Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/458 K.2024/775

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunduğu havale tarihli dilekçesinde özetle, müvekkili olan davacı şirkete ait 'Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri' ile 'Ortaklar Pay Defteri'nin kaybolduğunu, müvekkili şirketin tüm muhasebe işlemlerini şirket dışı mali müşavirler aracılığıyla gerçekleştirdiğini, defterlerin kaybolduğunu öğrendikten sonra .....

Esas sayılı dosyası ile zayi belgesi talebiyle dava açtıklarını, mahkemece davanın reddine karar verildiğini, defterlerin bulunamaması üzerine yeni defterleri noterde tasdik ettirmek istediklerini, ....

Noterliği'nin Mahkemece verilmiş zayi belgesi talep ederek tasdik işlemini yapmaktan kaçındığını, defterlerin bulunamaması ve yeni defterlerin tasdik edilememesi sebebiyle müvekkili şirketin mağdur duruma düştüğünü, ticari faaliyetin aksamaması için 'Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri' ile 'Ortaklar Pay Defteri'nin ilgili noterlikçe onaylanması, muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkememizce tensip tutanağı düzenlenerek, duruşma günü tayin edilmiş, davacı tarafından bildirilen belgeler ilgili yerlerden müzekkere ile celp edilmiştir.

..... Esas sayılı dava dosyası Uyaptan istenilerek bir sureti dava dosyasına eklenmiştir. Dosyanın incelenmesinden huzurdaki davanın davacısı olan ... ... Ltd. Şti. Tarafından 'Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri' ile 'Ortaklar Pay Defteri'nin zayi olduğu iddiasıyla dava açıldığı, Mahkemece davacının talebinin TTK'nın 82/7 maddesi kapsamına girmediği kanaatine varılarak davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Davacı şirket hakkında vergi incelemesi bulunup bulunmadığı hususu sorulmak üzere ...'ne müzekkere yazılmış, gelen cevabi yazıdan mükellef hakkında daireye intikal etmiş herhangi bir inceleme bulunmadığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesi, ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.'' düzenlemesini içermektedir.

Tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgeler ise aynı maddenin 1.fıkrasında düzenlenmiş olup; '' (1) Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,

sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. '' denilmiştir. Yasa koyucu zayi belgesinin hangi hallerde düzenleneceğini tahdidi olarak belirlemiştir. Tacirin bütün işlerinde basiretli tacir gibi hareket ederek ticari defter ve kayıtlarını işletme merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerekmektedir. Davacı tarafın zayi belgesi alma şartlarını sağlamadığı Mahkeme kararıyla sabittir.

Ticari defterlerin TTK'nın 82/7 maddesi kapsamına uymayacak şekilde kaybedilmiş olması halinde ne yapılacağına dair yasal düzenleme bulunmamaktadır. Bu konuda yasal boşluk bulunmaktadır. Medeni Kanun 1.maddesinde yasal düzenleme olmayan konuların çözümünde hakime boşluk doldurma yetkisi tanımıştır.

Dosya kapsamı bu esaslara göre değerlendirildiğinde, davacı şirketin ticari faaliyetine devam edebilmek için yeni defter tasdiki talep etmesinde hukuki yararının bulunduğu kanaatine varılmış, kaybedilen defterler için iptal kararı anlamına gelmemek kaydıyla yeni defterler için muarazanın giderilmesi yönünde hüküm kurulmuştur.

Yargılama giderlerinin taraflara yüklenmesine gelince; davalı taraf olarak gösterilen noter yasaya uygun şekilde işlem yapmış olup, davanın açılmasına basiretli bir tacir gibi davranmayarak yasal olarak muhafaza etmekle yükümlü olduğu ticari defterlerini kaybeden davacı sebebiyet vermiş olup, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması, davacı yararına vekalet ücretine takdir olunmaması somut uyuşmazlık için uygun görülmüştür. Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..... · ¸e-imza Hakim ..... · ¸e-imza