Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/400 K.2023/157

...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVA

Marka ve Tasarım Hakkına Tecavüzün Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat

DAVA TARİHİ : 19/10/2022

KARAR TARİHİ : 14/11/2023

KARAR YAZIM

TARİHİ :09/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Marka ve Tasarım Hakkına Tecavüzün Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin ... No' lu marka tescil numarası ile tescilli markasının olduğunu, ayrıca tasarımı kendisine ait "..." tescilinin bulunduğunu, tescil numarası ... modülün de yasal olarak koruma altına alınmasını sağladığını, müvekkil şirketin marka ve tasarım tescil hakkı ihlal edilerek satışa arz edilen ürünler;

gerek fiziki olarak gerekse mesafeli satış yöntemi ile -online satış suretiyle "..." web sitesi üzerinden ve "..." ... hesabından tüketiciye ulaştırıldığını ve -... markalı ürün- olarak satışa sunulduğunu iddia ederek davalı tarafa ait "..." isimli internet hesabından yapılan tasarım ve tescili müvekkile ait ürüne (...) ilişkin fotoğrafların, paylaşımların tecavüz olup olmadığının tespitini, Tecavüz olduğunun tespiti sonucu;

tecavüzün önlenmesi ve durdurulması amacı ile tasarım ve tescili müvekkiline ait ürünlere ilişkin fotoğrafların "..." isimli hesabından ve "..." ... sayfasından kaldırılmasını ve Sınai Mülkiyet Kanununda yer alan sair uygun tedbirlerin alınmasını, 20.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiş, vekili vasıtasıyla son celsedeki beyanlarıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının, davalı tarafından kullanıldığı iddia ettiği görsellerde bulunan konsolun davacının marka ve tasarım hakkına tecavüz teşkil edip etmediği, bu kapsamda maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe ve arabuluculuğa teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

Mahkememizce alınan 04/11/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; tespit istenen internet sitesi ile sosyal medya hesabında davacının marka hakkına tecavüz edilmediği, ... tescil numaralı tasarım hakkına tecavüz edilmediği, takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirmenin nihai olarak mahkememizce yapılacağı anlaşılmakla yeni heyetten rapor alınması veya mevcut bilirkişi heyetinden yeniden ek rapor alınması yoluna gidilmemiştir.

GEREKÇE

Tescilli bir tasarımın sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

“Yenilik ve ayırt edicilik” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 56. maddesi;

"Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:

a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.

b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.

Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.

Bir tasarımın aynısı;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,

dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,

kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır." şeklindedir.

Aynı Kanun'un "Kamuya sunma" başlıklı 57. maddesi ise;

"Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.

Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez." şeklindedir.

6769 sayılı SMK'nın 58. maddesine göre tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu kanundan doğan haklarını kullanabilir. Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.

Bir tasarımın yeni olabilmesi için, onun aynısının, tescil tarihinden evvel dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. Tasarımların aynı olup olmadığının tespiti için yapılacak benzerlik testinde; aynı izlenimi uyandırma, aynı etkiyi yapma, karıştırılma tehlikesi veya olasılığı incelenemez. Bunlar ikinci aşamaya yani ayırt edicilik tetkikine aittir. Tasarımın yeniliği yoktur diyebilmek için, hükümsüzlüğü istenilen tasarımın, önceden kamuya sunulan (faydalı model, marka ve) tasarım belgelerindeki tasarımlar ile aynı olması şarttır. Terkini talep edilen tasarım öncekinden sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilecektir.

Yenilik önceki tasarıma göre belirlenecektir. Aynı kabul edilmeye engel olamayan küçük ayrıntılarda farklılık hâkimin takdirine göre belirlenecektir. Burada şu ölçü verilebilir; fark, aynı olmayı ortadan kaldırmıyor, mevcut önceki tasarım görünümünü sürdürüyor, fark sadece mevcut görünüme, yani mevcut tasarıma ek, onda bir değişiklik, ondan bir sapma niteliği taşıyorsa, yani farklılık o (mevcut tasarım) esas alınarak ondan hareketle yapılmışsa küçüktür. Bunun dışında kalan farklar ise büyüktür.

Yenilik ne özgünlük, ne eşsizlik, ne estetiğe sahip bulunma, ne de estetiğin ve kalitenin basamağıdır.

Başvurusu yapılan bir tasarım yenilik testini geçebilirse ikinci olarak ayırt edicilik incelemesine tâbî tutulur. Bu test bir kıyaslama incelemesidir. Bir tasarımın ayırt ediciliğe sahip bulunması demek, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile kıyaslanan tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık bulunması demektir.

Bilgilenmiş kullanıcı ise, tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı demektir. Bilgilenmiş kullanıcı ara veya nihaî tüketicidir. Ancak asla bir uzman değildir.

Benimsenen bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, “davalı ... San. Tic. Ltd.

Şti'ye (...) ait "..." internet sitesinde ve "..." Instagram hesabında inceleme yapılarak davalıya ait internet sitesi ve Instagram hesabında davacı adına tescilli tasarımın izinsiz kullanılıp kullanılmadığı, tasarıma tecavüz ve haksız rekabet koşullarının oluşup oluşmadığı” hususlarına ilişkin olup buna ilişkin olarak ... sitesinde ve Instegram sayfasında yer alan görsellerin altında yapılan açıklama ve hastag kısımları da yapılan incelemeler neticesinde tecavüze konu bir kullanımın bulunmadığı,

sitede yer alan projeler, kurumsal vb. alt başlıklar incelendiğinde, davalıya ait “...” sitesi ile “...” kullanıcı adlı ... sayfasında yapılan araştırmada davacının marka ve tasarım hakkına tecavüz edildiğine yönelik bir kullanıma rastlanılmadığı, davacının ek olarak sunmuş olduğu TV ünitesi görseli ile ... ibareli açıklamanın da bilirkişilerce tespitin yapıldığı tarih itibariyle site içerisinde bulunmadığı;

dosyada yer alan evrakların incelenmesi neticesinden davacının dayanak olarak göstermiş olduğu ... sayılı tasarım yönünden ... tarafından ... sayı numaralı yazısında “... sayılı tasarım tescili yenilenmediği için hükümsüzdür” açıklaması yer aldığı; neticeten tespit istenen internet sitesi ile sosyal medya hesabında davacının marka hakkına tecavüz edilmediği, ... tescil numaralı tasarım hakkına tecavüz edilmediği nitekim işbu tasarımın yenilenmediğinden hükümsüz kaldığı; tespit istenen internet sitesi ile sosyal medya hesabında davacının marka hakkına tecavüz edilmediği, ... tescil numaralı tasarım hakkına tecavüz edilmediği,

davacının marka ve tasarım hakkına tecavüz olmaması nedeniyle maddi ve manevi tazminat şartlarının da bu durumda oluşmadığı anlaşılmış, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır