Danıştay 9. Daire E.2019/3740 K.2022/1142

Dava konusu istem: … Motorlu Araçlar Lastik Oto Yedek Parça İnşaat Petrol Ürünleri ve Elektrikli Şarz İstasyonları Lpg Gazı Tic. ve San. A.Ş'nin vergi borcunun tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; asıl borçlu şirket adına düzenlenen ve e-tebliğ yoluyla tebliğ edilen ödem emrinin ihtilafsız kesinleştiği, şirketin 21/05/2018 tarihi itibariyle vadesi geçmiş 714.438,09-TL vergi borcu bulunduğu, yapılan malvarlığı araştırmasında şirket adına kayıtlı … , … , … , … plakalı araçların olduğu, 1996 model … ve 2002 model … plakalı araç haczinde davalı idarenin 19. sırada olduğu, 2017 model … plakalı araç üzerinde.

Bankasının rehni bulunmakla beraber davalı idarenin hacizler arasında 20. sırada yer aldığı, 2015 model … plakalı araç üzerinde.

Bankası A.Ş.'nin rehni sonrasında davalı idare haczinin 20. sırada olduğu, bu haliyle şirket hakkında yapılan malvarlığı araştırmasının sonuçsuz kaldığı, davacının şirkette temsilci olduğu dönemlere ilişkin şirketten tahsil edilemeyen amme alacağının davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Şirketin mal varlığından tamamen ve kısmen tahsil edilememesi ve edilemeyeceğinin anlaşılması nedeniyle kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Motorlu Araçlar Lastik Oto Yedek Parça İnş. Pet. Ürün. Tic. ve San. A.Ş'nin vergi borcunun tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle, küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 365. maddesinde, "Anonim şirket, yönetim kurulu tarafından yönetilir ve temsil olunur.", 367. maddesinde, "Yönetim kurulu esas sözleşmeye konulacak bir hükümle, düzenleyeceği bir iç yönergeye göre, yönetimi, kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu üyesine veya üçüncü kişiye devretmeye yetkili kılınabilir. ....Yönetim, devredilmediği takdirde, yönetim kurulunun tüm üyelerine aittir.", "Temsil yetkisi" başlıklı 370. maddesinde de,

"Esas sözleşmede aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu, temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere devredebilir. En az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisini haiz olması şarttır." hükümlerine yer verilmiştir.

Bu hükümler uyarınca, anonim şirketlerde, temsil ve ilzam yetkisinin yönetim kurulu üyelerinden bir kısmına ya da müdür sıfatıyla üçüncü bir kişiye verilebilmesi mümkün olup, bu yetkinin verilmesi halinde asıl borçludan alınamayan vergi borçlarının tahsili amacıyla ancak temsil ve ilzam yetkisi taşıyan kişiler nezdinde takip yapılabilecektir. Dolayısıyla, yönetim kurulu üyesi olmasına rağmen bu tür bir yetkisi bulunmayan kişilerin kanuni temsilci sıfatıyla şirket borçlarından sorumlu tutulabilmesi mümkün değildir.

Dosyanın incelenmesinden, 05/02/2015 tarihli Ticaret Sicil Gazetelerinde yayımlanan Genel Kurul kararları ile davacının da aralarında bulunduğu üç kişinin üç yıl süre ile … Motorlu Araçlar Lastik Oto Yedek Parça İnş. Pet. Ürün. Tic. ve San. A.Ş' nin yönetim kurulu üyeliğine seçildiği ve bu kişiler arasından ... ve ...'in üç yıllığına münferiden şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığının ilan edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen hususlar birarada değerlendirildiğinde, şirketi temsil ve ilzam yetkisinin başka bir yönetim kurulu üyelerine münferiden verildiği anlaşılan asıl borçlu şirket için önerilen vergi ve cezaların ilgili dönemlerde yönetim kurulu üyesi olmakla birlikte şirketi temsil ve ilzama yetkili olmayan davacı adına tarh edilmesi ve kesilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından davanın reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddeden Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.