Danıştay 8. Daire E.2023/5176 K.2024/2916

Dava konusu istem: ... Üniversitesi Elektrik- Elektronik Mühendisliği Bölümü öğrencisi olup, İngilizce hazırlık sınıfında eğitim gören davacının, yaz okuluna kaydının yapılmamasına ilişkin işlemin ve bu işlemin dayanağı olan ... Üniversitesi Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 7. fıkrasının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; yaz okulunun dönem içinde başarısız olan öğrencilere eğitim verilerek yıl kaybı yaşamalarının önüne geçilmesi amacıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 14 ve 44. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak, ... Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim- Öğretim Yönetmeliği uyarınca açıldığı, yabancı dilde eğitim veren ...

Üniversitesi Elektrik- Elektronik Mühendisliği Bölümünde İngilizce hazırlık sınıfında eğitim gören davacının, not ortalamasının 38,30 olması nedeniyle yaz okuluna kayıt şartlarını taşımadığı değerlendirildiğinde; yaz okulu açılmasında ve açıldığı takdirde kayıt şartlarını belirlemede davalı idarenin takdir yetkisi olduğu ve davacının yaz okuluna kayıt şartlarını taşımadığı anlaşıldığından dava konusu bireysel işlemde ve bu işlemin dayanağı olan ...

Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim- Öğretim Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 7. fıkrasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Yaz okulunun dönem içinde başarısız olan öğrencilere eğitim verilerek yıl kaybı yaşamalarının önüne geçilmesi amacıyla açıldığı, başarısız olan öğrencilerin ortalaması 45 puanın altında olup da başarısız olanlar ve ortalaması 45 puanın üstünde olup da başarısız olanlar şeklinde ayırıma tabi tulmasının, daha çok başarısız olanların yaz okuluna kabul edilmemesinin eğitim hakkından mahrum bırakılmalarına sebep olan ... Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim- Öğretim Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 7. fıkrasının ''yıl sonu notu 100 üzerinden en az 45 olup'' kısmının Anayasa'da yer alan eğitim ve öğretim hakkının kullanılmasına yönelik 42. maddesi ile eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yabancı dil eğitiminin yıllık olduğu, 32 hafta ders yapıldığı, öğrencilerin seviyelerine uygun olarak A1, A2, B1, B+ seviyelerine yerleştirildiği, her bir seviyenin 7/8 haftalık modüllerde gerçekleştirildiği, başarı durumuna göre öğrencilerin bir üst seviyeye geçtiği, dört modülünün not ortalamasına göre öğrencinin başarı durumunun belirlendiği, yaz okulunun öğretim süresinin ise 7 hafta olduğu, bu sürede yaz okulunda A1 ve A2 seviyesinde bir öğrencinin dil eğitiminin doğası gereği B2 seviyesinde hazırlık eğitimini başarı ile tamamlamasının mümkün olmadığı, öğrencinin seviyesine uygun eğitim verilmedikten sonra yaz okulunun anlamlı olmadığı,

İngilizce seviyesi farklı olan öğrencilerin farklı kurallara tabi tutulmasının eşitlik ilkesine aykırı olmadığı gibi, Anayasa'nın 42. maddesinde kurala bağlanan eğitim öğretim hakkının ihlal edilmediği, eğitim öğretim ilke ve standartlarını belirleme konusunda 2547 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak, takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Hukuka aykırı olduğu anlaşılan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava; ... Üniversitesi Elektrik- Elektronik Mühendisliği Bölümü öğrencisi olup, İngilizce hazırlık sınıfında eğitim gören davacının, yaz okuluna kaydının yapılmamasına ilişkin işlemin ve bu işlemin dayanağı olan ... Üniversitesi Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 7. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.

Anayasa'nın 130. maddesinin 1. fıkrasında; "Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur." kuralına yer verilmiştir.

2547 sayılı Kanun'un 44. maddesinin (b) bendinde.

"Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı;

öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması;

diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…) eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir." kuralı yer almıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 14 ve 44. maddelerine dayanılarak ihdas edilen 21.08.2017 tarih ve 30161 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim- Öğretim Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 7. fıkrasında; "Hazırlık sınıfında başarısız olan öğrencilerden yılsonu notu 100 üzerinden en az 45 olup devam şartını yerine getirmiş olanlar açıldığı takdirde yaz okuluna kayıt yaptırabilirler." kuralı yer almıştır.

Anayasa'nın 130. maddesi ve 2547 sayılı Kanun bir bütün olarak değerlendirildiğinde, bilimsel özerklik ilkesi gereğince, hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği konusunda, 2547 sayılı Kanun'un 44. maddesi ile yükseköğretim kurumlarına yetki tanındığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta; davacının eğitim gördüğü ...

Üniversitesinde, yabancı dil eğitiminin yıllık olduğu, eğitim öğretim yılı boyunca 32 hafta ders yapıldığı, öğrencilerin yabancı dil yeterliliği için B2 seviyesinin arandığı, muafiyet ve seviye tespit sınavı sonucu İngilizcesi B2 seviyesinde olan öğrencilerin hazırlık sınıfından muaf olduğu, diğer öğrencilerin ise seviyelerine uygun olarak A1, A2, B1, B+ seviyelerine yerleştirildiği, her bir seviyenin 7/8 haftalık modüllerde yabancı dil eğitiminin gerçekleştirildiği, başarı durumuna göre öğrencilerin bir üst seviyeye geçtiği, dört modülün not ortalamasına göre öğrencinin başarı durumunun belirlendiği,

yaz okulunun öğretim süresinin ise 7 hafta olduğu, bu sürede yaz okulunda A1 ve A2 seviyesinde bir öğrencinin dil eğitiminin aşamalarının ve gerekliliklerinin değerlendirilmesi suretiyle B2 seviyesinde hazırlık eğitimini başarı ile tamamlamasının mümkün olmadığı dikkate alınarak, öğrencinin seviyesine uygun yaz okulu açılması amacıyla hazırlık sınıfında başarısız olan öğrencilerden yılsonu notu 100 üzerinden en az 45 olanların yaz okuluna kabul edildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda; bilimsel özerklik çerçevesinde, 2547 sayılı Kanun'un 44. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, akademik başarının yükseltilmesi ve belirli bir standarda bağlanması amacıyla hazırlık sınıfı ve yabancı dil eğitiminin ilke ve esaslarını belirleme konusunda sahip olunan takdir yetkisinin, hukuki belirlilik ve ölçülülük ilkelerine uygun olarak kullanılması suretiyle ihdas edildiği anlaşılan ... Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim- Öğretim Yönetmeliği'nin 11. maddesinin dava konusu 7.fıkrasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca; ... Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim- Öğretim Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 7. fıkrasının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, bu maddeye dayanılarak, hazırlık sınıfı yıl sonu ortalaması 38,30 olan davacının, yaz okuluna kaydının yapılmamasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu İstinaf Mahkemesi kararının hukuka aykırı olması nedeniyle, bozulması gerektiğinden, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.