Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/128 K.2024/825

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/128 Esas - 2024/825

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/128 Esas

KARAR NO : 2024/825

DAVA

Menfi Tespit (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/02/2022

KARAR TARİHİ : 21/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/11/2024

Mahkememize açılan Menfi Tespit (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davalı idare arasında akdedilen 14.11.2017 tarihli sözleşme ile müvekkili şirketin, ...Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün hizmet alım işini 36 ay süreyle üstlendiğini, sözleşme kapsamında müvekkili şirketin 14.01.2017 keşide ve 31.05.2021 vade tarihli 81.356,00 TL bedelli ve muhatabı .... .... ....

Şubesi olan kesin teminat mektubunu davalı idareye sunduğunu, 30.11.2018 tarihinde taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinin işletme hakkı devir sözleşmesi kapsamında davalı idare tarafından...

Elbistan ...Üretim A.Ş.'ye (Çelikler Holding) devredildiğini, müvekkili şirketin sözleşme sona erdikten sonra davalı idareye başvuru yaparak sunmuş oldukları 81.365,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun iadesinin istendiğini, davalı idarenin sözleşme döneminde davacı uhdesinde çalışan bir işçinin işçilik alacaklarına ilişkin dava açtığını ve davanın istinaf aşamasında olduğunu beyan ederek teminat mektubunu iade etmediğini,

müvekkilinin sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak işi ifa etmesine karşın teminat mektubunun iade edilmemesinin yasal mevzuata ve KİK kararlarına aykırılık teşkil ettiğini beyanla müvekkili şirketin davalı kuruma bir borcunun bulunmadığını tespiti ile 14.01.2017 keside ve 31.05.2021 vade tarihli 81.356,00 TL bedelli teminat mektubunun iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, davanın husumet, derdestlik, kesin hüküm hak düşürücü süre, zamanaşımı ve hukuki yarar yokluğunu ile reddinin gerektiğini, teşekküllerine bağlı ...A Termik Santrali İşletme Müdürlüğü ile davacı arasında imzalanan 2017/462881 İKN'lu sözleşme kapsamında 13.12.2017 tarihinde davacı firmanın işe başladığını ve santralin Çelikler Holding... Elbistan ...Üretim ve Tic. A.Ş.

Firmasında devredildiği 30.11.2018 tarihine kadar sözleşme kapsamında işin 11 ay 17 günlük süresi İşletme Müdürlükleri'nin bünyesinde devam ettiğini, kalan 2 yıl 1 hafta 6 günlük sürenin ise Çelikler Holding firmasında devam ettiğini, devir sözleşmesinin devir sırasında devam eden sözleşmelerle ilgili maddesinde "...

Devir tarihinden önce yukarıda belirtilen sözleşmeler kapsamında (her türlü işçilik alacakları dahil) devir tarihine kadar olan her türlü hak ve vecibelerin muhatabı EÜAŞ olup, devir sonrası dönemle ilgili her türlü hak ve vecibelerden sorumlu şirkettir." hükmünün yer aldığını, davacı firma çalışanlarından 11 kişinin işçilik alacaklarının tahsili için teşekkülleri aleyhine...

İş Mahkemesi nezdinde dava açtıklarını ve halen davaların derdest olduğunu, davacı firma ile imzalanan sözleşmenin "Kesin Teminat ve Eksik Teminatın Geri Verilmesi" başlıklı 11.4 maddesinin 1. Bendinde " Taahhüdün sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı EÜAŞ'a herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra,

Sosyal Güvenlik Kurumun'dan alınan işsizlik belgesinin EÜAŞ'a verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir." hükmü gereği kesin teminat ve varsa ek teminatın iadesi için yüklenici firmanın taahhüdünü sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirmiş olması, yüklenicinin bu işten dolayı EÜAŞ'a herhangi bir borcunun bulunmadığının tespit edilmesi ve Sosyal Güvenlik Kurumun'dan ilişiksiz belgesinin sunulmasının gerektiğini, sözleşmenin 12. Maddesinde "...Yüklenici bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak,

İş Kanunu, SGK Kanunu, SGK Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerinden Mahsubu Ödenmesi ve İlişiksiz Belgesinin Aranması Hakkındaki Yönetmelik ve çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun ve tüzük ve yönetmeliklere göre personelin her türlü ücret, vergi, harç, SGK ve İşsizlik Sigortası Primi vs.

Tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içerisinde yerine getirecektir.." hükmünün bulunduğunu, zikredilen sözleşme hükümleri, Yargıtay içtihatları ve açıklamaları değerlendirildiğinde firma işçileri tarafından teşekkülümüz aleyhine açılan davalar sonucunda firma işçilerine yapılacak işçilik alacağı ödemelerinden İş Kanunu'nun 2. Maddesi uyarınca asıl işveren sıfatı ile teşekküllerinin, alt işveren sıfatı ile de davacı firmanın müteselsil sorumlu olduğunu,

davacı firma ile yapılan sözleşme hükmü gereği iç ilişkide yüklenicinin sorumlu olması nedeniyle bahse konu yüklenicinin anılan yükümlülüklerini yerine getirmediği sürece kesin teminatının iade edilmesinin herhangi bir dayanağının bulunmadığını belirterek davanın reddini dilemiştir.

DELİLLER

Afşin İş Mahkemesinin 2021/41-42-43-44-45-46-47-48-49-50-41 esas sayılı dosyaları getirtilmiş, incelenmiştir. Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişisinden son alınan bilirkişi raporunda özetle,

Kök rapor sonrası celbedilen...

İş Mahkemesinin 2021/41- 44- 45- 46- 47- 48- 49- 50- 51 E. Sayılı dosyalarında davaların reddine karar verildiği, 2021/49 hariç olmakla üzere (yerel mahkeme kararı kesin nitelikte olduğundan ) diğer dosyalar bakımından 14.09.2021 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüş ise de Bölge Adliye Mahkemesi kararına İş Mahkemesi dosyalarında rastlanılmadığı gibi kararın kesinleşme bilgisinin de dosyada yer almadığı, ilgili kayıtların celbi hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, mevcut delil durumuna göre...

İş Mahkemesinin 2021/41-44-45-46-47-48-49-50-51 E. Sayılı dosyalarında davaların reddine karar verildiği, red kararının herhangi bir icra takibine dayanak olamayacağı ve ayrıca davalı tarafça da bu ilamlara dayanak icra dosya bilgisinin paylaşılmadığı nazara alındığında davalı yanın bu dosyalardan kaynaklı davacı adına bir borcu üstlenmiş olduğu sonucuna ulaşılmakla takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Afşin İş Mahkemesinin 2021/42-43 E. Sayılı dosyalarında davacı ancak dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem ile sınırlı sorumlu olacağından öncelikle mahkeme kararının kesinleşip kesinleşmediği,

kesinleşmiş ise bu ilama dayalı icra takibi başlatılıp başlatılmadığı, başlatılmış ise icra dosyanın celbi ve davalı yanca ödeme belgelerinin sunulması gerektiği,

üstlenmiş olduğu sonucuna ulaşılamadığı, görüş ve kanaatini bildirmiştir. Mahkememizce iş mahkemesi dosyalarının güncel halleri celbedilmiş davalı aleyhine işçilik alacaklarına hükmedilmiş olduğu kararların kesinleştiği anlaşılmıştır.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, teminat mektubunun iadesi talebine ilişkindir.

Taraflar arasında 14.11.2017 tarihli hizmet alım sözleşmesinin bulunduğu ve sözleşme gereği davacının davalıya 81.356,00 TL bedelli teminat mektubu verdiği ve mektubun iade edilmediği hususunda uyuşmazlık yoktur.

Tarafların arasında uyuşmazlık davacının davalıya 14.11.2017 tarihli hizmet alım sözleşmesi gereği borçlu olup olmadığı, taraflar arasındaki 14.11.2017 tarihli hizmet alım sözleşmesi gereği davacının davalıya veriği 81.356,00 TL bedelli teminat mektubunun iadesinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkinkindir.

Davacı tarafından işin tam ve eksiksiz olarak yerine getirildiği, davalıya ve SGK'ya borcunun bulunmadığı, teminatın iade şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle iş bu dava açılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi başlıklı 11.4 maddesi "Taahhüdün sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı yükleniciye iade edilecektir." hükmünü ,

"Diğer Hususlar" başlıklı 36.3 maddesinde; "Yüklenici söz konusu işte çalışan personelin iş akdini feshetmeden önce İdare'nin onayını alacaktır. Onay alınmaksızın yapılan fesihler nedeniyle mahkeme kararına dayansın ya da dayanmasın işçiye yapılacak kıdem ve ihbar tazminatı dahil tüm ödemeler için yüklenicinin hak edişinden ya da teminatından kesinti yapılacaktır." hükmünü,

Sözleşme eki teknik şartnamenin "Yüklenicinin Personel ve İdareye Karşı Sorumlulukları" başlıklı 7.maddesinde; "...Sosyal Güvenlik Kurumu Mevzuatı ile ilgili her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuattan dolayı işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkarılması vs. Konularda tüm sorumluluk firmyaya ait olup, idare bu konularda sorumlu olmayacaktır. Yüklenici idarenin haberi olmadan personel değiştiremeyecektir. Yüklenici işe alınacak ve işten çıkacak/çıkarılacak olan personeli 3 iş günü içinde önceden idareye bildirmek zorundadır." hükmünü içermektedir.

Yukarıda yer verilen sözleşme ve eki teknik şartname hükümlerine göre davacının üslenmiş olduğu işle ilgili herhangi bir borcunun bulunmaması durumunda teminat mektubunun iade edilebileceğine dair düzenlemeye yer verildiği sabittir. Davaya konu sözleşmelerden kaynaklı çalışan işçiler tarafından dava açılmış olması ve davalı aleyhine işçilik alacaklarına kesin olarak hükmedilmiş olması nedeniyle dava tarihi itibariyle yüklenicinin bu işten dolayı davalıya herhangi bir borcunun olmadığı iddiasının kanıtlanamadığı, sözleşmenin 11.4, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44/b maddesi gereğince teminatın iadesi şartlarının oluşmadığı bu nedenle dava tarihi itibariyle davacının talebinde haksız olduğu kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.