Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/695 K.2024/63

...

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/10/2022

KARAR TARİHİ : 12/02/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 03/03/2017 tarihinde İnşaat Malzemeleri Bağlantı Sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmede satın alınan inşaat malzemelerinin çeşidi, adedi, tonajının açıkça belirtilmiş olmasının yanında sözleşme konusu olan malzemenin toplam bedelinin tutarının belirtildiğini, sözleşme konusu olan inşaat malzemelerinin bir kısmının davalıdan alındığı malzemelerin davalı tarafından tesliminin tamamının yapılmadığını, inşaat malzemelerinin uzun süre teslim edilmemesinden dolayı müvekkili tarafından ....

Noterliği vasıtası ile ihtarname gönderildiğini ancak malzeme teslimi ya da ödeme yapılmadığını davalı firmaca gönderilen cevabı ihtarda ise malzemelerin tümünü teslim edemediğini ve sözleşmede belirtilen bedeli alındığının kabul edildiğini beyan ederek, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre teslimi gerçekleşmeyen inşaat malzemelerinin aynen tesliminin gerçekleşmesine, mümkün olmaması halinde teslim edilmeyen inşaat malzemelerinin rayiç piyasa bedelleri toplamının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından teslim edilmediği iddia edilen inşaat malzemelerinin aynen teslimi, mümkün olmaması halinde ise rayiç bedel ödenmesinin talep edildiği ancak davacı ile müvekkili arasında 03.03.2017 tarihinde yapılan sözleşme ile 205.886,40-TL tutarında inşaat malzemelerinin satışının kararlaştırıldığını, davacının ürünleri teslim almaması nedeni ile yaklaşık 5 yıl sonra müvekkilinin inşaat malzemesi olarak 204.309,18 TL tutarında ürün teslim ettiğini, davacı şirketçe ödenen bedelin ise 200.000,00 TL olduğunu beyan ederek,

davanın reddine, TBK 138 maddesi gereğince sözleşmenin yapıldığı sırada müvekkili tarafından öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü durumlar nedeni ile ifanın istenilmesinin dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede müvekkili aleyhine değiştiği sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın; Taraflar arasında 03/03/2017 tarihinde imzalanan malzemeye bağlantılı sözleşme gereği tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, sözleşmeye göre alacaklı (davacı) ve borçlu (davalı) temerrüde düşüp düşmedikleri, her iki taraf içinde ifa zamanı dikkate alındığında temerrüd koşullarının oluşup oluşmadığı, davacının teslim edilmediğini iddia ettiği malzemelerin aynen ifasını veya rayiç değerlerinin talep edip edemeyeceği, BK 138. maddesi gereğince aşırı ifa güçlüğü şartlarının oluşup oluşmadığı, noktasında toplanmıştır.

Mahkememizce, noter evrakları dosya arasına alınmış, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek sureti ile ihtilaf konusu hususlarda tespit yapmak amacı ile Mali Müşavir, Nitelikli Hesap Uzmanı ve İnşaat Mühendisi marifeti ile rapor düzenlenilmesine karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 02/06/2023 tarihli raporda, davalı ve davacı tarafın ticari defter kayıtlarında dava tarihi itibari ile davacı firmanın davalı şirkete 4.309,18 TL borçlu olduğu, bu durumun her iki taraf defterlerinde de uyumlu olduğu,

eksik kalan malzemenin dava tarihi itibari ile parasal karşılığının davacıya iade edilmesi yönünde olması durumunda bu tutarın kdv hariç 866.474,84-TL olduğu, davacının aynen ifa olmazsa bedele yönelik talebi doğrultusunda 25 'lik ... - 37.800 adet, 10'luk ... - 61.200 adet, çimento 1.460 torba, kireç 1.000 torba, makine alçısı 5.860 torba, kum 0,3 19,42 ton olarak aynen talep edebileceği, ifa edilmemesi halinde ise 936.000,00 TL'yi talep edebileceği,

diğer yandan sözleşme bedelinin 205.886,40 TL olmasına karşılık davacının 200.000,00 TL ödemiş olması nedeni ile davalının aynen ifa halinde ödenmeyen 5.886,40 TL yönünden sözleşme birim fiyatları üzerinden hesap edilmek şartıyla tercih edeceği malzemeden eksik teslim yapılması, bedele yönelik talep halinde ise yine davalı tercihine göre belirlenecek malzemenin dava tarihindeki değer gözetilerek toplam bedelden mahsup edilmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizce tarafların itirazlarının değerlendirilmesi ve itirazları karşılayacak mahiyette bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince sunulan 21/08/2023 sistem tarihli raporda, tarafların itirazları değerlendirilmiş kök raporda sunulan görüşlerde bir değişiklik olmadığı rapor edilmiştir.

Davacı vekilince sunulan 10/10/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile 936.000,00 TL'ye yükselttiklerini beyan etmiş, ıslah harcının dava konusu sözleşme gereği ödenmediği tespit edilen 5.886,40-TL'yi karşılayacak şekilde sözleşme birim fiyatları üzerinden tercih edeceği malzemeleri bildirmesi için davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmiş, davacı vekili tarafından 22/11/2023 tarihli dilekçesinde mahkememizce verilen ara karar gereği ödenmediği tespit edilen 5.886,40-TL'nin 906 torba kirece (1 adet kireç torba kdv dahil fiyatı 6,50-TL) denk geldiği, malzeme secimini 906torba kireç olarak seçtiklerini beyan edildiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ile birlikte hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi kök ve ek raporlarının birlikte yapılan değerlendirilmesi neticesinde; eldeki davanın 03/03/2017 tarihli taraflar arasında imzalanan ticari alım satım sözleşmesinde, tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, tarafların temerrüde düşüp düşmedikleri, davacının sözleşme gereği kendisine teslim edilmeyen malzemelerin aynen teslimini bu mümkün olmaması halinde malzemelerin rayiç bedellerinin istenip istenilemeyeceği, eksik malzeme bedeli ödenmesi nedeni ile davacının temerrüde düşüp düşmediği, TBK 138.

Maddesi gereği aşırı ifa güçlüğü kurulması nedeni ile sözleşmede uyarlamanın yapılmasının mümkün olup olmadığına ilişkin davalı iddiasının yerinde olup olmadığı hususunda iş bu davanın açıldığı,

İhtilaf konusu hususlara ilişkin olarak tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde; dava tarihi itibari ile davacı firmanın davalı şirkete 4.309,18 TL borçlu olduğu, bu durumun her iki taraf defterlerinde de uyumlu olduğu, eksik kalan malzemenin dava tarihi itibari ile parasal karşılığının davacıya iade edilmesi yönünde olması durumunda bu tutarın kdv hariç 866.474,84-TL olduğu,

davacının aynen ifa olmazsa bedele yönelik talebi doğrultusunda 25 'lik ... - 37.800 adet, 10'luk ... - 61.200 adet, çimento 1.460 torba, kireç 1.000 torba, makine alçısı 5.860 torba, kum 0,3 19,42 ton olarak aynen talep edebileceği, ifa edilmemesi halinde ise 936.000,00 TL'yi talep edebileceği, diğer yandan sözleşme bedelinin 205.886,40 TL olmasına karşılık davacının 200.000,00 TL ödediği,

taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde, sözleşme konusu malzemelerin nitelik, ölçü ve miktar açısından belirli olduğu buna göre davacının aynen ifa talep edebileceği, aynen ifa talep etmesi halinde davacının yapmış olduğu eksik ödeme olan 5.886,40-TL yönünden eksik ifa yapılması gerektiği buna istinaden sözleşme birim fiyatları üzerinden davacıya seçimlik hak tanındığı, davacının seçimlik hakkını sözleşmede 1000 torba olarak gözüken kireç malzemesinin ödenmeyen kısma isabet eden 906 adet torba yönünde kullandığı,

davacı tarafından ....Noterliğinin 18/08/2022 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile sözleşme konusu malzemelerin ihtarın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde teslim edilmesinin ihtar edildiği ancak davalı firma tarafından cevabı ihtar olarak ... Noterliğinin 05/09/2022 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamenin gönderildiği,

Davalının TBK 138.

Maddesi kapsamında aşırı ifa güçlüğü nedeni ile sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması ve sözleşmeden dönme hakkına sahip olduğu iddiası işbu davadan farklı başka bir davanın konusu olabileceği ve sözleşme ile kararlaştırılan edimin kabul edilmiş olması dikkate alındığında, TBK 138 maddesinde yer alan koşulların oluşmadığı ve uyarlama ile sözleşmeden dönme talebinin yerinde olmadığı, yine davalının sözleşmeye konu ürünlerin davacı tarafından çok uzun süre teslim alınmadığı ve TBK 106.

Maddesi gereği davacının temerrüde düştüğü iddiası ise davalının herhangi bir şekilde kendisine sözleşme bedelinin büyük bir kısmı ödenmiş olmasına rağmen, sözleşme konusu malzemelerin davacının teslim alması konusunda temerrüt oluşturacak şekilde ihtar ya da başka bir işlem yaptığına ilişkin herhangi bir bilgi, belge sunulmadığı ayrıca sözleşme bedelinin %97,15'lik kısmının davalıya ödendiği dikkate alındığında, davacı tarafından edimin ifa edilmediği iddiası da yerinde olmadığı,

Tüm bu tespit ve değerlendirilmeler birlikte ele alındığında, davacının taraflar arasında imzalanan 03/03/2017 tarihli ticari alım satım sözleşmesi gereği üzerine düşen edimi yerine getirdiği, davalının ise yerine getirmediği, sözleşmede malzemelerin niteliği, türü, miktarının belirli ve net olması nedeni ile aynen ifa isteme koşullarının oluştuğu, davalının yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temerrüde düştüğü, uyarlama veya sözleşmeden dönme haklarının bulunduğu iddialarının yerinde olmadığı davacının beyanı ve seçimlik hakkı doğrultusunda, Davanın Kısmen Kabulü ile; taraflar arasında akdedilen 03/03/2017 tarihli "...

Bağlantı Sözleşmesinde" belirtilen 25'lik ... 37.800 adet, 10'luk ... 61.200 adet, Çimento 1.460 ton, Kireç 94 torba, Makine Alçısı 5.860 torba, Kum 0,3 - 19,42 ton malzemenin davalıdan alınarak, davacıya aynen teslimine karar verilmiş olmakla, sehven kısa kararda ".... Çimento 1.460 ton..." olarak yazılmış ise de "....Çimento 1.460 torba,.... " şeklinde düzeltilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır