Danıştay 8. Daire E.2022/1928 K.2025/9718

2- ... Kurulu Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

1416 sayılı Kanun uyarınca Milli Eğitim Bakanlığı hesabına ve Karabük Üniversitesi adına ABD’de “Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık” alanında yüksek lisans ve doktora öğrenimini tamamlayarak yurda dönen ve Karabük Üniversitesi’nde atanacağı bölüm olmadığından 04/03/2019 tarihli Rektör Oluru ile Ankara Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı’na öğretim görevlisi olarak atanan davacı tarafından;

1416 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 6. fıkrası uyarınca doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma isteminin reddine ilişkin Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemi ile,

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının...tarih ve ... sayılı işleminin,

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI

1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine eklenen altıncı fıkranın hangi tarihte eklendiğinin Geçici 3. maddenin uygulanması açısından önem arz etmediği, Kanunun bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu işlemlerin Anayasanın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, idarenin kanun değişikliğini sadece yeni göreve başlayanlar için uygulamasının 1416 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinin lafzına ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI

... KURULU BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usul yönünden; davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; esas yönünden ise 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine altıncı fıkranın eklenmesi üzerine doktora öğrenimlerini tamamlayarak yurda dönenlerin atamalarının yapılabilmesini teminen ...tarihli ve ... sayılı yazının yükseköğretim kurumlarına gönderilmesinin ardından Başkanlıklarına gönderilen yazılardan,

1416 sayılı Kanun kapsamında mecburi hizmet yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların da doktor öğretim üyesi kadrolarına atanmaları amacıyla kadro aktarımı teklifinde bulunduklarının anlaşılması üzerine, dava konusu ... tarihli ve ... sayılı yazının tesis edildiği, 1416 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinin uygulanma imkanının olmadığı,

muhtemel tüm düzenlemelerden Geçici 3. madde dayanak gösterilerek hak iddia edilmesi durumunda, söz konusu maddenin geçici madde olma özelliğinin ortadan kalktığı, ayrıca Kanun değişikliği öncesinde 1416 sayılı Kanun kapsamında araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarına atananlara da doktor öğretim üyesi kadrolarına atama imkanı verecek bir düzenleme yapılacak olması halinde, yükseköğretim kurumlarının bu durumdakilerin atanmaları için yeterince doktor öğretim üyesi kadrosuna sahip olmaması ihtimaline yönelik olarak,

söz konusu atamaların tamamlandığı tarih itibarıyla kadro ihdasına yönelik düzenlemelerin de yapılmasının gerekeceği, Kanun'un 21. maddesinin altıncı fıkrası hükümlerinden Kanun değişikliği öncesinde araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarına atama gibi bir düşünce bulunsaydı bu hususa ilişkin ayrıntılı olarak düzenleme yapılması gerektiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

... ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ'NÜN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usul yönünden; davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiği; esas yönünden ise 7326 sayılı Kanun'da herhangi bir öğretim elemanı kadrosuna atanmayanların ilk defa atanması hususu düzenlendiğinden söz konusu maddenin davacıya uygulanmasının mümkün olmadığı, davacının kazanılmış hakkının olmayacağı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden davanın reddine, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ...tarihli ve ... sayılı işleminin ve Ankara Üniversitesi’nin ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Ankara Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile dayanağı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın... tarih ve ... sayılı yazısı ile ...tarih ve ... sayılı yazısının iptali istenilmektedir. Düzenleyici işlemler tesis edilirken, üst hukuk normlarına açıklık getirilmesi ve bu normlarca çizilen çerçeve içerisinde teknik detayların belirlenmesi, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmakla birlikte, idarelerin düzenleme yetkisinin üst normla getirilen hükümleri aşacak veya daraltacak bir biçimde kullanılamayacağı hususu da göz önünde tutulmalıdır.

1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun

'un 21. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına atama yapılacağı hususunun hükme bağlandığı, anılan hükümde halihazırda öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların doktor öğretim üyesi kadrolarına atanamamasına ilişkin herhangi bir kısıtlamaya yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, üst hukuk normuna aykırı olarak yapılan dava konusu düzenlemelerde ve buna dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, iptallerine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacı; 1416 sayılı Kanun uyarınca Milli Eğitim Bakanlığı hesabına ve Karabük Üniversitesi adına ABD’de “Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık” alanında yüksek lisans ve doktora öğrenimini tamamlayarak yurda dönmüş, Karabük Üniversitesi’nde atanacağı bölüm olmadığından 04/03/2019 tarihli Rektör Oluru ile Ankara Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı’na öğretim görevlisi olarak atanmıştır.

Davacı tarafından; doktor öğretim üyesi kadrosuna ilişkin ilk atama asgari koşullarını sağladığından bahisle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın 18/06/2021 tarihli yazısı dikkate alınarak doktora öğretim üyesi kadrosu için kadro aktarım talebinde bulunulması istemiyle 25/06/2021 tarihli dilekçe ile Ankara Üniversitesi'ne başvuru yapılmış ve başvurusu reddedilmiştir.

02/01/2022 tarihli dilekçe ile davacı ilk başvurusunun reddedildiğini de belirterek bu başvuru dilekçesine benzer uyuşmazlıklara ilişkin verilen iptal kararlarını da ekleyerek yeniden kadro talebinde bulunulmasını talep etmiş olup; Ankara Üniversitesi’nin 09/02/2022 tarihli cevabında ise 02/07/2021 tarihli Yükseköğretim Kurulu kararına yer verilerek halen 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi kadrolarında görev yapanların söz konusu fıkra hükümlerinden yararlanarak doktor öğretim üyesi kadrolarına atanmalarının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Bunun üzerine; davacı tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi,... tarihli ve ... sayılı işlemi ve Ankara Üniversitesi’nin ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

Davalı idarelerin usule yönelik itirazları kabul edilmeyerek işin esası incelenmiştir.

ESAS YÖNÜNDEN

İlgili Mevzuat:

1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun

'un 21. maddesine 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle eklenen 6. fıkrada; "Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerin öğrenimlerini izlemek ve değerlendirmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumu tarafından danışman atanır. Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına ataması yapılır" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın... tarih ve ... sayılı kararı yönünden:

1416 sayılı Kanun

'un 21. maddesine 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile 6. fıkranın eklenmesi üzerine YÖK Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı yazısı tüm üniversitelere gönderilmiş olup, anılan yazıda “1416 sayılı Kanun Kapsamında üniversiteniz adına doktora öğrenimlerini tamamlayarak yurda dönenlerin atamalarının yapılabilmesini teminen, 25/06/2021 tarihine kadar Kuruldan durumlarına uygun olarak, doktor öğretim üyesi ya da öğretim görevlisi kadro aktarım talebinde bulunulması, adına öğrenim gördüğü üniversitede göreve başlayanlar için mecburi hizmet yükümlülüklerinin devri konusunda teklifte bulunulmaması..” hususuna yer verilmiştir.

Dava konusu kararın; 1416 sayılı Kanun

'un 21. maddesine eklenen 6. fıkranın yükseköğretim kurumlarınca uygulanmasına yönelik açıklayıcı hükümler içerdiği ve üst hukuk normlarına aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup; bu kısım yönünden davanın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarihli ve ... sayılı kararı yönünden:

Dava konusu kararda.

"7326 sayılı Kanun kapsamında yapılan düzenlemede, doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp yurda dönen ancak herhangi bir öğretim elamanı kadrosuna atanmayanların ilk defa öğretim elemanı kadrosuna atanmaları hususunun düzenlendiği, halihazırda 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanlara aynı Kanunun 21. maddesinin 6. fıkrası hükümlerinin uygulanmasına ilişkin herhangi bir geçici madde düzenlenmesine yer verilmediği,

bununla birlikte, 1416 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinin, 6528 sayılı Kanunun 3. maddesiyle 1416 sayılı Kanunun 21. maddesinde yapılan değişikliklere yönelik olarak düzenlenmesi nedeniyle, 7326 sayılı Kanunun 15. maddesiyle 1416 sayılı Kanunun 21. maddesine eklenen 6. fıkra hükümleri için uygulanamayacağının aşikar olduğu, sonuç olarak, hâlen 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların söz konusu fıkra hükümlerinden yararlanarak doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmaları mümkün olmadığından,

bu kapsamdaki tekliflerinize Başkanlığımızca işlem yapılamamaktadır." yönünde düzenlemelere yer verilmiştir.

Normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmektedir. Bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan bir normla, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler getirilemeyeceği gibi bir düzenlemenin hiyerarşik sıralamada daha altta bulunan bir düzenleme ile değiştirilmesi veya kaldırılması da mümkün değildir.

Düzenleyici işlemler tesis edilirken, üst hukuk normlarına açıklık getirilmesi ve bu normlarca çizilen çerçeve içerisinde teknik detayların belirlenmesi, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmakla birlikte, idarelerin düzenleme yetkisinin üst normla getirilen hükümleri aşacak veya daraltacak bir biçimde kullanılamayacağı hususu da göz önünde tutulmalıdır.

1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun

'un 21. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına atama yapılacağı hususunun hükme bağlandığı, anılan hükümde halihazırda öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların doktor öğretim üyesi kadrolarına atanamamasına ilişkin herhangi bir kısıtlamaya yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, üst hukuk normuna aykırı olarak yapılan dava konusu düzenlemede hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden:

Dava konusu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararı hukuka aykırı olduğundan; bu düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bununla birlikte; işlemin iptalinin, davacının doğrudan doktor öğretim üyesi kadrosuna atanması sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece atama kriterlerinin karşılanıp karşılanmadığı yönünden yapılacak değerlendirme sonucuna göre işlem tesis edileceği açıktır.