Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/490 K.2024/456

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket, .... Şubesi’nin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı meblağ kısmı boş olan, keşideci imza ve kaşesine havi çekin keşideci ve kaybolana kadar da elinde bulunduranı olduğunu, Müvekkilinin keşidecisi olduğu, imza ve kaşesine havi iş bu çekin, kaybedildiğini, .... Şubesi’nin ...

IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı, müvekkil şirketin imza ve kaşesine havi çek, 04/07/2024 tarihinde müvekkili işleri sebebiyle bulunduğu .... adresinde kaybolarak zayi olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818. maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. maddesi hükmü doğrultusunda söz konusu çekin iptalini sağlamak için işbu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu, ancak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden,

çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: Kıymetli Evrak İptali istemine ilişkindir. Talebin yasal dayanağı 6102 sayılı TTK'nun 818/1. Fırka (s) bendi yollaması ile aynı kanunun 757-763, 764/1. Fıkrası hükümlerinden ibarettir.

6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Diğer yandan davaya konu çek boş çek yaprağı olup, TTK’nun 780. maddesi uyarınca kambiyo senedi vasfını haiz olmadığı kıymetli evrak vasfını taşımadığı anlaşılmaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz.(emsal ... Dairesi'nin 13/07/2023 tarih, .... sayılı kararı).

Keza, TTK. 818/1 maddesinin (s) bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddeleri uyarınca; zayi edilen çek hakkında iptal davası açma yetkisi, çekin yetkili hamiline ait olup, davacı vekilinin talep konusu çek yönünden ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilmesi talebinin de reddine karar verilmesi gerekmiştir (emsal: .... Dairesi'nin 17/03/2021 tarih, .... sayılı kararı).

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK'nun 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinde çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir. Davacı keşidecidir. Keşidecinin zayi nedeniyle iptali davası açma hakkı olmadığında davasının ve ödeme yasağı talebinin ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imza · Üye ... · ¸e-imza · Üye ... · ¸e-imza · Katip ... · ¸e-imza