Danıştay 7. Daire E.2025/2217 K.2025/3207

... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle fazladan ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin tek hakimle verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacı tarafından ithal edilen eşyaların beyan edilen kıymetinin, İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğde öngörülen kıymetin altında olması sebebiyle, gözetim belgesi ibrazı zorunluluğunun getirildiği, Tebliğde belirtilen birim kıymet, eşyanın, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, gözetim önlemleri nedeniyle fazladan ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

fazladan ödenen tutarın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Kararın, dava konusu işlemin iptaline ve fazladan ödenen vergilerin gözetim kıymetine isabet eden kısmının iadesine ilişkin hüküm fıkrası ile tahsil tarihinden itibaren hesaplanmak üzere iadesine hükmedilen tecil faizinin yasal faize isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasının aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görüldüğü; öte yandan, davacı tarafından gözetim kıymetinin üzerinde yurt dışı gider beyan edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin gözetim kıymetini aşan kısmına isabet eden vergilere ilişkin bölümünde hukuka aykırılık bulunmadığı;

bu durumda, vergilerin geri verilmesinde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faiziyle iade edilmesine ilişkin yasal değişikliğin 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği, olayda ise, fazla ödemeye konu serbest dolaşıma giriş beyannamesinin, 07/11/2019 tarihinden önce tescil edilmiş olması karşısında, gümrük yükümlülüğünün başladığı beyannamenin tescil tarihi itibarıyla 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle iade edilmesi gerektiğinden, faiz isteminin yasal faiz oranını aşan kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kısmen reddine,

kısmen de kabulü ile dava konusu işlemin gözetim kıymetini aşan kısmına isabet eden vergilere ilişkin bölümü ile faiz isteminin yasal faizi aşan kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bölge idare mahkemesi kararının faize ilişkin hüküm fıkrasının düzeltilmesinin icap ettiği; davalı idarece, davacının gözetim kıymetine isabet eden tutardan daha fazla iade talep ettiği, ayrıca, vergilerin tahsil tarihinden itibaren iadenin yapılacağı tarihe kadar olan sürecin tamamındaki yasal değişiklikler göz önünde bulundurularak faiz türünün ilgili dönemler için ayrı ayrı belirlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMASI

Davalı idarece savunma verilmemiş; davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin reddi ile fazladan ödenen tutarın yasal faizi aşan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının düzeltilerek onanması; davalı idarenin temyiz isteminin ise, temyize konu kararın kesinleşen kısmına yönelik olduğunun anlaşılması karşısında, esasının incelenme olanağı bulunmadığından incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

26/06/2025 tarih ve 32938 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 27/03/2025 tarih ve E:2024/189, K:2025/83 sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrasının “istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hali” yönünden iptaline karar verildiğinden, bölge idare mahkemesince vergi mahkemesi kararının kısmen kaldırılmasından sonra, faiz isteminin yasal faizi aşan kısmı yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yönelik davacının temyiz başvurusunun incelenmesine geçilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinde fazladan ödenen tutarın faiziyle iadesinin talep edildiği anlaşıldığından, bölge idare mahkemesince davanın anılan kısmına ilişkin olarak yasal faize hükmedilmesi yerinde olup, yasal faizi aşan kısım yönünden davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet görülmediğinden, karardaki söz konusu yanlışlığın düzeltilmesi gerekmiştir.

Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesi kararının, davalı idarenin istinaf isteminin kısmen reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine ilişkin olarak; söz konusu hüküm fıkrasının, yukarıda değinilen Anayasa Mahkemesi kararı kapsamına girmediği, dolayısıyla, bu yönüyle kesinleşmiş olduğunun anlaşılması karşısında, kesin hüküm nedeniyle sözü geçen hüküm fıkrasına yönelik davalı idarenin temyiz isteminin esasının incelenmesine hukuken olanak görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden; davacı adına tescilli ...tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle fazladan ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davada;

dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu inceleyen bölge idare mahkemesince, uyuşmazlığın, fazladan ödenen tutarın yasal faizi aşan kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

26/06/2025 tarih ve 32938 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 27/03/2025 tarih ve E:2024/189, K:2025/83 sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrasında yer alan " Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmünün “istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hali” yönünden iptaline karar verilmiştir.

Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, 4. fıkrasında da, bölge idare mahkemesi tarafından yapılan istinaf kanun yolu incelemesinde, vergi mahkemesi kararı hukuka uygun bulunmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile vergi mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceği, bölge idare mahkemesinin bu halde işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği hükmü yer almaktadır.

Yine anılan Kanun'un 46.maddesinde; Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kuralına yer verilirken, 7524 sayılı Kanun'un 53.maddesiyle getirilen ek (c) bendinde; Konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davalar, temyize tabi davalar arasında sayılmış bulunmaktadır.

Anılan (c) bendinde, "kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davaları" temyize tabi davalar olarak nitelediği, dolayısıyla davanın tamamını kapsar şekilde yapılan tanımlama nedeniyle kısmen temyizin söz konusu olmadığı, bölge idare mahkemesince, vergi mahkemesi kararının kaldırılmasından sonra yeniden verilen kararın kısmen kesinleştiğinden bahsedilemeyeceği, temyiz başvurusu üzerine uyuşmazlığın tamamının esasının incelenmesi gerektiği, aksi düşüncenin aynı uyuşmazlık hakkında birbirine aykırı olarak verilen kararların kesinleşmesi gibi vahim sonuçlara yol açabileceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yasa metninde temyize tabi olduğu belirtilen davaların; kapsamında "kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilmesi" halinin bulunmasından ibaret olduğu, kısmen veya tamamen kaldırma verilmesi gibi bir durumdan söz edilmeden "kaldırma kararı verilmesinin" ve "yeniden karar verilmesinin" bu kararların verildiği davaları temyize açık hale getirdiğinin hükme bağlandığı,

ayrıca uyuşmazlıkların içerik itibarıyla birbirinden ayrıştırılamayacak kısımları olabileceği gerçeğinin yadsınarak ihtilafın bütünlüğü gözetilerek çözümlenmesini engelleyecek ve birbirine aykırı kararlar verilmesine neden olabilecek şekilde kısmen temyiz yolu uygulamasına gidilmesinin "yargıya güven ilkesini" ihlal edecek sonuçlara yol açabileceği, ayrıca Türk idari yargı sistemi içinde en üst basamağı oluşturan Danıştay'ın temyiz yetkisini etkisiz ve sınırlı, önemsiz ve olayda olduğu gibi faiz vb. fer'i konulara hapsedebileceği açık olduğundan, dosya kapsamındaki tüm temyiz taleplerinin esasının incelenmesi gerektiği oyu ile,

Dairemiz kararına katılmıyorum.