Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/36 K.2024/504

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2024/36 Esas

KARAR NO : 2024/504

HAKİM : .... KATİP : ....

DAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. .... Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

DAVA TARİHİ : 25/10/2022

KARAR TARİHİ : 03/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/07/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kiraladığı iş yerinde kullandığı 14 adet lambadan 4 adedinin kaçak elektriğe bağlı olduğunun tespit edildiğini, 4 adet kaçak lamba için 4 yılda 40.404,63 TL'lik elektrik kullanmasının mümkün olmadığını, fahiş ek tahakkuk bedeli belirlendiğini, 40.404,63 TL'nin 14.754,00 TL 'sini kabul ettiğini, bu miktar dışında kalan 25.650,00 TL'dan dolayı borçlu olmadığının tespiti gerektiğini ileri sürüp davalıya 25.650,00 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı, yetki, husumet itirazları ile görevsizlik itirazlarının bulunduğunu ve görevli Mahkemenin Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, husumetin ... AŞ'ye yöneltilmesi gerektiğini, ... bölgesindeki ... faaliyet ve bu faaliyetten doğan uyuşmazlıkların muhatabının ... ... AŞ olduğunu, davacının basiretli bir iş insanı olarak hareket etme yükümlülüğü altında olduğunu, kanunları bilmemenin mazeret olmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, abonelik sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Dosya, ... Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıylı) 19/10/2023 tarih, .... sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gelmiş ve yukarıdaki esasa kaydedilmiştir.

Öncelikle mahkememizce 6102 s. TKK 4, 5 maddeleri uyarınca öncelikle uyuşmazlık konusunun ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve Asliye Ticaret Mahkemesinin bu davaya görevli olup olmadığının mahkemece tespit edilmesi gerekir.

6102 s. TTK m. 5/1'de yapılan düzenlemede, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir. Bu nedenle kanun koyucu yapılan düzenleme ile ticari işlerle ilgili bütün davaları değil sadece uzmanlık gerektiren ve kanunda açıkça gösterilen hususlardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ticaret mahkemesinin görevli olacağını kabul etmiştir.

Ticari davalar; mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletme ile ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Doktrindeki yerleşik uygulama bu yöndedir.

6102 s. TTK 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülerek karara bağlanır. Aynı düzenleme uyarınca, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, mülga 6762 s. TTK'dan farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 s. HMK m. 1 uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında ...’ca re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6102 s. TTK m. 5/4'de düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri'ne açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Bu nedenle yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesi'ne genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerekir. Buna karşılık, kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması açıkça bozmayı gerektiren bir usule aykırılık hali oluşturur.

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla (6100 s. HMK m.1) düzenlenir. Görev ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir Kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (Bkz. .... 14.04.2004 tarih .... sayılı kararı).

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller ve diğer belgelerin incelenmesinde; davanın davacı ile davalı arasındaki abonelik sözleşmesine dayalı olarak tahakkuk ettirilen bedelin fazla olduğu gerekçesiyle açılan menfi tespit istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin TTK'nın 11. maddesinde tanımlanan ticari işletme ile ilgili olmadığı, vergi dairesi ve ticaret odasına yazılan yazı cevaplarına göre davacının aynı yasanın 12. maddesinde tanımlanan tacir sıfatına sahip olmadığı,

diğer bir deyişle açılan davanın TTK'nın 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan ve ticari işletme ile ilgili nispi ticari davalardan olmadığı ( Bkz. ... Hukuk Genel Kurulunun .... ve 21/03/2019 tarihli içtihatı), davacının esnaf kaydının bulunduğu, bu nedenle davaya bakma görevinin mahkememizin görev alanına girmediği, genel mahkemenin görev alanında kaldığı anlaşılmakla açılan bu davada görevsizlik kararı veren ....

Mahkemesinin (Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkememiz kararının istinaf edilmemesi durumunda görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın .... .'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

G.D

Gerekçesi iş yoğunluğu nedeni ile daha sonra açıklanmak üzere;

1-Mahkememizin görevsizliği nedeniye dava dilekçesinin HMK 114/1-c,115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine, görevli mahkemenin .... Mahkemesi olduğunun tespitine,

2-Mahkememiz tarafından karşı görevsizlik kararı verilmiş olduğundan,

a) Mahkememiz kararının süresinde ve usulüne uygun şekilde istinaf edilmesi durumunda dosyanın istinaf incelemesi için ilgili .... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,

B) Mahkememiz kararının istinaf edilmeden kesinleşmesi durumunda .... Mahkemesi ile mahkememiz arasında çıkan HMK'nın 22. maddesi hükmünde öngörüldüğü şekilde olumsuz görev uyuşmazlığını gidermek ve yargı yerininin (görevli mahkemenin) belirlenmesi için dosyanın .... Dairesi'ne gönderilmesine,

3-Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin HMK.323 ve 331 maddeleri uyarınca görevli ve yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,

Dair; tarafların yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.. 03/07/2024

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı