Danıştay 8. Daire E.2020/6262 K.2023/963

Dava konusu istem: Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Öğrencisi davacının, kaydının silinmesine ilişkin Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle yaşadığı elem ve ızdırabın karşılığı olarak 10.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi ve 14,00-TL taahhütlü posta masrafının da tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararında; davacının 2014 yılında enstitüye kayıt olduğu, kayıt olduğu dönemde yürürlükte olan 09.02.2014 tarih ve 28908 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 58. maddesine göre ilişik kesmenin disiplin cezası gereği, sağlık sorunları ve öğrencinin kendi isteğine bırakılarak öğrenci lehine düzenlemelerin getirildiği,

davalı idarece 16/02/2017 tarih ve 29981 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği uyarınca davacının geçmiş dönemlerde aldığı derslere ait AKTS kredisi ve başarı/ başarısızlık durumları değerlendirilmek suretiyle ihtilafa konu işlemin tesis edildiği anlaşılmakta ise de; bahse konu yönetmeliğin 16/02/2017 tarihinde yürürlüğe girdiği,

dolayısıyla hukuki güvence ilkesi uyarınca bu tarihten sonrası için hüküm ifade etmesi gerektiği, bu tarihten öncesinde gerçekleşen olaylar için uygulanamayacağı dikkate alındığında, davacının gerek devamsızlık, gerekse kayıt yenilememek ve gerekse azami süre nedeniyle önceki yönetmeliğin yürürlükte olduğu 2016-2017 Bahar ve Güz dönemlerindeki durumunun yeni yönetmelik kapsamında değerlendirilmesinde yasal imkan bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Ancak, bahse konu yönetmelik değişikliğinin yayımı tarihinden sonraki eğitim-öğretim dönemleri açısından uygulanacağı, davacıya ise lehine olan 09.02.2014 tarih ve 28908 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürülüğe giren Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin uygulanacağının tabii olduğu, 2016-2017 Bahar ve Güz döneminde uygulanamayacak olan yönetmelik değişikliğinin geçmişe yönelik olarak (davacının geçmiş başarısızlık durumuna) uygulanması suretiyle tesis edilen ihtilafa konu kayıt silme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı,

davacının dava konusu işlem nedeniyle yaşadığını iddia ettiği elem ve ızdırabın karşılığı olarak 10.000-TL manevi tazminata hükmedilmesi istemi yönünden Mahkememizce yapılan değerlendirmede. İdari yargı yerlerinde manevi tazminata hükmedilebilmesi için kişinin fiziki yapısını zedeleyen, yaşama ve kazanma gücünün azalması sonucunu doğuran olayların meydana gelmesi ya da kişilerin şeref ve haysiyetlerinin rencide edilmiş olması gerekir.

Manevi tazminat; kişilerin malvarlığında meydana gelen bir eksilmeyi veya kazanılması kesin olan bir gelirden mahrum kalmayı karşılamaya yönelik bir tazmin aracı olmayıp, manevi tatmin aracıdır. Başka türlü tazmin yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı, manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu hale getirmektedir.

Bununla birlikte idarenin işlemi nedeniyle manevi tazminata hükmedilebilmesi için idarenin hukuka aykırı işleminde ağır hizmet kusurunun bulunması gerektiğinin açık olduğu, davalı idarece tesis edilen işlemde, bariz hukuka aykırılıktan ve dolayısıyla idarenin ağır hizmet kusurunun bulunduğundan söz edilemeyeceği, idarece kayıt silme işlemi tesis edilirken davacıyı, kasden zarara uğratma amacıyla hareket edildiğini gösteren bir saik güdülmediği, işlemin mevzuat hükmünün yorumu suretiyle tesis edildiği,

işlemin iptal edilmesinin tek başına hizmet kusuru sayılabilecek ve manevi tazminat ödenmesi sonucunu doğuracak hukuki sakatlık niteliğinde olmadığı anlaşılmakla, davacının manevi tazminat talebinin kabul edilmesine hukuken olanak bulunmadığı,14,00,00-TL taahhütlü posta masrafının yargılama giderinde hesaplanmış olup, ayrıca hüküm kurulmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline, manevi tazminat isteminin reddine, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta, her ne kadar, davacının öğrencilik statüsü devam ettiği süre içerisinde değişen Yönetmelik hükümlerine tabi olacağı, dolayısıyla da gerek 20.04.2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisanüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'ne, gerekse de 16/02/2017 tarih ve 29981 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'ne göre işlem tesis edilebileceği açık ise de,

daha önceki tarihlerde lisansüstü programlarına kayıtlı öğrencilerin azami eğitim sürelerinin hesaplanması hususunda oluşan tereddütleri gidermek üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca tüm üniversitelere gönderilen ... tarihli ve ... sayılı yazıda, öğrenciler için yönetmelikte yer alan sürelerin başlangıç tarihi olarak 2016-2017 güz yarıyılının esas alınacağı, azami sürenin yeniden başladığı dikkate alınarak, öğrencilerin ders, yeterlilik, tez gibi hususlarda daha önceki başarısızlıkları dikkate alınmadan yönetmelikte belirtilen hakların öğrencilere verilmesi gerektiği ve ilişiklerinin kesilemeyeceğinin belirtildiği,

bu nedenle davacının azami eğitim süresinin hesaplanmasında 2016-2017 güz yarıyılından başlanılarak tezli yüksek lisans için öngörülen 6 yarıyıllık azami sürenin esas alınması gerektiği açık olduğundan, davacının azami eğitim süresini doldurduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen mahkeme kararı da sonucu itibarıyla yerinde görülmüş, İstinaf başvurusuna konu edilen mahkeme kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından,

2577 sayılı Yasanın 45/3. maddesi uyarınca tarafların istinaf başvurularının yukarıda açıklanan gerekçeler ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davayı kazanmasına rağmen masraflara hükmedildiği, maddi ve manevi taleplerinin kabul edilmesi gerektiği, kabul edilmeyecekse dava harcı, avukatlık ücreti gibi unsurların aleyhine hükmedilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.