Danıştay 8. Daire E.2021/7618 K.2024/3491

Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin alınmadan ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen 08.10.2020 tarihli tutanakta; yolcu taşımacılığının hangi güzergahlar arasında yapıldığının yazılı olmadığı, yolcuların araca bindiği yerin yazıldığı ancak nerede çalıştıkları ve taşımacılığın nereye yapıldığının yazılmadığı,

davaya konu araçla ücretli taşımacılık yapıldığı hususunu doğrulayacak hukuken kabul edilebilir somut herhangi bir tespite ve hangi yolcudan ne kadar ücret alındığına dair herhangi bir bilgiye (sürücü, yolcu beyanı gibi) yer verilmediği görüldüğünden dolayı ücret karşılığında ve ticari amaçla taşımacılık yapıldığı hususu idarece somut olarak ortaya konulamadığından, davaya konu aracın trafikten men edilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; trafik ekiplerince 08.10.2020 tarihinde yapılan denetim esnasında durdurulan ... plakalı araçta bulunan şoför ve yolcuların İzmit'ten Dilova ilçesinde bulunan ... isimli işyerine gittiklerini beyan etmeleri üzerine, belediyeden izin alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği ve konu hakkında düzenlenen tutanağın araçta bulunanlar tarafından imza edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; trafik ekiplerince 08.10.2020 tarihi saat 17.57 sıralarında yapılan denetim ve kontrollerde davaya konu araçla, ilgili belediyeden izin alınmaksızın belediye sınırları içerisinde servis taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca ilgili belediyeden izin/ruhsat alınmadan taşımacılık yapıldığından bahisle, davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin olarak tesis edilen Dilovası Trafik Denetleme Büro Amirliği'nin 08.10.2020 tarih ve 000013 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın, 08.10.2020 tarihi saat 17.57 sıralarında trafik ekiplerince durdurulması üzerine yapılan denetim neticesinde polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; araç sürücüsünün, yolcuları ... isimli işyerinden aldığını beyan ettiği, yolcuların da aynı yönde beyan verdikleri ve bu beyanların altında şoför ve yolcuların isimleri, kimlik bilgileri ile imzalarının bulunduğu görülmektedir.

İdare Mahkemesince her ne kadar, polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; yolcu taşımacılığının hangi güzergahlar arasında yapıldığının yazılı olmadığı, yolcuların araca bindiği yerin yazıldığı ancak nerede çalıştıkları ve taşımacılığın nereye yapıldığının yazılmadığı, davaya konu araçla ücretli taşımacılık yapıldığı hususunu doğrulayacak hukuken kabul edilebilir somut herhangi bir tespite ve hangi yolcudan ne kadar ücret alındığına dair herhangi bir bilgiye (sürücü, yolcu beyanı gibi) yer verilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline.

Bölge İdare Mahkemesi tarafından da davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de; dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden.

İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin dayandırıldığı tutanaktan, yolcuların araca Dilova ilçesinde bulunan ... isimli işyerinden bindikleri ve ikamet adreslerine bırakılacaklarının anlaşıldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerisinde olduğu, ayrıca tutanağın araç sürücüsü ve yolcular tarafından imzalandığı görüldüğünden, dava konusu işleme dayanak tutanağın mevzuata uygun ve kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda; işlem tarihinde yapılan denetimde davaya konu araç ile izinsiz / ruhsatsız personel taşımacılığı yapıldığının tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden çalışma izni ve ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işleme esas alınabileceği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.