Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/69 K.2024/419

Av. ... - ... Av. ... - ...

DAVALI

... - ... ...

VEKİLLERİ

Av. ... -.... Av. ... -...

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/01/2022

KARAR TARİHİ : 09/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı asil Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle, müvekkili davacının bir firmada işçi olarak çalıştığını, babası ...'nın müteahhitlik yaptığını, üstlendiği inşaatların bir kısım işçiliklerini alt müteahhit olarak davalıya verdiğini, malzemeyi ...'nın temin ettiğini, işçilikleri davalının üstlendiğini, ...'nın inşaat süresi henüz tamamlanmadan hastalandığını, davalıya bir kısım borçlarını ödemeyemediğini, ...'nın sürekli gidip gelerek aileyi rahatsız ettiğini, müvekkili davacının çalıştığını görünce cebir ve şiddet uygulayarak baskı kurduğunu,

müvekkilinin ailesi ile birlikte oturduğu evi yanına aldığı birkaç kişiyle defalarca kez basarak tehdit ettiğini, müvekkili davacının bu baskıya dayanamayarak ailesini kurtarmak için tehdit altında 140.000-TL ve 50.000-TL tutarlı iki adet senet imzalayarak davalıya verdiğini, kısmi ödemeler yaparak borcunu bitirdiğini, senet bedellerinin fazlasıyla ödenmiş olmasına rağmen davalının senetleri iade etmeyerek icra takibine koyduğunu, müvekkilinin iradesi fesada uğratılarak senet düzenlenmiş olması sebebiyle senetlerin geçersiz olduğunu, bu senetler nedeniyle yapmak zorunda kaldığı ödemelerin iadesi gerektiğini iddia ederek ....

Esas sayılı dosyası ile takibe konulan 140.000-TL ve 50.000-TL tutarlı senetlerin geçersiz ve karşılıksız olduklarının tespiti ile icra takibinin iptaline, senetlere karşılık ödenmiş olan paralara karşılık fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik 70.000-TL'nin davalıdan faizleri ile birlikte istirdadına, eğer senetlerin geçerli olduğu kanaatine varılırsa takip tarihine kadar ve takipten sonra 167.400-TL ödeme yapıldığının tespiti ile takibin bu miktar kadar kısmının iptaline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde, davacı ile ailesinin müvekkiline birçok ilişkiden kaynaklı yüksek meblağlarda borcu bulunduğunu ancak bu borçları ödemeye yanaşmadıklarını, müvekkile yapılan ödemelerin icra takibine konu ettiği senede ilişkin ödemeler olmadığı, bu konudaki ispat yükünün davacı tarafta olduğunu savunarak davanın reddi ile % 20 oranından az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde istemiştir.

YAPILAN YARGILAMA, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava İİK'nın 72/1 maddesi hükmüne göre icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce tensip tutanağı düzenlenerek duruşma günü tayin edilmiş, bildirilen deliller toplanmış taraflar duruşmaya davet edilmiştir.

... Esas sayılı takip dosyası müzekkere ile getirtilerek bir sureti dava dosyasına eklenilmiştir. Dosyanın incelenmesinden huzurdaki davanın davalısı ... tarafından huzurdaki davanın davacısı hakkında kambiyo yoluna özgü senet ile takip başlatıldığı, takip dayanağının 15/09/2019 vade tarihli, 02/01/2018 tanzim tarihli, 140.000-TL tutarlı bono ve 13/05/2019 tanzim, 30/11/2019 vade tarihli, 50.000-TL tutarlı bono olduğu görülmektedir. Bonolarda davacı keşideci sıfatıyla yer almaktadır, davalı lehtar konumundadır.

Uyap üzerinden müzekkere ile getirtilerek dava dosyasına eklenen soruşturma dosyasının incelenmesinde, davacının şikayeti üzerine .... sayılı soruşturma dosyası ile tehdit ve hakaret suçlarından soruşturma yürütüldüğü, savcılık tarafından takipsizlik kararı verildiği, bu kararın kesinleştiği görülmektedir.

Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, dava şartlarının sağlandığı, ilk itiraz bulunmadığı anlaşılmakla taraflar sulhe davet edilmiş, sulh olunamaması üzerine ön inceleme aşaması tamamlanarak davanın esasına girilmiştir.

Davacı tarafça dava dilekçesinin ekinde dosyaya sunulan ödeme dekontlarına göre yapılan ödemeler tespit edilmek üzere dosya bankacı bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi ile verilmiştir. Dosyaya sunulan raporda;

-Davacının ... hesabından davalı adına ...'ndaki hesaba,

-Davacının ... hesabından dava dışı ...'in ...'ndaki hesabına,

-Davacının ... hesabından dava dışı ...'in ...'ndaki hesabına ödemeler yaptığı,

-Dava dışı ... tarafından davalının hesabına "... senedine istinaden" açıklamasıyla ödemeler yaptığı,

-Dava dışı ... tarafından davalının hesabına "... senedine istinaden" açıklamasıyla ödemeler yaptığı tespit edilmiş, ödeme tarihleri ve tutarları tek tek listelenerek Mahkememize sunulmuştur. Raporda ödeme tarihlerinden itibaren faiz hesaplanarak 3. kişiler tarafından yapılan ödemeler kabul edilecek olursa davacının 53.532,05-TL fazla ödeme yaptığı, senetlerden dolayı borcunun kalmadığı, 3. Kişilerin ödemeleri kabul edilmezse davacının yaptığı ödemelere göre icra dosyasında 83.555,25-TL daha borcunun bulunduğu yönünden görüş ve tespit bildirilmiştir.

Davacının bilirkişi raporundan sonra başka ödemeler de yaptığını beyan ederek ek rapor alınmasına yönelik talebinin Mahkememizce kabul edilerek dosya bilirkişiye verilmiş, yeni ödemeler hesaplamaya dahil edilerek ek rapor tanzim edilmiştir. Raporda ödeme tarihlerinden itibaren faiz hesaplanarak 3. kişiler tarafından yapılan ödemeler kabul edilecek olursa davacının 64.532,05-TL fazla ödeme yaptığı, senetlerden dolayı borcunun kalmadığı, 3. Kişilerin ödemeleri kabul edilmezse davacının yaptığı ödemelere göre icra dosyasında 78.699,70-TL daha borcunun bulunduğu yönünde görüş ve tespit bildirilmiştir.

Düzenlenen raporlar dosya kapsamına uygun denetime elverişli bulunmuş, taraflara usulüne uygun tebliği sağlanmıştır.

GEREKÇE VE KANAAT

Davacı davasını iki temele dayandırmıştır. İlk olarak davaya konu bonoların müvekkilini iradesi sakatlanarak imzalatıldığını iddia ederek bonoların geçersiz olduğunu iddia etmektedir. Mahkememizce bonolar geçerli kabul edilirse, yapılan ödemelere göre müvekkilinin borcu kalmadığını iddia etmektedir.

İlk olarak irade fesadına ilişkin iddialar incelenecektir. Davacı taraf tehdit yoluyla iradesinin sakatlandığını iddia etmektedir.

Borçlar Kanunu'nun ''Korkutma'' başlıklı 37.maddesinde; MADDE 37- Taraflardan biri, diğerinin veya üçüncü bir kişinin korkutması sonucu bir sözleşme yapmışsa, sözleşmeyle bağlı değildir. Korkutan bir üçüncü kişi olup da diğer taraf korkutmayı bilmiyorsa veya bilecek durumda değilse, sözleşmeyle bağlı kalmak istemeyen korkutulan, hakkaniyet gerektiriyorsa, diğer tarafa tazminat ödemekle yükümlüdür.

Aynı kanunun 38.maddesinde, '' Korkutulan, içinde bulunduğu durum bakımından kendisinin veya yakınlarından birinin kişilik haklarına ya da malvarlığına yönelik ağır ve yakın bir zarar tehlikesinin doğduğuna inanmakta haklı ise, korkutma gerçekleşmiş sayılır. Bir hakkın veya kanundan doğan bir yetkinin kullanılacağı korkutmasıyla sözleşme yapıldığında, bu hakkı veya yetkiyi kullanacağını açıklayanın, diğer tarafın zor durumda kalmasından aşırı bir menfaat sağlamış olması hâlinde, korkutmanın varlığı kabul edilir. '' denilerek yasanın aradığı koşullar düzenlenmiştir.

Belirtilen mevzuata göre değerlendirme yapıldığında; yukarıda belirtildiği üzere savcılık dosyasında takipsizlik kararı verilmiştir. Mahkememizce davacı tanığı dinlenmiş ise de beyanları senetlerin tehdit altında imzalatıldığını ispata yeterli görülmemiş, yasanın aradığı koşulların sağlanmadığı davacının irade fesadı nedeniyle senetlerin iptaline yönelik talebinin reddi gerekmiştir.

Bonoların geçerli olduğu kabul edildikten sonra çözülmesi gereken ikinci husus davacının bu bonolara ilişkin ne kadar ödeme yaptığına dairdir. Bilirkişi incelemesiyle davacının bizzat davalı hesabına ve üçüncü kişilere ödemeler yaptığı, üçüncü kişilerin davacı adına bizzat davalıya ödemeler yaptığı bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkmıştır. Davacının davalı hesabına yaptığı ödemeler noktasında herhangi bir ihtilaf yoktur.

Üçüncü kişilerin yaptığı ödemelerin "... senedine istinaden" açıklamasıyla yapıldığı bilirkişi tarafından tespit edilmiş olup, bu ödemelerin de davaya konu senetler için yapıldığının kabulü gerekmiştir.

Davalı her ne kadar davacıdan başka alacakları olduğunu, yapılan ödemelerin dava konusu senetlerle ilgili olmadığını iddia etmiş ise de bu konudaki ispat yükü kendisinde olup, taraflar arasında başka bir borç ilişkisi olduğuna dair dosyaya delil sunulmadığından bu savunmalarına itibar edilmemiş, yapılan ödemeler mevcut borcun tasfiyesine ilişkin kabul edilmiştir.

Davacının üçüncü kişilerin hesabına yaptığı ödemelere gelince, davacı bu ödemeleri davalının talimatıyla yaptığını iddia etmekte ise de bu konudaki ispat yükü davacı taraftadır. Dosyaya bu yönde bir delil sunulmamış olup, üçüncü kişilere yapılan ödemelerin mevcut borç için yapılmış olduğunun kabulü mümkün olmamıştır.

Bilindiği üzere menfi tespit davalarında dava tarihi itibariyle borç hesabı yapılır. Bilirkişi raporunda tespit edilen davalı hesabına yapılmış olan 23.000-TL (... 5.000-TL, ... 18.000-TL olmak üzere) tutarındaki ödeme dava açıldıktan sonra yapılmış olup, bu ödemelerin ... tarafından infazda dikkate alınması gerektedir. Bu nedenle yapılan hesaplamaya dahil edilmemiştir.

Kabul edilen prensiplere göre hesaplama yapıldığında, doğrudan davacı hesabına yapılan ödeme toplamı dava tarihi itibariyle bilirkişi raporundaki tablolara göre 136.600-TL olarak hesaplanmaktadır.

Bilirkişi her ne kadar ödemelere faiz işleterek takip borcunu hesaplamış ise de yapılan ödemeleri tarih ve tutar itibariyle denetime elverişli şekilde liste halinde raporda belirlediği gözetilerek bu rapor Mahkememizce yeterli görülmüş, sonuç kısmındaki hesaplama bağlayıcı olmadığından raporun bu kısımlarına itibar edilmemiş, usul ekonomisi gereğince yeniden rapor alınmayarak dava tarihi itibariyle davacının borçlu olmadığı tutar Mahkememizce hesaplanmıştır.

Kaldı ki ek rapor alınması Mahkememiz için ihsası rey mahiyetinde olacaktır. Gelinen aşamada davacının menfi tespit istemi bu tutar için sübut bulmuş, fazlaya dair istemin reddine karar vermek gerekmiştir.

Fazla ödeme bulunmadığına göre istirdat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Yapılan yargılama, toplanan delillere göre dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza