Danıştay 7. Daire E.2020/3354 K.2022/3323

… Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın gözetim kıymetinden kaynaklanan fark vergilerinin % 20 fazlası tutarında nakit teminat olarak yatırılması talebine vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarların iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, olayda, ithal edilen eşyanın kıymetinin 2006/10 sayılı İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ hükümlerine tabi olduğundan bahisle, ihtirazi kayıtla beyan edilen kıymetin gümrük kıymeti olarak kabul edilmesi hususunda oluşan tereddütün giderilmesi için davalı idarece inceleme yapıldığı ve bu inceleme kapsamında gümrük ve katma değer vergileri farkının %20 fazlasına isabet eden tutarın teminat olarak davacıdan istenildiği,

ancak, anılan Tebliğ'de öngörülen değer 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından gözetim önlemlerinin yanlış uygulanması suretiyle ek vergi alınamayacağı açık olduğundan, bu vergiler için teminat istenmesinin de hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın gözetim kıymetinden kaynaklanan fark vergilerinin % 20 fazlası tutarında nakit teminat olarak yatırılması talebine vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarların iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Kanun'un 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu.

25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu maddenin 2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş;

anılan Kanun'un 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII'nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII'nci maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş.

GATT'ın VII'nci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un "Teminat" başlıklı 202. maddesinin 1. fıkrasında ise, gümrük mevzuatı uyarınca, gümrük idarelerinin gümrük vergilerinin ve diğer amme alacaklarının ödenmesini sağlamak üzere bir teminat verilmesini gerekli görmeleri halinde, bu teminatın, söz konusu vergiler tutarının % 20 fazlasıyla yükümlü veya yükümlü olması muhtemel kişi tarafından verileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler birlikte incelendiğinde; ithal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Öte yandan; davalı İdarece belirlenen gözetim kıymetinin eşyanın gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağı, Dairemizin öteden beri istikrarlı biçimde uygulana gelen içtihadıdır.

Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece ithal edilen eşya nedeniyle kıymet araştırmasına gidildiği ancak yapılan araştırmanın tamamlanıp tamamlanmadığı konusunda bir bilgi ve belge ibraz edilmediği gibi bu konuda herhangi bir iddiada da bulunulmadığı anlaşılmış olup, kıymet araştırması yapma hakkına sahip olan idarenin bu esnada teminat istemesinde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, teminat istenmesine dayanak teşkil eden işlemin eşyanın gözetim uygulamasına tabi olmasından kaynaklandığı ve idarece Tebliğ ile belirlenen kıymetin eşyanın gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağı açık olduğundan,

gözetim kıymeti nedeniyle hesaplanan fark vergilerin % 20 fazlası tutarında teminat istenmesine ilişkin karara vaki itirazın zımnen reddine dair işlemi iptal eden mahkeme kararında bu itibarla isabetsizlik bulunmamaktadır.