Danıştay 8. Daire E.2016/10764 K.2021/1875

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davaya konu Yükseköğretim Kurulu kararının, 2016 yılına kadar uygulanmadığı, ÖSYM sisteminde alan adının 1235 koduyla Maliye olarak gözüktüğü, 2014 yılında girdiği KPSS de mezun olduğu alan olarak Maliye Ön lisans Programının belirtilmesi nedeniyle daha çok tercihte bulunabildiği, dava konusu kararın kazanılmış hakkını ortadan kaldırdığı, diğer yüksekokul mezunları ile statüsünün aynı olacağı düşüncesi ile ön lisans diploması aldığı,

2547 sayılı Kanunun ve Lisans Öğrenimlerini Tamamlamayan veya Tamamlayamayanların Ön Lisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları Hakkında Yönetmeliğin, Yükseköğretim Kuruluna davaya konu hususta karar verme yetkisi tanımadığı, kanunda açık hüküm olmamasına karşın, tesis edilen işlemin öğrenim statüsünü ortadan kaldırdığı, temel hak ve özgürlüklerin idari işlemle sınırlandırılamayacağı, alan adı belirtilmemesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, ön lisans mezunları ile aynı dersleri gördüğü, kadrolu tercih imkanının kısıtlandığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu öne sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Anayasanın 130 ve 131. maddeleri ile 2547 sayılı Kanunun 6 ve 7. maddeleri gereği Yükseköğretim Kurulunun görevli ve yetkili olduğu, Lisans Öğrenimlerini Tamamlamayan veya Tamamlayamayanların Ön Lisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları Hakkında Yönetmeliğin 3 ve 4. maddelerinin açık olduğu, meslek tanımı yapan bir okul mezuniyetinin olmadığı, aynı durumda olan herkese eşit uygulama yapıldığı, eşitlik ilkesine aykırılığın olmadığı, Anadolu Üniversitesi Maliye Bölümünün lisans eğitimi verdiği, 2 yıllık programının olmadığı, bu kapsamda ön lisans diploması verilemeyeceği, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye Bölümünde lisans öğrenimine devam etmekteyken ilk iki yılını başarıyla tamamlayarak önlisans diploması alan davacı tarafından, önlisans diplomasında alan belirtilmediği için KPSS 2016/1 Devlet Personel Başkanlığı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşların Kadro ve Pozisyonlarına 1. Yerleştirme başvurusunu yaparken alansız önlisans diploması nedeniyle tercih sayısının azaltılmasına neden olduğu öne sürülen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 131. maddesinde, "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur. ... Kurulun teşkilatı, görev, yetki, sorumluluğu ve çalışma esasları kanunla düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun "Tanımlar başlıklı 3. maddesinde, yüksekokul.

Belirli bir mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim kurumu, meslek yüksekokulu; belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumu, ön lisans; ortaöğretim yeterliliklerine dayalı, en az iki yıllık bir programı kapsayan nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretim, lisans;

ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretim şeklinde tanımlanmış, Yükseköğretim Kurulunun görevleri başlıklı 7. Maddesinin (a) bendinde, Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi,

eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, (b) bendinde, Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, bu Kurulun görevleri arasında sayılmıştır.

27.12.1988 tarih ve 20032 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3511 sayılı Yasanın 1. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun değiştirilen 44. maddesinde (bu madde daha sonra tekrar değiştirilmiştir) yer alan "...

Lisans öğrenimini tamamlamayanların veya tamamlayamayanların ön lisans diploması almaları veya meslek yüksekokullarına intibak ettirilmeleri Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre düzenlenir." hükmüne dayanılarak hazırlanan "Lisans Öğrenimlerini Tamamlayamayan veya Tamamlayamayanların Önlisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları hakkında Yönetmelik 18.03.1989 tarih ve 20112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş , bu Yönetmeliğin 3. maddesinde, önlisans diploması alma ilkelerine, 4. maddesinde, meslek yüksek okullarına intibak esaslarına, 5. maddesinde de,

meslek yüksekokullarına kayıt ve bitirme esaslarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının KPSS-2016/1 Devlet Personel Başkanlığı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşların Kadro ve Pozisyonlarına 1. Yerleştirme başvurusunu yaparken önlisans diplomasında meslek tanımı yapılmamış olması nedeniyle tercih sayısının azaltılmasına neden olan YÖK kararı ve bu karar hakkında bilgi verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine e- mail adresine gönderilen 18.07.2016 tarihli mesajda.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazılarında.

"Lisans Öğrenimlerini Tamamlayamayan veya Tamamlayamayanların Önlisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları hakkında Yönetmelik hükümlerine göre lisans eğitimini tamamlamadan adı geçen yönetmelik çerçevesinde iki yıllık önlisans diploması alarak ayrılan öğrencilere hazırlanan diplomada alan tanımı yerine başka bir ifade kullanılıp kullanılmayacağı 23/03/2010 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelenmiş ve söz konusu yönetmeliğin 3.,

4. ve 5. maddeleri kapsamında bir lisans programının en az ilk dört yarıyılının bütün derslerinden başarılı olanlara verilen önlisans diploması meslek tanımı yapan önlisans diploması niteliği taşımadığından, bu durumda olan öğrencilere verilecek diplomalarda alan ve meslek tanımı yapılmaması sadece ilgilinin iki yıl yükseköğretim gördüğüne ilişkin ibarenin yer alması uygun görülmüştür." denildiğinden lisans programında okurken kaydını sildirerek önlisans diploması alan öğrencilerin diplomalarında "Bu diploma alan belirlememekte,

sadece önlisans derecesi vermektedir" ifadesinin yer aldığının belirtilmesi üzerine bu yazının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya içeriği ve anılan düzenlemelerden, lisans programının ilk kademesini oluşturan ve en az dört yarı yıllık bir programı kapsayan önlisans diploması ile belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren önlisans derecesi veren meslek yüksekokullarından alınan diplomaların, önlisans derecelerinin aynı olduğu ancak meslek yüksekokulları diplomalarında meslek tanımı yapılırken, lisans programına başlayıp bu programın en az dört yarı yılının bütün derslerinden başarılı olarak alınan önlisans diplomalarının,

mesleki nitelikte olmaması nedeniyle bu diplomalarda alan (meslek) tanımı yapılmadığı, adı geçen Yönetmelikle bu şekilde ön lisans diploması alanların belirtilen süre içinde başvurmaları halinde meslek yüksekokullarının benzer ve uygun programlarına intibak ettirilmelerinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu durumda Anayasa ve 2547 sayılı Yasa ile Yükseköğretim Kurulu'na verilen yetkiler dikkate alındığında, davaya konu yapılmayan lisans programının en az ilk dört yarı yılının bütün derslerinden başarılı olanlara verilen önlisans diploması meslek tanımı yapan önlisans diploması niteliği taşımadığı yolunda Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 23/03/2010 tarihli toplantısında alınan karar esas alınarak bu doğrultuda düzenlenen ve iptali istenilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı yazısında hukuka aykırılık görülmemiştir. Belirtilen nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ

Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye Bölümünde lisans öğrenimine devam etmekteyken, lisans programının ilk iki yılını tamamlayarak ön lisans diploması alan davacı tarafından, KPSS 2016/1 Devlet Personel Başkanlığı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşların Kadro ve Pozisyonlarına 1. Yerleştirme başvurusu yaparken ön lisans diplomasında alan belirtilmemesi nedeniyle tercih sayısının azaltılmasına neden olan karar hakkında bilgi almak istemiyle yapılan başvuru üzerine tesis edilen 18.07.2016 tarihli işlemde,

Lisans Öğrenimlerini Tamamlamayan veya Tamamlayamayanların Ön lisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre lisans eğitimini tamamlamadan adı geçen Yönetmelik çerçevesinde iki yıllık ön lisans diploması alarak ayrılan öğrencilere hazırlanan diplomada alan tanımı yerine başka bir ifade kullanılıp kullanılmayacağının 23.03.2010 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği ve söz konusu Yönetmeliğin 3.,

4. ve 5. maddeleri kapsamında bir lisans programının en az ilk dört yarıyılının bütün derslerinden başarılı olanlara verilen ön lisans diplomasının meslek tanımı yapan ön lisans diploması niteliği taşımadığı, bu durumda olan öğrencilere verilecek diplomalarda alan ve meslek tanımı yapılmamasının sadece ilgilinin iki yıl yükseköğretim gördüğüne ilişkin ibarenin yer almasının uygun görüldüğü;

bu nedenle lisans programlarında okurken kaydını sildirerek ön lisans diploması alan öğrencilerin diplomalarında "Bu diploma alan belirlememekte, sadece ön lisans derecesi vermektedir." ifadesinin yer aldığının belirtilmesi üzerine Yükseköğretim Yürütme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararına dayanılarak tesis edilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İlgili Mevzuat:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun "Tanımlar başlığını taşıyan 3. maddesinde, yüksekokul; belirli bir mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim kurumu, meslek yüksekokulu; belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, ön lisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumu, ön lisans; ortaöğretim yeterliliklerine dayalı, en az iki yıllık bir programı kapsayan nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretim, lisans;

ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretim olarak tanımlanmış; ''Yükseköğretim Kurulunun görevleri'' başlığını taşıyan 7. maddesinin (a) bendinde, Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi,

eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, (b) bendinde, Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, bu Kurulun görevleri arasında sayılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 27.12.1988 tarih ve 20032 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3511 sayılı Kanun ile değişik haliyle 44. maddesinde (bu madde daha sonra tekrar değiştirilmiştir) yer alan "... Lisans öğrenimini tamamlamayanların veya tamamlayamayanların ön lisans diploması almaları veya meslek yüksekokullarına intibak ettirilmeleri Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre düzenlenir'' kuralına dayanılarak 18.03.1989 tarih ve 20112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisans Öğrenimlerini Tamamlamayan veya Tamamlamayanların Ön Lisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları Hakkında Yönetmelik yürürlüğe konulmuştur.

Lisans Öğrenimlerini Tamamlamayan veya Tamamlayamayanların Ön Lisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları Hakkında Yönetmeliğin ‘’Amaç ve Kapsam'' başlığını taşıyan 1. maddesinde; bu yönetmeliğin amacının, bir lisans programını tamamlamayan veya tamamlayamayanların ön lisans diploması almaları veya bu gibilerin meslek yüksekokullarına intibakları ile ilgili esasları belirlemek olduğu;

''Ön lisans Diploması Alma İlkeleri'' başlığını taşıyan 3. maddesinde, Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının birinci babında yer alan, Devletin şahsiyetine karşı işlediği cürümler sebebiyle hüküm giyenler ile disiplin cezası alarak yükseköğretim kurumlarından uzaklaştırılanlar hariç olmak üzere, 2547 sayılı Kanun hükümleri uyarınca bir lisans programının en az ilk dört yarı yılının bütün derslerinden başarılı olanlara ön lisans diploması verileceği; ön lisans diploması almak için yapılacak başvuruların herhangi bir süre ile sınırlı olmadığı;

''Meslek Yüksekokullarına İntibak Esasları'' başlığını taşıyan 4. maddesinde, bir lisans programının en az iki yarıyılının bütün derslerinden veya o lisans programının en az yüzde altmışından başarılı olup da lisans programını tamamlamayan veya tamamlayamayanlar, kurumları ile ilişkilerinin kesildiği tarihten itibaren 6 ay içinde müracaat etmek şartıyla yüksekokullarının benzer ve uygun programlarına intibak ettirilebilecekleri;

ancak, bu gibilerin, Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının birinci babında yer alan, Devletin şahsiyetine karşı işlenen cürümler sebebiyle hüküm giymemiş ve disiplin cezası alarak yükseköğretim kurumlarından uzaklaştırılmamış olmalarının şart olduğu; ''Meslek Yüksekokullarına Kayıt ve Bitirme'' başlığını taşıyan 5. maddesinde, meslek yüksekokullarına intibak ettirilmek üzere yapılan başvuruların kontenjandan fazla olduğu takdirde, öğrencilerin başarı derecelerine göre kaydedileceği;

bu yönetmeliğin 3. maddesi kapsamında olanların, meslek yüksekokullarının intibak ettirildikleri yarı yıllarda kendileri için tespit edilen dersleri almak, uygulamaları yerine getirmek ve bunlardan başarı sağlamak suretiyle meslek yüksekokulu mezunu sayılacakları kurala bağlanmıştır.

Dava Konusu Düzenleyici İşlemin İncelenmesi: Lisans öğrenimini tamamlamayanların veya tamamlayamayanların ön lisans diploması almaları veya meslek yüksekokullarına intibak ettirilmelerine ilişkin esaslar, 2547 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak, Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan Lisans Öğrenimlerini Tamamlamayan veya Tamamlayamayanların Ön Lisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmelik uyarınca bir lisans programının en az ilk dört yarıyılının bütün derslerinden başarılı olanlara verilen ön lisans diplomalarında alan tanımı yerine başka bir ifadenin kullanılıp kullanılmayacağı konusunda uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesi amacıyla Yükseköğretim Kurulu tarafından oluşturulan Mevzuat Komisyonu tarafından hazırlanan komisyon raporunda, bu kapsamda alınan ön lisans diplomaları meslek tanımı yapan ön lisans diploması niteliği taşımadığından, bu durumda olan öğrencilere verilecek diplomalarda alan ve meslek tanımı yapılmaması,

sadece ilgilinin iki yıl yükseköğrenim gördüğüne ilişkin ibarenin yer almasının uygun olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Yükseköğretim Yürütme Kurulu da yaptığı değerlendirmeler sonucu ... tarih ve ... sayılı kararıyla anılan Yönetmeliğin 3, 4 ve 5. maddeleri kapsamında bir lisans programının en az ilk dört yarıyılının bütün derslerinden başarılı olanlara verilen ön lisans diplomalarının meslek tanımı yapan ön lisans diploması niteliği taşımadığından, bu durumda olan öğrencilere verilecek diplomalarda alan ve meslek tanımı yapılmaması, sadece ilgilinin iki yıl yükseköğrenim gördüğüne ilişkin ibarenin yer almasının uygun olduğuna karar vermiştir.

Belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, ön lisans derecesi veren meslek yüksekokullarından alınan diplomalardan farklı olarak, Lisans Öğrenimlerini Tamamlamayan veya Tamamlayamayanların Ön Lisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları Hakkında Yönetmelik uyarınca alınan diplomaların, ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretim olan lisans öğretiminin en az ilk dört yarıyılının bütün derslerinden başarılı olunması durumunda verilmesi nedeniyle meslek tanımı yapan ön lisans diploması niteliği taşımadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan; Anayasa Mahkemesi kararlarında; Anayasada kurala bağlanan eşitlik ilkesinin eylemli eşitlik değil, hukuksal eşitlik olduğu, aynı hukuki durumda olanların aynı, farklı hukuki durumda olanların farklı kurallara bağlı tutulmasının eşitlik ilkesini ihlal etmeyeceği ifade edilmiştir.

Diğer bir anlatımla, Anayasal eşitlik ilkesi farklı durumda ve statüde bulunanlar arasında benzeşim kurulması suretiyle iki ayrı halin eşit hukuki muameleye tabi kılınmasını ve aynı haklardan yararlanmasını sağlamaya yönelik bir ilke olmadığı da kabul edilmelidir.

Davacının, lisans programının ilk iki yılını tamamlayarak anılan Yönetmelik uyarınca ön lisans diploması aldığı ve aldığı diplomanın, belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, ön lisans derecesi veren meslek yüksekokullarından alınan diplomalardan farklı olduğu ve farklı hukuki durumda olanların farklı kurallara tabi tutulacağı dikkate alındığında, anılan Yönetmelik uyarınca alınan diplomalarda alan ve meslek tanımı yapılmamasının eşitlik ilkesine aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda; Lisans Öğrenimlerini Tamamlamayan veya Tamamlayamayanların Ön Lisans Diploması Almaları veya Meslek Yüksekokullarına İntibakları Hakkında Yönetmelik uyarınca düzenlenen, ön lisans diplomalarının meslek tanımı yapan ön lisans diploması niteliği taşımadığı anlaşıldığından, 2547 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemin üst hukuk normlarına, eşitlik ilkesine ve hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.