Danıştay 8. Daire E.2023/5129 K.2024/1877

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Trakya Üniversitesi Keşan Yusuf Çapraz Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu ... Bölümü öğretim üyesi ...'in yüksek lisans diplomasının bulunmaması sebebiyle atamasının, diploma denklik işleminin ve doktorasının iptali istemiyle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yaptığı 17.06.2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararda; davacı tarafından, Trakya Üniversitesi öğretim üyesi ... 'in atamasının kendisinin idare hukuku anlamında menfaatini ne şekilde etkilediğinin ortaya konulmadığı, dava dilekçesinde kendisi ile ... arasında geçmişe dayalı 2017 yılından bu yana gelen birtakım şahsi şikayet ve iddialardan bahsedildiği, adı geçen kişiyle geçmişe dayalı birtakım sorunların bulunmasının atamanın iptalini istemede dava açmak için yeterli olmadığı,

bahsi geçen öğretim üyesinin atamasının iptali talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin, davacının doğrudan kişisel, meşru ve güncel menfaatinin ihlaline sebebiyet veren bir işlem olmadığı, bu durumda; kendisi ile doğrudan bağlantılı olmayan Trakya Üniversitesi öğretim üyesi ...'in atamasının iptali istemiyle açılan iş bu davada davacının davayı açmakta menfaati bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ... 'in kendisinin atandığı Trakya Üniversitesi Keşan Yusuf Çapraz Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Gümrük İşletme Bölümüne 2015 yılında doktorası biter bitmez Gümrük İşletme Bölüm Başkanı olarak liyakate aykırı olarak atandığı, kendisinin işletme doktorası olduğu gümrük konusunda yayını bulunmadığı, ilgilinin ABD Cambridge College isimli okuldan 2009 yılında yüksek lisans diploması aldığı ve anılan diplomaya denklik belgesi düzenlendiği görülmekte ise de adı geçen okulun 2018 yılına kadar yüksek lisans programının bulunmadığı,

bu hususta ABD Yükseköğretim Komisyonundan gelen yazıda 2018 yılında okulun akredite edildiğine dair bilginin yer aldığı, ilgili hakkında yapılan şikayet başvurularının neticesiz bırakıldığı, ilgilinin davacıya münhasır olan derslere sahtekarlıkla girdiği, böylelikle kendisinin görevine ihtiyaç bulunmadığı süsü verilerek mesleğinin yaptırılmadığı, 24 yıllık gümrük kaçakçılık bölümü öğretim üyesi olarak Bölüm Başkanlığına kendisinin atanması gerekirken ilgilinin atandığı, ilgilinin halihazırda 2022-2023 Güz Yarıyılında 2. 3. ve 4. sınıflara diplomasız bir şekilde ders verdiği,

Yükseköğretim Kurulu Yayın ve Dokümantasyon Daire Başkanlığına yaptığı başvuru sonucunda ilgiliye ait olduğu belirtilen "business plan for a biodiesel company" başlıklı tezin bulunmadığının anlaşıldığı, İdare Mahkemesince menfaat ihlali yokluğu sebebiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş ise de ... hakkındaki iddiaların akademik fırsat eşitliğini bozucu mahiyette olduğu değerlendirildiğinden kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının açtığı davada Trakya Üniversitesi öğretim üyesi ...'in atamasının kendisinin idare hukuku anlamında menfaatini ne şekilde etkilediğini ortaya koyamadığı, adı geçen şahıs ile davacının arasında geçmişe dayalı birtakım sorunların bulunmasının atamanın iptalini istemede dava açmak için yeterli kabul edilemeyeceği, davacı tarafından ilgili hakkında defalarca yapılan şikayet sonucu konunun Yükseköğretim Denetleme Kurulunca incelenerek hazırlanan inceleme raporlarının davacıya tebliğ edildiği, davacının bu işlemlere karşı dava açmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Trakya Üniversitesi Keşan Yusuf Çapraz Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu ... Bölümü öğretim üyesi ... 'in yüksek lisans diplomasının bulunmaması sebebiyle atamasının, diploma denklik işleminin ve doktorasının iptali istemiyle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yaptığı 17.06.2022 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları, "idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan" davalar olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde, idari davaların, idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtilmiştir.

İdari dava türlerinden iptal davalarının tanımı kapsamındaki subjektif ehliyet koşulu konusunda mevzuatta açık bir belirleme olmamakla birlikte, iptal davalarının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki niteliği göz önüne alındığında; idare hukuku alanında kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen idari işlemlerin, ancak meşru, kişisel ve güncel menfaatlerinin varlığından söz edilmesi durumunda kişi ya da kuruluşlarca yargı denetimine tabi tutulmasının istenebilmesi yeteneği olarak kabul edilmektedir.

Bu anlamda, yargı mercilerince önlerine gelen davalarda objektif dava açma ehliyetinin varlığının tespiti yanında davaya konu idari işlem ile davayı açan arasında iptale konu işlem yönünden kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilişkisinin varlığının da tespiti gerekmektedir. Her olay ve davada, yargı merciine başvurarak dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri de yargı mercilerine bırakılmıştır.

İdare Mahkemesince Trakya Üniversitesi öğretim üyesi ... 'in atamasının davacının menfaatini idare hukuku anlamında ne şekilde etkilediği hususunun ortaya konulamadığı, dava konusu işlemin davacının kişisel, meşru ve güncel menfaatinin ihlaline sebebiyet vermediği gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verildiği görülmektedir.

Dava dilekçesinde davacı tarafından, ... hakkında adı geçenin şahsına yönelik birtakım iftira iddiaları ile rektörün, şahsına yönelik sürekli soruşturma açarak şiddetli mobbinge maruz bırakıldığından yakınılmakla birlikte, ... 'in yüksek lisans diplomasının sahte olduğu, bu diplomaya yönelik Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca diploma denklik belgesinin düzenlendiği,

davacının ... ile aynı bölümde çalıştığı, ilgilinin 2015 yılında doktorasını bitirir bitirmez esasen kendisinin atanması gereken Gümrük İşletme Bölüm Başkanlığına liyakate aykırı olarak adı geçenin atandığı belirtilmiş olup dava dosyası eklerine ilgilinin Bölüm Başkanlığı görevine atanmasına ilişkin 17.05.2018 tarihli Rektörlük işleminin eklendiği görülmüştür.

Diğer taraftan davacı tarafından temyiz aşamasında verilen 24.04.2023 tarihli dilekçede, davacıya münhasır olan derslere ilgilinin hukuka aykırı olarak girmesi nedeniyle kendisinin görevine ihtiyaç bulunmadığı süsü verilerek mesleğinin yaptırılmadığına yönelik iddiaların ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının dava dilekçesinde ve sonraki aşamalarda dosyaya sunduğu dilekçelerde ileri sürdüğü söz konusu iddialar, dava konusu işlem ile davacının idare hukuku anlamında meşru, güncel ve kişisel menfaat bağını ortaya koyar nitelikte olduğundan anılan iddiaların araştırılarak dava konusu işlem yönünden işin esası incelenmek suretiyle yeniden karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Dava konusu işlem davacının başka bir kişi hakkında diploma denklik belgesinin ve doktorasının iptalini talep eden başvurusunun reddine ilişkin olup, mahkemece davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmişken; dairemizce davacının başvuru tarihinden çok önceki olaylar ve dava açıldıktan sonraki bir kısım işlemlere dayalı olarak menfaat ilişkisi kurulmuş ve davacı ehliyetli kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

Davacının ileri sürdüğü geçmişteki iddialar bakımından dava açma süresi geçmiş olduğundan dava açıldıktan sonraki olaylar ise ayrı davaların konusu olduğundan ilk derece mahkemesi kararının ve bu karara ilişkin istinaf isteminin reddi yönündeki bölge idare mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.