Danıştay 4. Daire E.2023/7940 K.2024/29

Dava konusu istem: Mersin İli, Erdemli İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan işyerine ait içkili gazino faaliyet konulu ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının, işyerinde yapılan denetimler sonucunda ruhsata aykırı şekilde pavyon olarak işletildiğinin tespiti üzerine İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Erdemli Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait işyerinin payvon işletmek üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, bu duruma göre davacıya ait işyerinin İşyeri açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi uyarınca kapatılması gerektiği, olayda ise davalı idarece olaya tatbiki mümkün olmayan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca ruhsat verilme koşullarından birisinin eksikliğinin tespiti nedeniyle ruhsat iptali yoluna gidildiği görülmekte olup, dava konusu işlemde bu nedenle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Aynı fiilin defalarca işlendiği, dava konusu işlemin mülki amirin bildirimi üzerine mevzuata uygun olarak tesis edildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibarıyla usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/I. maddesinde, sıhhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyelerin görevleri arasında sayılmıştır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde, "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan, b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan, c) Bu Kanununun 12. maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen, d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, iş yerlerinin işletmecilerine beş yüzmilyon Türk Lirası ile bir milyar Türk Lirası arasında idari para cezası verilir.

Bu maddede öngörülen idari para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz.

İtiraz üzerine verilen karar kesindir..." hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında, "İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." kuralı.

13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı. 36. maddesinde, "...Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde, genel kadın olarak tescil edilenler çalıştırılamaz... Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı.

39. maddenin 2. fıkrasında ise, 36. maddeye aykırılığın veya 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen hususların tespiti hâlinde, yetkili idare tarafından anılan maddede belirtilen usûle göre idari para cezası uygulanacağı kuralı yer almaktadır.

Buna göre, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca, pavyon ruhsatı olmadığı halde konsomatris çalıştırdığı tespit edilen davacı işletme hakkında yaptırım olarak idari para cezası uygulanacağı, ruhsat iptali yoluna gidilemeyeceği açık olup, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu durumda, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırlık bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde, Erdemli İlçe Jandarma Komutanlığına bağlı kolluk görevlileri tarafından 11/11/2016 tarihinde yapılan denetim sonucunda, işyerinde konsomatris çalıştırıldığına ilişkin tutanak tutulduğu, Komutanlığın ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, farklı tarihlerde yapılan denetimlerde, işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki faaliyet konusuna aykırı olarak konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiğinin davalı idareye bildirildiği, 4 kez yapılan tespit ve bildirime istinaden dava konusu işlemle uyuşmazlık konusu ruhsatın iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun içkili gazino olarak belirtildiği, işyerinde kolluk tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusuna aykırı olarak 4 kez konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmüne göre konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği, dolayısıyla, söz konusu aykırılığın anılan Yönetmelikte ifade edilen mevzuata uygun olmayan bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Asayiş Şube Müdürlüğünün işyerine ilişkin sunduğu raporda, konsomatris çalıştırmaya ilişkin farklı tarihlerde 4 kez işlem yapıldığının görüldüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait işyerinde mevzuata aykırı olarak konsomatris çalıştırma faaliyetinin süreklilik arz ederek ruhsatta yer alan faaliyet konusunun (içkili gazino) önüne geçerek asıl faaliyet konusu haline geldiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının davranışına verilecek para cezası yaptırımının caydırıcı olmayacağı açıktır.

Bu durumda, davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde konsomatris çalıştırılmasına devam edilmesi ve bunun asıl faaliyet konusu haline getirilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.