Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/16 K.2024/665

Mahkememize açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, T.C. ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ihtiyacına binaen. Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında, 5 adet beyaz renk EMS marka 55 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı üstten yüklemeli çöp taşıma semi treyleri, alım ihalesi, davalı ... Çevre Temizlik Ticaret A.Ş. Firması uhdesinde kaldığı Akabinde davalı, 04.09.2023 tarih ve 6029350 sayılı yazı ile.

14.09.2023 tarihine kadar hesaplanan 119.084,50 TL'lik Karar ve Sipariş Damga Vergisinin hesaplarına yatırıldığını tevsik eden makbuz sureti ve 471.000,00 TL lik vadesiz kesin teminat ile birlikte, sözleşme akdetmek üzere davacı Ofise davet edildiği, ancak, davalı yasada yer alan mücbir sebep hallerini gerekçe göstermediği gibi sözleşme akdetmeye de gelmediğini, bunun üzerine davacı İdare Yönetim Kurulunca. Alıma esas İç Piyasadan Satınalınacak Araçlara Ait Ticari Şartnamenin.

27. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar, hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 2 nci ve 3 üncü 10/12 maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir" hükmü gereğince, 6 ay süre ile ...

Çevre Temizlik Ticaret A.Ş. firmasının 4734 sayılı Kanunun 2 nci ve 3 üncü maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanması ve Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesini teminen, Kararın Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmesini, ayrıca, 25. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "Yaptırılacak işe ait ihalenin kendisine yapıldığına dair bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde istekli, Ofis'e müracaat ederek kesin teminat vermeye ve bütün masrafları kendisine ait olmak üzere sözleşme yapmaya mecburdur.

Bu sure zaruret halinde Ofisçe veya isteklinin talebi ve Ofisçe de kabulü halinde uzatılabilir. Aksi takdirde, ayrıca protesto çekmeye ve bir hüküm almaya gerek kalmaksızın isteklinin teminatı irad kaydolunur.

Bu takdirde istekliden ayrıca ihale tutarının % 10'una tekabül eden miktar cezai şart olarak alınır" hükmü gereğince, ihale tutarı olan 7.850.000.-TL.nin %10'una tekabül eden 785.0000.-TL cezai şart ve binde 5,69'una tekabül eden 44.666,50TL karar damga vergisi olmak üzere toplam 829.666,50 TL'nin adı geçen firmadan tahsil edilmesinin uygun görüldüğünü, idare tarafından; davalı hakkında tahakkuk edilen 829,666,50 TL cezai şart-damga vergisi alacağı mevzuat hükümlerine dayandığını, davalı, 07.08.2023 Tarihli imzaladığı tutanakla ve 01.09.2023 Tarih ve 6019358 Sayılı komisyon kararı ile.

Şartname hükümlerine riayet edeceğini, süresi içerisinde sözleşme yapmaya geleceğini ve Damga vergisinin firmalarınca karşılanacağını taahüt etmiş olup, söz konusu şartnameyi de onayladığını, davalı, ticari şartname hükümlerine göre, üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediğini, davalı hakkında tahakkuk edilen 829.666,50 TL cezai şart-damga vergisi alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, davalı şirket Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü 1 nolu Satın Alma Daire Başkanlığı nezdinde yürütülen. T.C ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı ihtiyacını karşılamak amacıyla davalı şirket ile yapılan alım süreçleri neticesinde Yatırım teşvik Belgesi kapsamında 5 adet beyaz renk EMS marka 55m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı üstten yüklemeli çöp taşıma semi treyleri ile ilgili olarak, firmayla yapılan görüşmeler neticesinde alımına karar verildiğini, davalıdan istenilen ve ...tarafından yapılacak bu alım müteferrik bir alım olup ...

Büyükşehir belediyesinden talep edilen hazırlanan teknik şartnameye göre davalıdan yapılması istenildiği Özetle iş bu alım ...tarafından başkaca bir firma ile görüşme yapılmadan doğrudan yapılacak bir alım sürecinden ibaret olduğu, Bu süreç içerisinde ...komisyon görüşmeleri neticesinde davalı şirketin hangi şartlarda ve hangi tutar üzerinde yapılacağı hususları üzerinde taraflar karşılıklı anlaşmış olup , sözleşmeye davet süreci başladığı,

davalının bu süreçte 14.09.2023 tarihinde ...ya göndermiş olduğu yazı ile birlikte istenilen 471.000,00 TL vadesiz kesin teminat tutarı ile birlikte karar ve sipariş damga vergisi olan 119.084,50 TL bankalar tarafından kredi sağlanamadığından sunulamadığını, ihale başvuru sürecinde bankalardaki faizlerin anlık artışı, bankaların teminat mektuplarının verilmesinde yeni ek koşulların getirilmesi karşısında teminat mektubu şirkete verilmediğini,

davalı şirketin sözleşme akdine davet edilmesine rağmen süresi içerisinde icabet etmemesinin tek nedeni bankanın teminat mektubunu son anda vermemesinden kaynaklandığı davalı şirket ve yetkilisine uygulanan yaptırımlar usul ve yasalara aykırı olduğu, ayrıca sadece teminat mektubunu sağlayamamış olmaktan ötürü işin yapılmamış olması ve DMO'nun herhangi bir zararının oluşmaması sebebiyle verilen bu ceza çok fahiş olup DMO'nun maddi kaybı oluşmadığı, İhale usulü açık olmadığından başka firmaları herhangi bir şekilde engelleme söz konusu olmadığı davalı şirket kötü niyetli olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünden dava konusu ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ihtiyacına binaen; Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında beş adet beyaz renk EMS marka 55 m² kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı üstten yüklemeli çöp taşıma semi treyleri, alım ihalesine ilişkin, ihale süreci evrakları, sözleşmeler, şartnameler istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesap uzmanı bilirkişisinden alınan 10/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davalı idarenin teknik şartnamenin 25. Maddesini uygulama koşulları oluşmadığı düşünülmekle birlikte , Mahkemece aksi düşünülmesi halinde 785.000 TL cezai şart ve 4466,65 TL damga vergisi hesaplanacağı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, ihale mevzuatına aykırı davranılmasından dolayı uğranılan zarar için açılan alacak davasıdır.

Davacı ... Büyükşehir Belediyesinin ihtiyacına binaen, Yatırım teşvik belgesi kapsamında 5 adet beyaz renk EMS marka 55 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı üstten yüklemeli çöp taşıma semi treyleri alım ihalesinin yapıldığını, ihalenin davalı şirket üzerinde kaldığını, davalının sözleşme imzalamak üzere davet edilmesine rağmen sözleşme imzalamaya gelmediğini, bu sebeple ihale tutarının %10 tekabül eden cezai şart ile karar damga vergisinin davalıdan tahsilini istemektedir.

Dosya kapsamında bulunan ticari şartname, komisyon kararı, Hazine ve maliye Bakanlığı ...genel Müdürlüğü tarafından davalı şirkete yazılan yazı ve tüm dosya kapsamından; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ihtiyacına binaen; Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında beş adet beyaz renk EMS marka 55 m² kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı üstten yüklemeli çöp taşıma semi treyleri, alım ihalesine ilişkin ihalenin davalı şirketin üzerinde kaldığı hususunda uyuşmazlık olmadığı, yine Hazine ve maliye Bakanlığı ...genel Müdürlüğü tarafından davalı şirkete yazılan yazı ile sözleşme akdetmek üzere davalı şirketin 14/09/2023 tarihine kadar süre verildiği, ancak davalı tarafından sözleşme akdedilmediği hususu ihtilafsızdır.

Dosya içerisinde bulunan davalı şirketin yetkili temsilcisininde imzasının bulunduğu 07/08/2023 tarihli tutanakta, davalı şirket yetkilisinin alım için kesin ve süresiz teminat vereceklerini ve sözleşme davet yazısının kendilerine tebliğden itibaren 10 gün içinde sözleşme yapmaya geleceklerini, katma değer vergisinin ofis tarafından ancak karar ve sözleşme damga vergisinin ise firmalarınca karşılanacağını toplam fiyatın 8.250.000,TL üzerinden ( KDV HARİÇ) belirlendiği, hazırlanan teknik ve tip ticari şartnamenin imzalanarak komisyona tevdi ettiklerini ve ekipmanın teknik şartnameye uygun kesin siparişi müteakip 90 gün içerisinde firma sahasına teslim edileceği, tip şartnameyi kabul ve imza ettikleri tutanak altına alınmıştır.

İç piyasadan satın alınacak araçlara ait tip Şartnamenin incelenmesinde; 25 Maddede; ihale ve sözleşme hükümlerinin yerine getirilmemesi veya sözleşmenin feshini gerektiren hallerin düzenlendiği, 25 madde B bendinde ; ''Yaptırılacak işe ilişkin ihalenin kendisine yapıldığına dair bildirim tarihinden itibaren 10 gün içerisinde istekli ofise müracaat ederek kesin teminatı vermeye ve bütün masrafları kendisine ait olmak üzere sözleşme yapmaya mecburdur. Bu süre zaruret halinde ofisçe veya isteklinin talebi ile ofisçe de kabulü halinde uzatılabilir. Aksi takdirde ayrıca protesto çekmeye ve bir hüküm almaya gerek kalmaksızın isteklinin teminatı irat kaydedilir. Bu takdirde istekliden ihale tutarının %10'uan tekabül eden ceza şart alınır'' şeklinde düzenlenmiştir.

Dosya kapsamında bulunan İç Piyasadan satın alınacak araçlara ait ticari şartname, 07/08/2023 tarihli tutanak, , Hazine ve maliye Bakanlığı ...genel Müdürlüğü tarafından davalı şirkete yazılan yazı, davalı şirketin cevabı yazısı hükümleri değerlendirildiğinde, davalının ticari şartnameyi imzaladığı, tutanakta imzası olduğu, ihale sonrası sözleşmeye davet yazısının gönderildiği tarihten 10 gün süre içerisinde sözleşme yapmaya geleceğini taahhüt ettiği, ancak süresinde sözleşme yapmadığı, cezai şartın koşullarının gerçekleştiği, yine tutanak ile davacının karar ve sözleşme damga vergisinden sorumlu olduğunu kabul ettiği anlaşıldığından , 785.000,00 cezai şart alacağı ile , 44.666,50 TL damga vergisinden davalının sorumluluğuna hükmedilmiştir.