Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/712 K.2024/604

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.... uhdesinde bulunan "... İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde davalı taşeron firmalarda çalışan ve ...Başkanlığına karşı açılmış ilamların icrası sonucu toplam 66.491,60 TL'nin taraflarınca ödendiğini,

davacının çalışmış olduğu davalı taşeron şirketlerle şirketleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili idare tarafından ödenen işçilik alacakları için toplam 66.491,60 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, ...E....K. sayılı ilamı sonucunda....lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu 66.491,60 TL ödendiğini, müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptığını, davalı şirketlerin de müvekkili şirketin taşeronları olarak çalıştıklarını,

davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan, ismi yazılı işçinin işçilik alacakları için ....Başkanlığına karşı dava açtığını, iş bu davalar neticesinde rücuya konu davaların, davacı işçinin işçilik alacakları.... tarafından ödendiğini, toplam 66.491,60 TL ödeme tutarının, müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 11.01.2023 tarihinde kesildiğini, müvekkili tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini,

müvekkili şirketin taşeron davalıların işçilerine.... tarafından ödenen tutarı hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, mahkememizce yaptırılacak müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemenin davalılarla yapılan ....nin ilgili maddeleri ile Eki Teknik Şartnameler uyarınca, davalı şirketlerin dava dışı işçilere 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, müvekkiline ödenmesinin hüküm altına alınmasını talep etiklerini, 66.491,60 TL olarak ödenmiş olan işçilik alacağının,

ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için mahkememize müracaat etme zarureti hasıl olduğunu beyanla, fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 66.491,60 TL rücuen alacak miktarının .... tarafından müvekkili şirketin hakedişinden kestiği 11.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı.... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davaya konu tüm taleplerine ilişkin olarak zamanaşımı definde bulunduklarını, davacı tarafından talep edilen alacakların zamanaşımına uğramış olduğundan davacının alacak taleplerini kabul etmediklerini, dava dışı işçinin müvekkili firmada hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştırılmış olduğunu işçinin davacı işverenlik çalışanı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirketin değil, davacının çalışanı olduğundan huzurdaki dava bakımından sorumlu olmadıklarını,

müvekkili ile davacı arasında alt işverenlik ilişkisi bulunmadığından davacı tarafından ödenmiş olan alacak kalemlerine itiraz ettiklerini, dava dışı işçinin davalı işverenin işçisi olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava dışı işçiye tüm alacakların ödenmiş olduğunu, davalı nezdinde davacıya ait herhangi alacak bulunmadığını, dava dışı işçi....'ün davalı ....nin ihale aldığı dönemde 14.03.2017-31.10.2017 tarihleri ve 08.05.2018-30.11.2018 tarihleri arasında davalı şirkette sigortalı olarak göründüğünü, söz konusu dönemlerin ise ayrı ayrı olarak arabuluculuk görüşmeleri ile tasfiye edildiğini,

dava dışı işçi ile davalı şirket arasında akdedilen 22.01.2018 tarihli dava şartı arabuluculuk anlaşma tutanağı ve 03.05.2019 tarihli dava şartı arabuluculuk anlaşma tutanağı ile işçilik alacaklarına ilişin olarak dava dışı işçinin çalıştığı tüm dönemlerin tasfiye edildiğini, dava dışı işçinin davalı şirket nezdindeki çalışmasının 14.03.2017-31.10.2017 tarihleri ve 08.05.2018-30.11.2018 tarihleri arasındaki dönemden ibaret olduğunu, bu dönemler için davacıya tüm işçilik hak ve alacakları dava dışı işçiye arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ödendiğini,

dava dışı işçiye müvekkili nezdinde bulunan tüm işçilik hak ve alacakları ödenmiş olduğundan davacı tarafından dava dışı işçiye yapılmış olan ödemelerden herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle de davanın reddini talep ettiklerini, dava dışı işçinin davalı şirketteki çalışma dönemleri için bir yıllık süre dolmamış olduğundan dava dışı işçinin müvekkili şirketteki çalışması için yıllık izin alacağı ve kıdem tazminatı alacağı da doğmadığını, dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalıştığı dönem boyunca hafta tatili çalışması,

fazla çalışma ve.... günlerinde çalışması bulunmadığını, dava dışı işçiye yapılan ödemenin buna ilişkin kısmına da itiraz ettiklerini, davalı şirketin işveren sıfatı bulunmadığından davanın reddine, aksi kanaatte dava dışı işçinin hak etmiş olduğu tüm işçilik hak ve alacakları dava şartı arabuluculuk ile kendisine ödenmiş olduğundan davacının dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemelere ilişkin rücu taleplerinin reddini talep ettiklerini beyanla, zamanaşımı, arabuluculuk anlaşmasının varlığı ve sair itirazları nazara alınarak davacının haksız davasının esasa girilmeden reddine,

mahkememizin aksi kanaatte olması halinde ise esasa ilişkin itirazlarının kabulü ile davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ..., .... ve.... yetkilileri cevap dilekçelerinde dava dışı işçinin alacağının kalmadığını beyan etmişlerdir.

Diğer davalılar usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir.

... Mahkemesi'nin ...Esas, ... Karar sayılı dosyasının ... kayıtları, dava dışı işçinin hizmet dökümleri getirtilerek dosya kapsamına alınmış, tarafların bildirdikleri diğer tüm deliller toplanmıştır.

Mahkememizce dosya işçi alacakları konusunda uzman hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalı....'dan talep edilebileceği herhangi bir alacağının bulunmadığı, diğer davalılardan talep edebileceği alacak tutarlarının ise,...'den 11.221,79-TL, ....'den 4.631,89-TL ,...'den 6.016,49-TL,.....'den 7.568,74-TL, ....-.. ..'den 1.074,14-TL,....'den 14.850,95-TL...'den 21.127,60-TL olduğu rapor edilmiştir.

... kayıtlarında dava dışı işçinin davalı...'da çalıştığı görüldüğünden bu hususun ve itirazların değerlendirilmesi için ek rapor düzenlenmek üzere dosya önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, 26/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının ....'den 11.221,79 TL, ...'den 4.631,89-TL, ....'den 6.016,49-TL,...'dan 4.727,18-TL...'den 2.841,56-TL, .... 'den 1.074,14-TL'den, ...'den 14.850,95-TL, ....'den 21.127,60-TL olabileceği rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi....'e ödenen işçi alacaklarına rücuen tazminat istemine ilişkin davada davacının alacağının bulunup bulunmadığı, davalıların sorumluluğunun olup olmadığı, faiz başlangıç tarihi ve türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

...Kanunu'nun ...maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır.

... Dairesinin 15/09/2020 tarihli ve... E-... sayılı kararında da izah edildiği üzere. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

Somut olayda;; dava dışı işçi...'ün iş akdinin feshedilmesi nedeniyle işcilik alacaklarının tahsili için.... Mahkemesi'nin.... E, ....

K sayılı dosyası ile dava açıldığı," brüt olarak 13.998,19 TL kıdem tazminatı, 4.775,68 TL ihbar tazminatı, 8.528,00 TL yıllık izin ücret alacağı, 8.197,57 TL fazla çalışma ücreti, 1.297,25TL.... alacağı, 5.296,83 TL hafta tatili ücret alacağının faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davacı...e ödenmesine " karar verildiği, kararın kesinleştiği, dava dışı işçi tarafından kararın ...

Dairesi .... sayılı dosyası ile takibe konulduğu,... tarafından ...Dairesi....nolu dosya hesabına 30.05.2022 tarihinde 47.613,80 TL ve 11.298,29 TL olmak üzere toplam 58.912,09 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından 58.912,09 tutar ile 7.579,51 TL gecikme olmak üzere toplam 66.491,60 TL tutarın, kesinti tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsili talep edildiği, davalılar ile davacı arasında farkı tarihlerde hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, sözleşmelerin 8. maddesinde.

"YÜKLENİCİNİN çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı,.... çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat .... bunların gecikme faizleri ... gibi tüm giderler YÜKLENİCİ tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ....'ya rücu ettirilemez." düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhbar tazminatının tamamından, yıllık izin ücret alacağının tamamından son alt işveren davalı ...nin sorumlu olduğu, kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve...ücret alacağı bakımından davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak, yargılama gideri, icra gideri ve faiz bakımından davalı alt işverenlerin toplam anapara tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı ile sorumlu oldukları anlaşılmış, gerek sözleşme hükümleri, gerek .... içtihatları doğrultusunda davalıların tam sorumluluğu esasına göre değerlendirme yapılmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplama gereğince davalıların aşağıda hükümde belirtildiği miktarlarda sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ....✍ e-imzalı Hakim.... · ✍ e-imzalı