Danıştay 4. Daire E.2023/6057 K.2024/6345

Dava konusu istem: Davacı adına, 2015 yılı 1-8 aylar ecrimisil alacağının tahsili için düzenlenen ...tarih ve ... takip numaralı ödeme emri ile 2015 yılı 9-12 aylar arası için düzenlenen ...tarih ve... takip numaralı ödeme emrinin ecrimisil alacağına ilişkin kısmı yönünden iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufunda bulunan taşınmazın işgali nedeniyle davalı idarenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesine dayanarak ecrimisil isteme yetkisi bulunmadığından davacının iddialarının "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesi sonucunda dava konusu ödeme emirlerinin ecrimisile ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ecrimisile konu taşınmazın 1984 tarih ve 3030 sayılı Kanun gereği İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının 20/10/1897 tarihli yazısı Belediyelerine devredildiği ancak tapuda devir işlemlerinin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından tamamlanmadığı, tasarruf yetkisinin 3030 sayılı Kanun ile belediyelerine geçtiği, taşınmazın mülkiyetinin Belediyelerine ait olduğunun yargı mercileri nezdinde davacı borçlu tarafından kabul edilerek, 24/06/2010 tarihinde taahhütname vermek suretiyle ecrimisil bedelini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği halde, ödeme yapmadığı için dava konusu işlemin tesis edildiği, ödeme emirlerinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek veya tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı kuralı yer almıştırr.

2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan ve 19/06/2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Yönetmelik'in 86. maddesinde, tesbit ve takdir edilen ecrimisil tutarının fuzuli şagiline "ecrimisil ihbarnamesi" ile tebliğ edileceği, bu ecrimisil işlemine karşı, ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili idareye bir dilekçe ile müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabileceği, düzeltme taleplerinin, talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanacağı ve sonucun karar tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde düzenlenecek "ecrimisil düzeltme ihbarnamesi" ile ilgilisine tebliğ edileceği öngörülmüştür.

Yine, aynı Yönetmelik'in "Ecrimisilin kesinleşmesi, vade tarihi ve tahsili" başlıklı 87. maddesinde ise, "(1) Ecrimisil; Ecrimisil İhbarnamesinin (Ek-9), düzeltme talebinde bulunulmuş ise Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesinin (Ek-10) ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde muhasebe birimlerine ödenir. Bu süre içerisinde ecrimisilin peşin ödenmesi halinde yüzde onbeş indirim uygulanır...

(3) Ecrimisil İhbarnamesinin (Ek-9), düzeltme talebinde bulunulmuş ise Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesinin (Ek-10) ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde muhasebe birimlerine rızaen ödenmeyen ecrimisil; düzeltme talebinde bulunulmamış ise yüzde yirmi indirim yapılmak suretiyle milli emlak birimlerince, dava açma süreleri geçtikten sonra 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere vergi dairelerine veya gelir servislerine intikal ettirilir. Vergi daireleri veya gelir servisleri, kendilerine intikal ettirilen ecrimisil alacaklarını anılan Kanunun kapsamına giren amme alacakları gibi takip ve tahsil ederek sonuçlarını millî emlak birimlerine bildirirler...

(5) Fuzuli şagiller tarafından dava açılmış olması, ecrimisilin takip ve tahsil edilmesi işlemini durdurmaz." denilmek suretiyle, ecrimisil ihbarnamesinin, düzeltme talebinde bulunulmuş ise ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde ecrimisil alacağının ödenmesi gerektiği, bu sürenin son gününün ödenmesi gereken ecrimisilin vade tarihi olduğu, bu süre içerisinde rızaen ödenmeyen ecrimisilin 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edileceği düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmelik'teki düzenlemeler ile ecrimisil ihbarnamesi oldukça sıkı şekil koşullarına bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "ödeme emri" ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.

13/07/2005 günlü, 25874 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin 6. fıkrasında; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmış; 86. maddesinde ise, bu Kanunun, yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde, kamu alacaklarının hususi kanunlarda belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarda ödeme zamanı tespit edilmemiş kamu alacaklarının Maliye Bakanlığı'nca belirlenecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme süresinin son günün kamu alacağının vadesi günü olduğu belirtilmiş; aynı Kanun'un 54. maddesinde, ödeme süresi içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı.

55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı. 58. maddesinde de, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında görevli ve yetkili mahkemede dava açabileceği kurala bağlanmıştır.

Ecrimisil alacaklarının tahsili aşamasında düzenlenecek olan ödeme emirlerinde, ödeme emirlerine konu ecrimisil alacaklarında, alacağın vadesini ecrimisil ihbarnamesi belirlemektedir. Buna göre, uyuşmazlıkta, ödeme emirlerinin konusu olan ecrimisil alacağının vadesini belirleyen ecrimisil ihbarnamesi davacı adına düzenlenmeksizin, doğrudan ödeme emirleri düzenlenmesi, bir başka anlatımla henüz kesinleşmeyen ecrimisil alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uygunluk, ödeme emirlerinin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi Dava Dairesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.