Danıştay 4. Daire E.2023/5518 K.2024/5234

Dava konusu istem: Erzurum İli, Pasinler İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel numarasında Hazine adına kayıtlı taşınmazın fuzulen işgal edildiğinden bahisle 82.205,00.-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu taşınmazı bir kamu tüzel kişisi olan Pasinler Belediyesinden kira sözleşmesi yapmak suretiyle idareye güven ilkesi uyarınca kullandığı açık olan davacı şirketin anılan taşınmazdaki tasarrufundan dolayı fuzuli şagil olarak nitelendirilemeyeceği ve kirasını ödemek suretiyle kullandığı taşınmaz için ayrıca ecrimisil adı altında ikinci bir bedel ödemeye zorlanamayacağından, tahakkuk ettirilen ecrimisilde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından; Hazineye ait bir taşınmazın belediye tarafından kiralanmasının hukuken yok hükmünde olduğu, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin (d) bendinde ecrimisil, Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat;

(e) bendinde fuzuli şagil (işgalci), kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmış, 85. maddesinin 2. fıkrasında. "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, Erzurum İli, Pasinler İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel numarasında Hazine adına kayıtlı taşınmazın fuzulen işgal edildiğinden bahisle 82.205,00.-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine yönelik ... tarih ve... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın belediye tarafından kullanımına/tahsisine ilişkin belediye ile idare arasında herhangi bir protokol bulunmadığı, bu haliyle belediyenin dava konusu taşınmazda herhangi bir tasarruf yetkisi olmadığından kira sözleşmesinin davalı idareyi bağlamayacağı ve hükümsüz olduğu, davacının davalı idarenin izni dışında taşınmazı kullandığı açıktır.

Bu durumda, söz konusu taşınmazda işgalci olan davacıdan ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlem hakkında esastan inceleme yapılmak suretiyle; işgal dönemi, işgal edilen alanın miktarı ve taşınmazın kira bedeli ile emsal nitelikteki ecrimisil bedelleri ve bir önceki döneme ilişkin davacı tarafından rızaen ödenen ecrimisil bedeli de göz önüne alınarak dava konusu işlem hakkında bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözetilmeden davalı idarenin ecrimisil isteme yetkisi bulunmadığından bahisle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.