Danıştay 4. Daire E.2025/3147 K.2025/4024

Dava konusu istem: 28/08/2015 tarih ve 29459 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 2015/8077 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygulama alanı ilan edilen Amasya İli, Merzifon İlçesi, ... Köyü'nde Amasya-Merzifon Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında yapılan toplulaştırma işleminin ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Dava Dairesince; verilen kararda davacıya, uygulamaya giren dava konusu taşınmazlarının karşılığında eşdeğer yerden ve benzer yapıya sahip taşınmazlar tahsis edildiği, proje kapsamında kesilen % 2,77 katılım payı oranının mevzuatta belirlenen oranın altında olduğu, toprak derecelendirmeleri ve sınıflandırmalarının; arazinin varlığı, toprağın özelliği, yerleşim yerine ve yola olan uzaklığı gibi hususlar gözetilerek yapıldığı, parsellerin indeks değerleri bakımından dengenin gözetildiği,

uygulama sonucunda davacıya tahsis edilen parsellerin Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, yargı kararı uyarınca ... ada ... nolu parselin alanının korunması gerektiğinden davacıya tahsis edilen ... ada ... nolu parselin dikdörtgen olmayışının teknik bir zorunluluktan kaynaklandığı anlaşıldığından,

dağıtım ve tahsis ilkelerine, arazi toplulaştırma esaslarına, mevzuatça öngörülen teknik kriterlere, toplulaştırma tekniğine ve projeden beklenen kamu yararına uygun olarak yapılan toplulaştırma işleminin davacıya ait taşınmazlara ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, İdare Mahkemesince verilen istinaf başvurusuna konu kararın dayandığı gerekçe hukuka ve usule uygun olup, istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

... ada... parselin (yeni ... ada ... parsel) toplulaştırma işleminden önce düzgün ve dikdörtgen şekle sahip olmasına karşın toplulaştırma neticesinde eğri ve bozuk bir şekil aldığı, tarlanın şeklinin bozulması sebebiyle değerinin yarı yarıya azaldığı, ... ada ... parsel üzerinde de sınır boyunca tel örgüsünün ve meyve ağaçlarının bulunduğu, sabit tesislerinin korunmadığı, toplulaştırma öncesinde dikdörtgen olan parselinde tarım yapma imkanı daha kolay ve verimliliği daha fazla iken, toplulaştırma sonrasında taşınmazın şeklinin ciddi şekilde bozulması nedeniyle tarım yapma imkanının azaldığı ve ürün verimliliğinin de azaldığı,

yapılan işlemde eşdeğerlilik ve sabit tesislerin korunması ilkelerine aykırılık bulunduğu, ayrıca kamu yararının da bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne; 4. fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.

" hükmüne; 3. fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir." kuralına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin,

bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştayın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.

Uyuşmazlıkta; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, dava konusu işlemin iptaline dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 12/11/2024 tarih ve E:2023/10845, K:2024/6285 sayılı kararı ile bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.