Danıştay 4. Daire E.2023/6104 K.2024/7157

Dava konusu istem: İstanbul ili, Adalar ilçesi, ...-... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde bulunan, tamamı Hazineye ait 1.086,00 m2 yüzölçümlü taşınmazın "belediye hizmet binası, kültür merkezi ve sergi alanı" olarak davacı tarafından kullanmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 27/04/2012 - 26/04/2017 tarihleri arasındaki dönem için 299.675,54 TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dava konusu ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz sonucu düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada verilen karar doğrultusunda; dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 100.740,61-TL'lik kısmının iptaline, 198.934,93-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idarenin mülkiyetinde olan taşınmazın, davacı tarafından kamu hizmetine yönelik olarak kullanılması nedeniyle ecrimisil istenemeyeceği, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ve tümüyle iptali gerektiğinden, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hazinenin tasarrufunda bulunan dava konusu taşınmazın Hazinenin bilgisi ve rızası dışında kültür merkezi ve sergi alanı olarak işgal edilmesinin işgalciye herhangi bir hak sağlamayacağı gibi herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açık taşınmazı hak sahibi olmadığı halde işgal ediyor olunmasının da davacıyı haklı kılmayacağı, ecrimisil bedelinin de mevzuata uygun olarak belirlendiği, dava konusu ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz sonucunda ecrimisil düzeltme ihbarnamesi düzenlendiği,

ecrimisil alacağının düzeltme ihbarnamesi ile yeniden tahakkuk ettirilmesi sonucu ecrimisil ihbarnamesinin kesin ve yürütülebilir olma niteliğini kaybettiği, bu haliyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde.

Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiş,

aynı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak Maliye Bakanlığı'nca çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Ecrimisil:" Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalden önceki hâliyle elde edilebilecek muhtemel gelir esas alınarak İdarece talep edilen tazminat.

"Fuzuli Şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 86. maddesinde, takdir edilen ecrimisillerin, takdir tarihinden itibaren onbeş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile elden veya iadeli taahhütlü mektupla tebliğ edileceği, ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabileceği, düzeltme taleplerinin,

talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanacağı ve sonucun karar tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde düzenlenecek ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile ilgilisine tebliğ edileceği. 87. maddesinde de, ecrimisilin; ecrimisil ihbarnamesinin, düzeltme talebinde bulunulmuş ise ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde muhasebe birimlerine ödeneceği hükme bağlanmıştır.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 86 ve 87. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; ecrimisil ihbarnamesinin idari davaya konu olabilecek nitelikle kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem olduğu, ilgililerin bu işleme karşı süresi içerisinde dava açma hakları bulunduğu gibi, işlemde hata olduğu kanaatine sahip oldukları takdirde düzeltilmesi istemiyle idareye başvurma haklarının da bulunduğu, bu başvurunun idarece değerlendirilmesi sonucunda, ecrimisil ihbarnamesinde, ya düzeltme yapılmasına ya da düzeltme yapılmamasına karar verilmek suretiyle ecrimisil düzeltme ihbarnamesi düzenlenerek ilgiliye gönderileceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden.

İstanbul ili, Adalar ilçesi, ...-...Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde bulunan, tamamı Hazineye ait 1.086,00 m2 yüzölçümlü taşınmazın "belediye hizmet binası, kültür merkezi ve sergi alanı" olarak davacı tarafından kullanmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 27/04/2012 - 26/04/2017 tarihleri arasındaki dönem için 299.675,54-TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından ihbarnameye 08/03/2018 havale tarihli dilekçe ile itirazda bulunduğu,

itirazın ecrimisil itiraz değerlendirme komisyonu tarafından yapılan inceleme neticesinde düzeltmeyi gerektirir bir husus bulunmadığına karar verildiği, davacının bunun üzerine işbu davayı açtığı, davalı idarenin ise 299.675,54-TL tutarında ...tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesi düzenleyerek davacıya tebliğ ettiği, davacının da ... İdare Mahkemesinde E:... sayısı kaydı ile iptal davası açtığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, düzeltme ihbarnamesinin düzenlenmesiyle birlikte idarenin ilk düzenlediği ihbarnameye karşı yapılan itiraz üzerine aynı konuda yeniden işlem tesis ettiği dolayısıyla 16/11/2018 tarihli (önceki) ihbarnamenin geçerliliğinin kalmadığı, nitekim somut olayda olduğu gibi, düzeltme ihbarnamesi ile itiraz edilen ecrimisil ihbarnamesinde herhangi bir değişiklik olmaması,

ihbarnamenin içeriğindeki meblağ aynı kalsa dahi idarenin yeni bir ihbarname düzenlemek suretiyle aynı konuda yeniden bir işlem tesis etmesi nedeni ile önceki ihbarnamenin hukuki geçerliliğini kaybettiği, önceki ihbarnameye karşı açılan işbu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, davalı idarenin temyiz talebinin kabulü ile, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.