Danıştay 4. Daire E.2023/9145 K.2024/552

Sanayi Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Muğla ili, Bodrum ilçesi,. Mahallesi,. Sk., No:… adresinde işletilen, ''Pansiyon'' ana faaliyet, ''İçkili Lokanta-Market'' tali faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan iş yerinin; ruhsata esas alınan kira kontratının işletilen yerlerin hepsini kapsamadığından, işletilen alanların hepsini kapsayacak şekilde düzenlenmiş yeni bir kira kontratının sunulması,

aksi hâlde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğinin 23/10/2019 tarihinde davacı şirkete bildirilmesine rağmen süresi içerisinde usûlüne uygun düzenlenmiş bir kira kontratının sunulamadığından bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile işletmenin kapatılacağının bildirilmesine ilişkin Bodrum Belediye Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; pansiyon faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınabilmesinin şartlarından birisinin, Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 22. maddesinde belirtilen şartlar arasında yer alan ''ruhsat alınacak işletmenin en az beş odasının bulunması'' olduğu, davacı şirkete verilen süre içerisinde bu noksanlığın giderilmediği gibi eski kira sözleşmesi üzerinde tahrifat yapılmak suretiyle giderilmeye çalışıldığı anlaşıldığından, ilgili mevzuat uyarınca davalı idare tarafından ruhsat iptali ve işyerinin kapatılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, sunulan faturalardan anlaşılacağı üzere, dava konusu iş yerinin pansiyon koşullarını taşımakta olduğu, kira sözleşmesinde bir numara dışında numaraların yazmamasının, sadece bir oda ile müşteriye hizmet verdikleri anlamına gelmeyeceği zira buna ilişkin faturalardan da anlaşılacağı gibi çok sayıda müşterileri olduğu, dava konusu iş yerinde bilirkişi-keşif incelemesi yapılması halinde herhangi bir eksiklik bulunmadığının anlaşılacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/1. maddesinde öngörülen re'sen araştırma ilkesi uyarınca; idari yargı mercileri bakılmakta olan davada her türlü incelemeyi kendiliğinden yapacağı, mahkemelerin belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve diğer ilgili yerlerden isteyebileceği, bu husustaki kararların ilgililerce yerine getirilmesinin mecburi olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanunu'nun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır." hükmüne yer verilmiştir.

Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 22. maddesinde; pansiyonlar, yönetimi basit, yemek ihtiyacının idare tarafından sağlanabildiği veya müşterilerin kendi yemeklerini bizzat hazırlayabilme imkanı bulunan en az beş odalı tesisler olarak tanımlanmıştır.

Buna göre; bir idari işlemin hukuka uygun olup olmadığının tespiti ve mahkemece uyuşmazlığın çözümü için her türlü inceleme ve araştırmanın yapılması zorunlu olduğu, maddi gerçeğin yukarıda yer verilen kavramlardan faydalanılarak ortaya konulmasının mümkün ve yargılamanın selameti yönünden gerekli olduğu açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından söz konusu adreste pansiyon olarak faaliyet gösteren işyerine ilişkin 08/08/2017 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının alındığı, ruhsat başvurusu sırasında ... numaralı bağımsız bölümün kiralandığına ilişkin 03/07/2017 tarihli kira sözleşmesinin sunulduğu, şikayet üzerine işyeri dosyasında yapılan inceleme neticesinde; anılan adreste bulunan taşınmazda 3 adet depo ve 11/B-1-2-3-4-5-6 adet bağımsız bölümün bulunduğunun tespit edildiği, bunun üzerine noksanlıkların giderilmesi için davacı şirkete 15 gün süre verildiği,

bu sürede davacı şirket tarafından … tarihli … numaralı bağımsız bölümler ile A/1 olarak belirtilen bağımsız bölümün kiralandığına ilişkin kira sözleşmesinin davalı idareye sunulduğu, fakat yine davalı idare tarafından yapılan inceleme neticesinde 01/07/2017 tarihli kira sözleşmesinin eski kira sözleşmesi üzerinde tahrifat yapılarak idareye sunulduğu ve verilen süre içerisinde noksanlıklar giderilmediğinden bahisle davacı şirkete ait ruhsatın iptaline ve işyerinin kapatılmasına dair dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının dava dosyasına sunduğu ve otel oda sayısı ile ilgili klima alımlarına ait irsaliye faturalarının, otel rezervasyon bilgilerini içeren belgelerin incelenmediği, kiralanan taşınmazın kaç odadan oluştuğu ve pansiyon işletmesi yönünden yeterli sayıda odanın kiralanıp kiralanmadığının ve kira sözleşmesine eklendiği belirtilen oda numaralarının gerçekte kiralanan taşınmaza dahil olup olmadığının, ruhsat iptali işleminin sebep unsuru yönünden hukuka uygun olup olmayacağını belirleyeceği açık olduğundan, dava konusu işlemin dayanağı olarak gösterilen kira sözleşmesinde belirtilen eksikliğin olup olmadığı,

kira sözleşmesinin, sözleşme taraflarının iradeleri ve mevcut duruma aykırı olmamak kaydıyla düzeltilebileceği de gözetilerek; iş yerinin gerçekte kaç odadan oluştuğu, pansiyon koşullarını sağlayıp sağlamadığına yönelik bilgi belgelerde gözetilerek keşif, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu nedenle eksik inceleme ile hüküm kurulan temyiz konusu kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.