Danıştay 9. Daire E.2022/2799 K.2023/1771

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı … Blok …,….,…,…,…,… numaralı bağımsız bölümlerin satın alınması sırasında ödenen toplam 394.000,00-TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ve ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:. K:… sayılı kararıyla.

492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının tapu harcına tabi olduğu, ancak 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun ve Kanunun Uygulama Yönetmeliği birlikte değerlendirildiğinde ilgili Kanun kapsamında yapılan uygulama neticesinde meydana gelen yeni yapıların ilk satış işlemlerinin istisna kapsamında bulunduğu sonucuna varıldığı,olayda, Bakırköy Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısından yıkılarak yerine dava konusu bağımsız bölümlerin inşa edildiği.

İlçesi,.

Ada, … parselde bulunan binanın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olduğu ve anılan taşınmaza ilişkin işlemlerin harç, vergi ve ücretlerden muaf olduğunun anlaşıldığı, bu durumda, uyuşmazlıkta açık bir vergilendirme hatası bulunduğu, dava konusu işlemde yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, davacıdan tahsil olunan 394.000,00-TL tapu harcının ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faizi ile birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlıkta eksik inceleme ile karar verildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı … Blok …,…,…,… bağımsız bölümlerin satın alınması sırasında ödenen toplam 394.000,00-TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ve ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde; tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı târifede yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tâbi olduğu, 58. maddesinde; tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli târifede belirtilen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (4) sayılı tarifenin 20/a maddesinde ise; gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlâk vergisi değeri üzerinden (cebri icra ve şüyûun izâlesi hallerinde satış bedeli, istimlâklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı tapu harcı alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin … Blok …,…,…. numaralı bağımsız bölümlere ilişkin kısmının iptali ve söz konusu bağımsız bölümlere ilişkin olarak ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesine dair hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı idarece ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının,dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin …,…,…,… numaralı bağımsız bölümlere ilişkin kısmının iptali ve söz konusu bağımsız bölümlere ilişkin olarak ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesine dair kısmı yönünden;

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; tapu harcının mükellefinin gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabında devir eden ve devir alan olarak belirlendiği görülmüştür.

Olayda; dosya içerisinde yer alan ve UYAP üzerinden temin edilen Takbis kayıtlarının incelenmesinden, dava konusu bağımsız bölümlerin. İnşaat Turizm Ticaret A.Ş. adına kayıtlı bulunduğu, dava konusu satış işlemleriyle davacı şirket dışında üçüncü kişilere satıldıkları,davacı şirket tarafından söz konusu bağımsız bölümlerin satın alınmaları sırasında alıcılar adına tahakkuk ettirilerek tahsil edilen tapu harçlarının iadesi talebiyle düzeltme şikayet başvurusunda bulunulduğu,

reddi üzerine de yine davacı şirket tarafından dava açıldığı görülmüştür.Uyuşmazlıkta, 6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen bağımsız bölümlerin devrine ilişkin ödenen tapu harcının iadesi istemiyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116-126. maddeleri kapsamında düzeltme şikayet başvurusunda bulunmak suretiyle adına işlem tesis ettiren davacı şirketin, bu işleme karşı dava açma ehliyeti bulunmakta ise de; satış işlemlerinde devir alan durumunda olmadığı,

dolayısıyla kendi adına tahakkuk etmeyen,satış işlemlerinde devir alan (alıcı) konumunda bulunan dava dışı üçüncü kişiler adına tahakkuk ettirilerek tahsil edilen tapu harcı tutarının iadesinin istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin …,…,…,….,… numaralı bağımsız bölümlere ilişkin kısmının iptali ve söz konusu bağımsız bölümlere ilişkin olarak ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesine dair kısmı yönünden davanın reddi gerekirken bu kısım yönünden de davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında isabet bulunmamaktadır.