Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/244 K.2024/827

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Teşekküllerinin, ...... ilgili kuruluşlarından biri olup bir ...... olduğunu, Teşekküllerinin kuruluş gayesinin elektrik enerjisini üretmek ve satışını yapmak olduğunu, ...... olması nedeniyle 4734 sayılı ...... tabi bulunan teşekküllerinin, asıl iş olan elektrik üretmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde, bunları 4734 sayılı ...... çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin etmek olduğunu, teşekküllerine bağlı ...... ait hizmet alım işinin yüklenici firmalara verildiğini,

yüklenici firmalar bünyesinde 19.08.2014-09.02.2016 tarihleri arasında çalışan işçilerden ...'ın 09.02.2016 tarihinde iş akdinin feshedilmiş olduğunu, bunun üzerine söz konusu işçinin işe iade davası açtığını, B ......Esas sayılı dosyasıyla işe iade davasında mahkemenin 23.06.2016 tarih ve ...... sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiğini, söz konusu karara karşı teşekküllerince yapılan temyiz üzerine ......

Dairesinin 20.03.2017 tarihli ve ....... sayılı kararıyla yerel mahkeme kararının onaylanarak kararın kesinleştiğini, teşekküllerince ve yüklenici firmalarla imzalanan sözleşme hükümleri gereği teşekküllerince ödenmek zorunda kalınan tüm işçilik alacağı kalemlerinden, yargılama giderlerinden, avukatlık ücretinden ve diğer her türlü giderden yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, ... tarafından açılan işe iade davası neticesinde ödenmek zorunda kalınan yargılama giderleri ve avukatlık ücreti için ...'ın son işvereni olan yüklenici firmanın sorumlu olduğunu,

dava şartı arabuluculuk kapsamında dava konusu uyuşmazlıkla ilgili öncelikle arabuluculuk alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurulduysa da karşı tarafın arabuluculuk görüşmelerine katılmamalarından dolayı görüşme yapılamadan sonuçlandığını ileri sürerek yapılacak yargılama neticesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.631,63 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir ( ...... Dairesinin 16/10/2023 tarih ve ...... sayılı ilamı).

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; ...... Mahkemesi'nin (İş Mahkemesi sıfatıyla) ...... sayılı dosyası, ......Esas sayılı dosyası, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin dosya da mevcut olduğu ve gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.

...... Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) ......sayılı dosyasının incelenmesinde; ...'ın ... ve ... Makine aleyhine açılan işe iade davasının kabulüne karar verildiği, Kararın ......sayılı ilam ile onandığı, 20.03.2017 tarihi itibariyle kesinleştiği, ...... Esas sayılı dosyada mahkeme kararının ilamlı icraya konu edildiği, davacının icra dosyasına 10.05.2017 tarihinde 3.631,63 TL ödeme yaptığı görülmüştür.

Mahkememizce Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişi ...'dan aldırılan 05.08.2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle;"Davacı ile davalılar arasında hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından ve işçinin iş akdinin feshi nedeniyle Mahkeme kararına dayansın ya da dayanmasın işçiye yapılacak kıdem ve ihbar tazminatı dahil tüm ödemelerden yüklenicinin sorumlu olduğuna yer verildiği, Sayın Mahkemenin davacının rücu alacağı hakkının olduğuna kanaat getirmesi halinde, davacının icra dosyasına yapmış olduğu toplam 3.631.63 TL ödemenin, 10.05.2017 ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan rücuen tazminini talep edebileceği, Sonuç ve kanaatine varıldığı," bildirilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davacı ile davalı firma arasında hizmet sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davacıya ait işyerlerinde, davalı firmada sigortalı olarak çalışan işçi ...'a davacı tarafından ...... E dosyasına, 10/05/2017 tarihinde 3.631,63 TL ödeme yapıldığı, detayları 05/08/2024 tarihli bilirkişi raporunun inceleme ve hesaplamalar kısmında verildiği ve aşağıda hüküm fıkrasında gösterildiği üzere ödenen bu tutarların davalıya rücu edilebileceği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ...... · e-imzalı Hakim ...... · e-imzalı