Danıştay 4. Daire E.2023/7761 K.2023/6474

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, … Blok, No:… (Ada:…/Parsel:…) adresinde faaliyet gösteren işyerinin, "çay ocağı" faaliyet konulu, … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının; 1 nolu işyerine bitişik, binanın ortak alanına çay ocağı ve ilaveler yapılmak suretiyle fazladan kapalı alan oluşturulduğu ve projeye aykırı imalatlar yapıldığının 14/01/2019 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların giderilmesi için işyerinin bulunduğu taşınmazın malikine, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca 30 gün süre verildiği, ancak, davalı idarece, Yönetmelikte öngörülen usule aykırı şekilde, söz konusu yapı tatil tutanağına dayanılarak işyerinde yapılan denetimde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için davacıya, 15 gün süre verilmeden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği alanın ve binanın dışında, ortak alanda oluşan imara aykırılıklar nedeniyle ruhsatının iptal edilerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. İstinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenebilmesi için işyerinin imar ile ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak,. Blok, No:. (Ada:…/Parsel:…) adresinde faaliyet gösteren işyerinin, "çay ocağı" faaliyet konulu, 02/11/2018 tarih ve 8100 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının; işyerinin bulunduğu ... konutları bina yöneticilerinin, B1 ve B2 blokların ortak alanlarının kaçak yapı ile işyerine dönüştürüldüğü yolunda şikayeti üzerine yapılan denetimde.

Blokta 1 nolu dükkana bitişik, binanın ortak alanına çay ocağı ve ilaveler yapılmak suretiyle fazladan 28,93 m2 kapalı alan oluşturulduğu ve projeye aykırı imalatlar yapıldığının 14/01/2019 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edilerek, 1 nolu dükkan maliki ve davacının kiraya vereni hakkında İmar mevzuatı uyarınca yaptırım uygulandığı ve davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının yapı tatil tutanağından bahisle iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra 4. maddesinde bu mercilerin; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı hükme bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder.

Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir...

İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine ve "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği ve bu süre içinde işyerinin kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşeceği, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği,

verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda incelenen mevzuat uyarınca işyerlerinin, ruhsatlandırılmasından sonra da yetkili idareler tarafından denetleneceği ve insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı beyan veya durumun tespiti halinde eksiklik veya aykırılığın giderilmesi için 15 gün süre verileceği ve bu süre içerisinde giderilmemesi halinde ise, ruhsatın iptal edileceği açıktır.

Bu durumda, Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca davacıya aykırılıkları gidermesi yolunda süre tanınmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmamakla birlikte, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararınında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.