Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/796 K.2025/223

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2024/796 Esas

KARAR NO : 2025/223

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... .... DAVALI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... -....

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/11/2024

KARAR TARİHİ : 26/03/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 26/03/2025

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalının .... isimli işyerinde müdür olarak çalışmakta iken davalıya elinde bulunan kahveleri sattığını ve 01/05/2023 tarihli faturayı kestiğini, davalının müvekkilinden böyle bir kahve aldığını inkar ederek fatura bedelinin ödemeyi reddettiğini, davalının fatura bedelinin ödememesi üzerine davacı müvekkil tarafından 06/11/2023 tarihinde fatura bedelinin tahsili amacıyla .... Esas sayılı icra takibinin başlatıldığını, davalının haksız bir şekilde itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, arabuluculuk şartının yerine getirildiğini, ancak anlaşmaya varılamadığını ileri sürüp itirazın iptaline takibin devamına, asıl alacağın %20'den az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile aralarında herhangi bir ticari ilişki kurulamadığını, hiçbir alım-satım gerçekleşmediğini, aralarındaki tek ilişkinin işveren- işçi ilişkisi olup icra takip dosyasında dayanak yapılan faturanın davacı tarafından art niyetli olarak müvekkiline ait iş yerini zarara sokmak amacıyla düzenlendiğini, davacının eylemini müvekkilinin çalışanı iken gerçekleştirdiğini, kendisine .... noterliği'nin .... yevmiye no'lu ihtarnamesinin gönderildiğini, e-faturanın iade edildiğini ve aynı zamanda ...... 'ye şikayet edildiğini ileri sürüp davanın reddini savunmuştur..

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında alım-satım ilişkisinden doğan faturaya dayalı .... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

Dosya, .... sayılı Görevsizlik İlamı ile Mahkememize geldiği ve yukarıdaki esasa kaydedildiği görülmüştür.

Öncelikle mahkememizce 6102 s. TKK 4, 5 maddeleri uyarınca öncelikle uyuşmazlık konusunun ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve Asliye Ticaret Mahkemesinin bu davaya görevli olup olmadığının mahkemece tespit edilmesi gerekir.

6102 s. TTK m. 5/1'de yapılan düzenlemede, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir. Bu nedenle kanun koyucu yapılan düzenleme ile ticari işlerle ilgili bütün davaları değil sadece uzmanlık gerektiren ve kanunda açıkça gösterilen hususlardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ticaret mahkemesinin görevli olacağını kabul etmiştir.

Ticari davalar; mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletme ile ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Doktrindeki yerleşik uygulama bu yöndedir.

6102 s. TTK 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülerek karara bağlanır. Aynı düzenleme uyarınca, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, mülga 6762 s. TTK'dan farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 s. HMK m. 1 uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında .... ca re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6102 s. TTK m. 5/4'de düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri'ne açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Bu nedenle yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesi'ne genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerekir. Buna karşılık, kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması açıkça bozmayı gerektiren bir usule aykırılık hali oluşturur.

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla (6100 s. HMK m.1) düzenlenir. Görev ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir Kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (Bkz. YHGK 14.04.2004 tarih .... sayılı kararı).

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller ve diğer belgelerin incelenmesinde; davanın davacı ile davalı arasındaki alım-satım ilişkisine dayanarak düzenlenen fatura alacağı istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin TTK'nın 11. maddesinde tanımlanan ticari işletme ile ilgili olmadığı, vergi dairesi ve ticaret odasına yazılan yazı cevaplarına göre ve dosyada aldırılan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere davacının aynı yasanın 12. maddesinde tanımlanan tacir sıfatına sahip olmadığı,

diğer bir deyişle açılan davanın TTK'nın 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan ve ticari işletme ile ilgili nispi ticari davalardan olmadığı ( Bkz. .... ve 21/03/2019 tarihli içtihatı), davacının işletme hesabı esasına göre defter tutan 2. Sınıf tüccar olup gelirinin esnaf hadlerinde kaldığı, bu nedenle davaya bakma görevinin mahkememizin görev alanına girmediği, genel mahkemenin görev alanında kaldığı anlaşılmakla açılan bu davada görevsizlik kararı veren ....

Mahkemesinin (Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkememiz kararının istinaf edilmemesi durumunda görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın .... .'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı