle faaliyetten men ve idari para cezası " başlıklı 39. maddesinin 1. fıkrasında, " 2559 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde sayılan hususların tespiti halinde belirtilen işyerleri otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle;

bu işyerlerinin mevzuat hükümlerine aykırı olarak ruhsatsız işletildiğinin tespiti halinde ise süresiz olarak ya da ruhsat alıncaya kadar mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından faaliyetten men edilir. Faaliyetten men’e ilişkin onay uygulanmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare en geç üç işgünü içinde faaliyetten men’e ilişkin kararı işyerini mühürlemek suretiyle uygulayarak buna ilişkin tutanağın bir suretini ilgili mülki makama gönderir.

Yetkili idare, işyerinin faaliyetten men’ine ilişkin kararı süresinde uygulamazsa, sorumluluğu yetkili idareye ait olmak üzere kapatma kararı kolluk güçleri tarafından re’sen uygulanır ve yetkili idareye bilgi verilir." hükmüne yer verilmiş.

2. fıkrasında ise, 36. maddeye aykırılığın veya 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen hususların tespiti halinde, yetkili idare tarafından 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen usule göre idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Olayda; davacıya ait içkili lokanta için işyeri açma ve çalışma ruhsatının 09/03/2018 tarihinde Zile Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenlendiği, sözü edilen işyerinin ruhsatının iptal edilmesi veya faaliyetten men edilmesinde de yetkili idarenin Belediye olduğu, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca bu maddede sayılan hususların tespiti halinde işyerinin mahallin en büyük mülki amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilmesinin mümkün olduğu, Kaymakamlığın geçici faaliyetten men yetkisi dışında süresiz faaliyetten men yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; "içkili lokanta" ruhsatı ile faaliyet gösteren işyerinin ruhsat amacı dışında faaliyet gösterdiğinden bahisle İçişleri Bakanlığının 15/09/2020 tarih ve 15055 sayılı Genelgesi ile İlçe Umumi Hıfzısıhha Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı dayanak gösterilerek Zile Kaymakamlığı tarafından süresiz olarak faaliyetten men edilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.