Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/54 K.2023/834

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı dava dilekçesinde özetle; Davalılarla hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili amacı ile açılan davanın kabul edilmesi üzerine işçi tarafından aleyhlerine başlatılan icra takibi nedeniyle icra dosyasına 40.875, TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler gereğince işçilik alacaklarından doğan tüm sorumluluğun davalılara ait olduğunu ileri sürerek yapılan ödemenin şimdilik 18.000,00 TL sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalılardan sorumluluk oranlarına göre tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık : Dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olup olmadığı varsa sorumluluk miktarı noktasındadır.

Dava dilekçesi ekindeki mahkeme ilamı, icra dosyası, sözleşme ve şartnameler incelenmiş bilirkişiden hesaplama konusunda rapor alınmıştır.

18/03/2016 imza tarihli 31/12/2016 tarihinde sona ereceği düzenlenen sözleşmenin ... (Kantarcı Peyzaj)... Ltd. Şti. ile imzaladığı, 09/05/2018 imza tarihli 31/12/2018 tarihinde sona ereceği düzenlenen sözleşmenin ...... Ltd. Şti. ile imzaladığı tespit edilmiştir.

Dava dilekçesinde, davacının dayandığı ilgili sözleşme hükümleri:

"Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatıı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat, vergi, SGK primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları, ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri,

yüklenici hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı SGK kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...'ya rücu edilemez." (8/6. paragraf) hükmü yer almaktadır.

Ankara 9. İş Mahkemesinin 24/09/2019 tarihli E.2019/134 ve K.2021/148 sayılı kararının Ankara BAM 5. Hukuk Dairesi'nin T.22/03/2022 E.2022/79 K.2022/906 ilamı ile onandığı kararın Ankara 16. İcra Dairesi'nin 2021/10477 E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu ediliği, icra dosyasına 40.875,00 TL'nin davacı tarafından 06/04/2022 tarihinde ödendiği, görülmüştür.

Bilirkişi raporunda Kıdem tazminatı ve agi ve ubgt Dava dışı işçinin tüm çalışma dönemi 01/04/2009-22/12/2018) için hesaplandığından kıdem tazminatı ile ferileri toplamının dava dışı işçinin çalışma süresine göre paylaştırılması yoluna gidilmiştir. Yıllık izin ve ihbar tazminatından son alt işverenin sorumluluğu gözetilerek hesaplama yoluna gidilmiştir.

Yüklenici: Ödeme Tarihi Hesaplanan Ödemeye Göre

... 6.04.2022 1.622,85 1.640,27

... 6.04.2022 16.185,42 16.359,17

Toplam 17.808,27 17.999,44 olduğu Mütalaa edilmiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin, 21/12/2021 tarihli, 2021/1763 Esas, 2021/2455 Karar; 06/12/2021 tarihli 2021/2215 Esas, 2021/1999 Karar sayılı kararları ile benzer uyuşmazlıklara ilişkin aynı yöndeki kararlarında da belirtildiği üzere. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir.

Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş, yüklenicinin işçisi tarafından yerine getirilmektedir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde asıl işverenin, alt işveren yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Asıl işveren ile alt işverenin (yüklenicinin), İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği, sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işverenin (yüklenicinin) işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle, asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunmaması durumunda, asıl işverenin bu sıfatla işçiye ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden (yüklenicilerden) rücuen talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gereklidir.

Somut olayda davacının dava dışı işçiye yaptığı ödemelerden kıdem tazminatı , agi ve ubgt den kendi dönemleri ile sorumlu olacakları kabul edilmiş, yıllık izin ve ihbar tazminatından son işveren sorumlu olacağı, sözleşmelerde de bu konuda hükümlerin bulunduğu (8/6 paragraf) kabul edilerek yapılan hesaplamaya itibar edilerek dava dilekçesinde dava değeri olarak talep edilen 18.000 TL nin 17.808,27 sinin 1.622,85 TL sinin davalı ... tasarımdan , 16.185,42 TL sinin ... Peyzajdan rücuen davalılardan tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.