Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/733 K.2021/794

Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... Davacı ...

Müdürlüğünün (TİGEM) 233 sayılı KHK Hükümlerine tabi iktisadi devlet teşekkülü olduğu, davacı kurumun tarım ve tarıma dayalı sanayinin ihtiyacı olan mal ve hizmeti üretmek amacı ile kurulmuş ve ana statüsünün 5. maddesinde faaliyet konuları sıralandığı, ülke çapına yaygın kendisine bağlı tarım işletmeleri ile faaliyetlerini sürdürdüğü, Genel Müdürlüğün hizmet personeli alımı işinin 2013-2017 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ile davalılar tarafından üstlenildiği, davalıların işçisi olarak çalışan ...'nın 25.09.2017 tarihinde idareye başvurarak 12.03.2013 tarihinden itibaren Genel Müdürlükte çalıştığını belirterek,

05.09.2017 tarihine kadar olan çalışmalarına karşılık kıdem tazminatının Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince ödenmesini talep ettiği, dava dışı işçinin Yönetmelik Hükümleri doğrultusunda kıdem tazminatına hak kazandığı değerlendirilerek, kendisine 27.09.2017 tarihinde 11.795,96-TL kıdem tazminatının ödendiği, ödenen kıdem tazminatının davalı şirketlerden rücuan tahsilinin gerektiği, her ne kadar 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanunun 112.

Maddesinde yapılan düzenleme ile kıdem tazminatının Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından ödeneceği hususu düzenlenmiş ise de, bu hükmün işçisinin kıdem tazminatını doğrudan görev yaptığı Kamu Kurumundan talep edebilmesi bakımından işçi lehine getirilmiş bir hüküm olduğu,

işçiyi istihdam eden, ücretlerini, primlerini ödeyen alt işverenin kıdem tazminatından sorumluluğunu ortadan kaldıran bir düzenleme şeklinde yorumlanamayacağı, alt işverenin kıdem tazminatı dahil her türlü işçilik alacağından müteselsil sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2016/15460 Esas, 2016/19015 karar sayılı ve 23.06.2016 tarihli kararında, '6552 sayılı Kanunun 8. Maddesiyle değişik 4857 sayılı Kanunun 112.

Maddesinde Kamu İşverenleri arasındaki rücu işlemi düzenlenmiş olduğunu, Kamu asıl işvereninin alt işverenlere rücu işlemine dahil herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığını, 4857 sayılı İş Kanunun 2/6.

Maddesi hala yürürlükte olan alınan Kanun Hükmü gereğince asıl işveren alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeriyle ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden ... yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, 4857 sayılı Kanunun 112. Maddesi gereğince, davacının kıdem tazminatından yalnızca ... Üniversitesi Rektörlüğünün sorumlu tutulmasına karar verilmiş ise de.

4862 sayılı Kanunun 112. Maddesindeki yeni düzenlemenin aynı kanunun 2/6. Maddesinde düzenlenen alt işveren ve asıl işvereni işçiye karşı birlikte sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı hususu göz önünde bulundurulamadığını, asıl işveren ile alt işveren arasındaki rücu ilişkisi de bu davanın konusu olmadığını, dava konusu kıdem tazminatı talebinin tamamından davalı asıl işveren ile birlikte diğer davalı son alt işveren ... Ltd.

Şti. de müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalıdır.' gerekçelerine yer verildiğini, yükleniciler ile davacı idare arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerde yüklenicinin hak ve yükümlülüklerinin ayrıntılı şekilde düzenlendiği, bu düzenlemelerde kıdem tazminatı ödemesinden yüklenici firmaların sorumlu olduğu husunda tereddüt bırakılmayacak açıklamalara yer verildiği belirtilerek, şimdilik 11.795,96-TL'nin davalı şirketlerden tahsiline...," karar verilmesini istediği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı şirketlerden ... Gr. Tem. Bil. İşl. Pey. Sis. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesi ile " davacı ... Müdürlük tarafından prim ödeme gün toplamı 1625 olan işçiye resen kıdem tazminatı ödendiğini, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazandığına dair belgeyi kuruma ibraz etmediğini, 6552 sayılı Kanunun 8. Maddesi ile 4857 sayılı Kanunun 112.

Maddesinde yapılan değişiklik ile son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunun 14. Maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların, kıdem tazminatları ilgili Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından ödenir düzenlenmesine yer verildiğini, dava dışı işçi 3600 prim ödeme gün sayısı ve 15 yıl hizmet koşulunu tamamlamadığı için kıdem tazminatına hak kazanmadığını, Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Dairesinin kararlarının da bu yönde olduğunu, davada, 11.795,96-TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesinin talep edildiğini,

davalı şirketin sorumluluğu dışında kalan miktar yönünden karşı vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini, sözleşmede, dava dışı işçinin fiili işçilik alacakları dışında, iş akdinin fesihi nedeni ile ... alacaklardan davacı asıl işveren ile birlikte alt işverenin iç ilişkide sözleşmenin 22.1.

Maddesi ile atıf yaptığı, Genel Şartnamenin 6. Bölümü ile Teknik Şartnamede bu sorumluluğun nihai olarak hangi tarafa ait olacağı konusunda açık bir düzenlemeye yer verilmediğini, davacı ... Müdürlüğün asıl işveren konumunu muhafaza ettiği, 4857 sayılı Kanundan kaynaklanan müteselsil sorumluluğunun devam ettiği, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin kararlarının da bu yönde olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi..., " talep ettiği görülmüştür.

Diğer Davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.

DELİLLER

Çıkartılan sicil kaydından davalı ... Temizlik Medikal Gıda İnşaat Turizm ... Ltd Şti.nin eski ünvanının ... Temizlik İnşaat Gıda Medikal Turizm ... Ltd Şti.olduğu görülmüştür.

Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartnameler getirtilmiş, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ile ... Sos. Hizm. Tem. İlaç. Peyz. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. Arasında imzalanan 08.10.2015 tarihli, ... Grup İnş. Temz. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında imzalanan 15.09.2015 tarihli,... Sos. Hizm. Tem. İlaç. Peyz. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. Arasında imzalanan 19.08.2015 tarihli, ... Sos. Hizm. Tem. İlaç. Peyz. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.

İle imzalanan 24.07.2015 tarihli, 22.08.2014 tarihli , 23.07.2014 tarihli, 23.06.2014 tarihli, 21.05.2014 tarihli, ... Tem. İnş. Gıda Bet. Tur. Bil. Kır. San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... Gr. Tem. Bil. İşl. Pey. Sis. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. (iş ortaklığı) ile imzalanan 18.07.2013 tarihli, sözleşmelerin 'Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları. başlıklı 22. Maddesinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici yükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." hükmüne yer verildiği, İdari Şartnamenin teklif fiyata dahil olan giderler başlıklı 25. Maddesinde, çalıştırılacak personelin ücretinin, asgari ücretin %25, %50, %75 ve %100 fazlası olarak belirlendiği.

İdari Şartnamenin 25.3.2. Maddesinde, "personele 8,00-TL brüt yol gideri nakdi olarak ödeneceği, ayrıca personele ücretsiz bir öğün yemek verileceği "hususunun düzenlendiği görülmüştür.

Davacı tarafça ibraz edilen belgelerden dava dışı işçi ...'nın çalışma süresinin 12.03.2013 -05.09.2017 arası 1617 Gün olduğu ,dava dışı işçinin iş akdinin sona erdiği tarihte yürürlükte olan asgari ücretin net 1.270,75-TL brüt ise 1.777,50-TL olduğu , banka dekontundan dava dışı işçiye 27/09/2017 tarihinde 11.795,96 TL ödemede bulunulduğu görülmüştür.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda "...

Davalı şirket tarafından verilen cevap dilekçesinde, dava dışı işçinin çalışma süresinin 1625 gün olduğu, böylece dava dışı işçinin 3600 gün ve 15 yıllık sigortalılık süresine göre kıdem tazminatına hak kazanmadığı beliriltilmiş ise de; dosyada mevcut Sigortalı Hizmet Dökümü Kayıtlarında dava dışı işçinin toplam prim ödeme gün sayısının 7922 gün olduğu, böylece dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı,

ancak yine incelenen sigortalı Hizmet Dökümü Kayıtlarında dava dışı işçinin işten ayrıldığı 09.05.2017 tarihinden bu yana da çalışmaya devam etmiş ise de, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında davacıya 01.10.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlandığının belirtildiği, bu tarihten sonraki çalışmaların Sosyal Güvenlik Destek Primi kapsamında geçtiği değerlendirilmektedir ...Dava dışı işçi ...

12.03.2013-05.09.2017 tarihleri arasında 4 yıl 5 ay 27 gün süre ile çalışmış olup, Bu süreye denk gelen kıdem tazminatı aşağıdaki şekilde hesaplanmıştır. 4 yıl için, 3.107,94-TL x 4 = 12.431,76-TL , 5 ay için, 3.107,94/12x5= 1.294,97-TL 27 gün için, 3.107,94/360 x 27= 233,09-TL olmak üzere toplam 13.959,82-TL dir. Böylece idarece hesaplanan ve dava dışı işçiye ödenen 11.795,96-TL kıdem tazminatında bir fazlalık bulunmadığı,....çalışma süreleri ile orantılı olarak ... Tem. İnş.

Gıda Bet. Tur. Bil. Kır. San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... Gr. Tem. Bil. İşl. Pey. Sis. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. (iş ortaklığı).. 332 Gün ,

2.421,93 TL , ... Gr. Tem. Bil. İşl. Pey. Sis. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. .. 21 Gün , 153,19 TL , ... Sos. Hizm. Tem. İlaç. Peyz. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.... 1240 Gün,

9.045,76TL, ... Grup İnş. Temz. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. ...24 gün 175,08 TL sorumlu olacağının hesaplandığı..." belirtildiği görülmüştür.

Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 2019/1781 E,2020/2747 K sayılı ilamında ".... Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat talebine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir.

Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir...." dediği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Davacı tarafça hizmet alım sözleşmesi nedeniyle dava dışı işçi ...'ya ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili,davalı ... Gr. Tem. Bil. İşl. Pey .... Ltd. Şti. Tarafından tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş , diğer davalıların savunmada bulunmaması davanın inkarı olarak değerlendirilmiş olup;

Tüm dosya kapsamı ve deliller ile dava dışı işçi ...'ya emekliliği üzerine işçilik alacağı için davacı kurumca 11.795,96 TL TL kıdem tazminatının 27/09/2017 tarihinde ödendiği , dava dışı işçinin davalı iş verenler nezdinde toplam 1.617 gün çalıştığı taraflar arasındaki sözleşmeler gereği işçilik alacaklarından davacı idarenin sorumlu olduğuna ilişkin bir ibare bulunmadığı , davalı işverenlerin kendi dönemlerine isabet eden tazminat miktarlarının tamamından sorumlu bulundukları bu kapsamda yapılan ödemeden davalılar nezdinde dava dışı işçinin çalışma süreleri dikkate alındığında 11.795,96-TLnın 2.421,93-TL'sin den davalı (eski ünvanı ...

Tem. İnç. ... LTD.ŞTİ.) ... Temizlik Medikal GIda. ... LTD.ŞTİ' nin, 153,19-TL'sinden davalı ... Gr. Tem. Lil. ... LTD.ŞTİ'nin , 9.045,76-TL'sin den davalı ... Sos. Hizm. Tem. ... LTD.ŞTİ'nin , bakiye 175,09-TL'sinden davalı ... Grup İnç. ...

LTD.ŞTİ nin sorumlu olduğu dava dilekçesi, taraflar arasındaki sözleşmeler, sigorta dosyası bilirkişi raporu, Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 2019/1781 E,2020/2747 K sayılı ilamı ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.