Danıştay 6. Daire E.2021/4580 K.2021/7472

Dava konusu istem: Eskişehir İli, Odunpazarı İlçesi, … Mahallesi, … pafta sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız baz istasyonu yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca … günlü, … sayılı Odunpazarı Belediye Encümeni kararı ile verilen 44.000,00-TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen 12/05/2015 günlü ihbarnamenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 13/02/2020 tarih ve E:2019/4258, K:2020/1645 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu ihbarnamenin 7256 sayılı Kanunla 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 24. maddenin 4. fıkrası uyarınca iptal edilip edilmediğinin ara kararı ile davalı idareden sorulduğu, para cezasının tahsil edilmesi sebebiyle geçerliliği kalmayan ihbarnamenin iptal edilmediğinin bildirilmesi üzerine,

7256 sayılı Kanunla 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 24. maddenin 4. fıkrası uyarınca dava konusu ihbarnamenin dayanağı idari para cezasının hükümsüz kaldığı ve idarece iptali gerekeceğinden, dava konusu ihbarnamenin de hükümsüz kaldığı anlaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu baz istasyonunun ruhsat alınmadan yapıldığının sabit olduğu, belediye ekiplerince 3194 sayılı Kanunun 32. maddesine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle yapı tatil zaptı düzenlendiği, yine aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca para cezası uygulandığı, yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu, idare mahkemesi tarafından, 3194 sayılı Kanunda yapılan son yasal düzenleme uyarınca dayanak encümen kararının hükümsüz kaldığı gerekçe gösterilmek suretiyle dava konusu ihbarnamenin iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Eskişehir İli, Odunpazarı İlçesi, … Mahallesi, … pafta sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız baz istasyonu yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca … günlü, … sayılı Odunpazarı Belediye Encümeni kararı ile verilen 44.000,00-TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen 12/05/2015 günlü ihbarnamenin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiştir.

17/11/2020 tarihli, 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 26. ve 27. maddeleriyle 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 24. maddenin 4. fıkrasında; ek 9 uncu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararlarının iptal edilmiş sayılacağı ve yıkım kararlarının uygulanmayacağı, idari para cezalarının tahsil edilmeyeceği, ancak ödenmiş olan idari para cezalarının iade edilmeyeceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; GSM şirketlerinin sabit elektronik haberleşme cihazlarının kurulabilmesi için, yapı niteliği taşıması şartıyla 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca yapı ruhsatı alınması gerektiği, yapı ruhsatı alınmamak suretiyle imar mevzuatına aykırılık oluştuğu durumlarda ise ilgili idarelerce davacıların eylemine karşılık işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre idari yaptırım uygulanacağı açıktır.

Uyuşmazlıkta, 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 24. maddenin 4. fıkrası ile elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararlarının iptal edilmiş sayılacağı ve yıkım kararlarının uygulanmayacağı, idari para cezalarının tahsil edilmeyeceği, ancak ödenmiş olan idari para cezalarının iade edilmeyeceğine ilişkin hüküm 17/11/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandığından, anılan tarihten önce, yapı ruhsatı alınmaksızın inşa edilen ve halen faaliyette bulunan yapılar hakkında idarelerce verilen cezaların yargı denetiminin nasıl yapılacağı hususunun tartışılması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu baz istasyonunun 3194 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak ruhsat alınmaksızın inşa edildiği açık olup, anılan Kanuna eklenen Geçici 24. maddenin 4. fıkrası ile alınmış tüm idari yaptırım kararlarının iptal edilmiş sayılacağı ve yıkım kararlarının uygulanmayacağı, idari para cezalarının tahsil edilmeyeceği ve ödenmiş olan idari para cezalarının iade edilmeyeceğinin hüküm altına alındığı, anılan Kanun değişikliğinin, dava konusu ruhsatsız yapıya ilişkin tesis edilen idari yaptırımları hukuk ve usule aykırı hale getirmediği, sadece mevcut yaptırımların uygulanmaması gerektiğine yönelik bir hüküm olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; ruhsata tabi olduğu halde ruhsatsız olduğu mahkemece kabul edilen imalat nedeniyle 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinde yer alan kriterlere uygun olarak para cezası verilip verilmediği hususunun incelenmesi suretiyle dava konusu ihbarname hakkında bir karar verilmesi gerekirken, 7256 sayılı Kanunla 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 24. maddenin 4. fıkrası uyarınca, dava konusu ihbarnamenin dayanağı idari para cezasının hükümsüz kaldığı ve idarece iptali gerekeceğinden dava konusu ihbarnamenin de hükümsüz kaldığı gerekçesiyle dava konusu ihbarnamenin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.

KARŞI OY (X)

Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında ruhsatsız baz istasyonu yapıldığından bahisle idari yaptırım uygulandığı anlaşılmakta olup, 17/11/2020 tarihli, 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 26. ve 27. maddeleriyle 3194 sayılı İmar Kanununa ek madde 9 ve geçici 24. maddenin eklendiği görülmüştür.

Geçici 24. maddenin 4. fıkrasında "Ek 9 uncu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararları iptal edilmiş sayılır ve yıkım kararları uygulanmaz, idari para cezaları tahsil edilmez. Ancak ödenmiş olan idari para cezaları iade edilmez.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu durumda, anılan düzenleme uyarınca konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiğinden; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.