Danıştay 4. Daire E.2023/6056 K.2024/3891

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, adına düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerinin iptali istemiyle açılan davalarda ... İdare Mahkemesinin E:... K:... sayılı ve E:..., K:... sayılı davanın reddine dair kararlarının Danıştayca bozulduğundan bahisle ecrimisil bedellerinin tahsiline ilişkin olarak adına düzenlenen ... tarih ve ... sıra nolu ödeme emrinin ve ödeme emri kararına bağlı olarak yapılan haczin kaldırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idarece gönderilen belgeler ile dava dosyasında mevcut diğer belgelerin incelenmesinden,ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan davalarda verilen davanın reddine ilişkin kararların Danıştayca bozulduğu görülmekle usulüne uygun olarak tahakkuk etmeyen ecrimisil borcuna istinaden düzenlenen ... tarih ve ... sıra nolu ödeme emrinin ve ödeme emri kararına bağlı olarak yapılan haczin kaldırılması istemiyle yaptığı 11/03/2016 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacının ecrimisil borcunu doğuran tahakkuk işlemi ile bu borcunun tahsili için düzenlenen ödeme emirlerine yönelik olarak açtığı davalarda verilen "ret" kararlarının temyiz incelemesi sonucunda bozulması üzerine,

bozma kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 52/4. maddesi uyarınca bozma kararlarına bağlanan "yürütmenin durdurulması" biçimindeki hukuksal sonuçlardan yararlandırılması yolunda başvurusunun anılan işlemler yürütülmeyerek kabulü gerekirken, anılan uyuşmazlıklarda bozma sonrasında esasa yönelik bir karar verilmemiş olması nedeniyle reddine ilişkin dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uyarlık, bu işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle maddi ve usul kurallarına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçesi düzeltilerek reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından ecrimisil ihbarnameleri ve ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan davaların ve ecrimisil ihbarnamelerine dayanılarak düzenlenen ... tarih ve ... cilt no, ... sıra nolu ödeme emrinin yargısal süreci göz ardı edilerek, cebri icra yöntemleri arasında sayılan dava konusu haciz işlemleriyle tahsili amaçlanan kamu alacağının ödenmesi için tanzim edilen ödeme emrinin iptali davasında verilen ret kararı dikkate alınmaksızın hatalı karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle ''Ödeme emri'' başlıklı 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı hüküm altına alınmış olup, ''Ödeme emrine itiraz'' başlıklı 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla dava açabileceği hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ''Üst Makamlara Başvurma'' başlıklı 11. maddesinde; "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmü yer almaktadır.

Dava konusu başvuruda bahsi geçen ödeme emrinin dayanağı olan ecrimisil ihbarnamelerinin iptali istemiyle açılan davalarda. 329.024,00-TL'lik ecrimisil ihbarnamesine ilişkin kısmı yönünden; ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararın Danıştay Onyedinci Dairesinin 20/11/2015 tarih ve E:2015/4587, K:2015/5136 sayılı kararı ile bozulduğu, bozmaya uyulması üzerine aynı Mahkemece verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin 38.208,60-TL'lik kısmının iptaline 290.815,40-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine dair verilen kararın Danıştay Dördüncü Dairesinin 11/06/2024 tarih ve E:2023/6385, K:2024/3885 sayılı kararı ile onandığı, 198.656,00-TL'lik ecrimisil ihbarnamesine ilişkin kısmı yönünden ise; ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararın Danıştay Onyedinci Dairesinin 20/11/2015 tarih ve E:2015/4588, K:2015/5137 sayılı kararı ile bozulduğu, bozma üzerine aynı Mahkemece verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine dair verilen kararın Danıştay Dördüncü Dairesinin 11/06/2024 tarih ve E:2023/6386, K:2024/3887 sayılı kararı ile onandığı anlaşılmaktadır.

Olayda, dava konusu idari başvuruya cevaba dair işlemin ödeme emrine ilişkin kısmı yönünden; ödeme emirlerine karşı dava açma süresinin genel dava açma süresinin aksine yedi gün ile sınırlandırıldığı, ödeme emrine karşı açılacak davalarda, dava açmadan evvel düzeltme talebi ile idareye başvurulmuş olması dava açma süresini uzatmayacağından yedi günlük sürenin hak düşürücü süre olarak kabul edilmesi gerektiği ve amme alacağının tahsiline yönelik olarak düzenlenen ödeme emrinin tebliği üzerine İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesinin uygulanma olanağı bulunmadığından,

ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde açılmayan işbu davanın esasının incelenme olanağının bulunmadığı, işlemin haciz varakasına ilişkin kısmı yönünden ise; dayanağı ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan davalarda verilen kararların yukarıda bahsedilen kesinleşen kısımları yönünden inceleme yapılarak söz konusu kesinleşen miktarlar yönünden bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Keza, davalı idare tarafından 02/09/2021 tarihinde verilen ek beyan dilekçesi ile ödeme emrine konu alacakların davacının talebi ile, 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun uyarınca yapılandırma kapsamında taksite bağlandığı görüldüğünden verilecek olan kararda bu hususun da dikkate alınacağı açıktır.

Öte yandan; haciz varakasına konu ödeme emrine karşı ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dosyasında dava açıldığı ve bu davada ödeme emrinin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verildiği görüldüğünden, bu davanın sonucu da araştırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile verilen İdare Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.