Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/806 K.2024/742

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/806 Esas - 2024/742 T.C.

... "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/806 Esas

KARAR NO : 2024/742

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 07/12/2023

KARAR TARİHİ : 06/11/2024

KARAR YAZMA TARİHİ : 11/11/2024

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE. Teşekküllerinin ...

Sosyal Tesisleri İşletme Müdürlüğü nezdinde, Genel Temizlik ve Vasıflı Personel Hizmet Alımı işi kapsamında 01.05.2005-14.07.2023 tarihleri arasında temizlik görevlisi olarak çalışmış olan ve emeklilik nedeniyle istifa eden davadışı işçi ...'a davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dönemler için toplam kıdem tazminatı tutarı olan 369.730,72 TL 'lik tutar 16/08/2023 tarihinde dava dışı ...'a ödendiğini, halen sözleşmesi devam eden ... Tem. Bil. Sis. Med. Sağ. Tur. Taş. İnş. Pet.

Gı. İma. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti./Rak-Ser End. Tem. İnş. Tur. Gı. Tek. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.

İş Ortaklığı payına düşen 48.604.35 TL'nin devam eden sözleşmeden doğan ilk hakedişinden kesildiğini, bu aşamada brüt kıdem tazminatı tutarı ola372.558,44 TL'nin 323.954,06 TL 'lik kısmı davalılardan tahsili edilemediğini, arabuluculuğa da başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını bu nedenlerle fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere , teşekkülü davalılar çalışanı ...'a ödemek zorunda kaldığı ve tahsil edilemeyen 323.954.09.TL' nin ödeme tarihi olan 16.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans fazı ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline ,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm Davalı şirketlere duruşma gün ve saatini bildirir meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiştir.

DAVALI... .... ... TEM. LTD.ŞTİ'nin YETKİLİSİNİN CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ... .... ... Esas sayılı dosyası ile davalı ...... Şirketi ile ER-MINA İNŞ. Şirketin ayrı ayrı iflasına karar verildiğini ancak iflas organlarının henüz oluşmadığından şirketi menfaatlerine olarak beyanda bulunduğunu. Davanın İİK.nun 194.maddesi gereğince ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar durdurulması gerektiğini.

Davacının iddialarını kabul etmiş olmamakla birlikte talep ettiği dava konusu bakımından zamanaşımı süresi geçirilmiş olduğundan zamanaşımı def'i ileri sürdüklerine, dava, Görevli ve Yetkili Mahkemede Açılmadığını, görevli mahkemenin Erzincan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacının müvekkilinin yerleşim yeri adresi Erzincan Mahkemelerinde açması gerekirken yetkisiz ...

Mahkemelerinde açtığını, bu nedenle yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinin ekleri taraflarına tebliğ edilmediğini, eklerine karşı beyanda bulunma hakkını saklı tuttuklarını, dava dışı işçi ... 'ın müvekkili şirket uhdesinde kısmi sürelerle çalıştığını, dava dışı işçi 01.03.2015- 28.02.2017 tarihine kadar fiilen çalıştığını, bahse konu işyerinde dava dışı işçi dahil tüm çalışanların iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralan firmaya geçtiğini, davacı kurum ile imzalanan hizmet alım sözleşmesinde işçilik alacakla ilişkin herhangi bir düzenleme yapıldığını,

yine sözleşmede kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir ifadeye de yer verilmediğini, davacı kurumun kıdem tazminatı için rücu hakkı bulunmadığını, davalı kurum tarafından ödenen tazminattan müvekkili şirketin bir sorumlululuğunun bulunmadığını, bu nedenlerle Öncelikle İİK 194 gereğince, işbu davanın ikinci alacaklılar toplanmasından 10 gün sonrasına kadar davanın durmasına, Davanın yetki ve görev yönünden reddine, Davanın usulden reddine karar verilmesini, Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın esastan reddine, Yargılama ve vekalet giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI POLİMAK TEM. LTD. ŞTİ'NİN YETKİLİSİNİN DIŞINDA DİĞER DAVALILAR TARAFINDAN DAVAYA CEVAP DİLEKÇESİ SUNULMAMIŞTIR. DURUŞMAYADA KATILMAMIŞLARDIR.

Mahkememizin tensip ara kararı ile davacı vekili tarafından dava dilekçesinde bulunduğu belirtilip sunulmayan, Hizmet alım sözleşmesi ile ekleri idari ve teknik şartnameleri sunması, Kıdem tazminatı hesaplama tablosu, Ödeme dekontları, İş ortaklığı beyannamesine ilişkin belgeleri sunulması ile dava dışı işçi ...'ın TC numarasının davacı vekili tarafından (2) hafta içinde bildirmesine, bildirdiğinde UYAP SGK üzerinden Ünvanlı İşyeri Hizmet Cetvelinin çıkartılmasına karar verilmiş olup gelen belge ve yazılar dosya içerisine alınmıştır. Dava dışı işçi ...'ın TC numarasının bildirilmesi üzerine UYAP SGK entegrasyon üzerinden SGK ünvanlı işyeri cetveli çıkartılarak dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizin öninceleme duruşmasında, Davalı ... şirket yetkilisinin görev, yetki ve zamanaşımı def'i itirazları değerlendirildiğinde taraflar tacir olduğundan tacirlere ilişkin ndava ATM'de görüldüğünde görev itirazının reddine, yetki yönünden ise davalı tarafın birden çok olup, ... yerleşim yeri bulunan davalı şirketlerde olduğundan HMK'ya göre davalılardan bir tanesinin bulunduğu yerde dava açılabileceğinden yetki itirazının reddine, zaman aşımı defi yönünden ise TBK'nun 73 ve 146. Maddesine göre ödeme tarihinden itibaren 10 yıllık zaman aşımı süresi bulunduğundan ödeme tarihide dikkate alınarak şartları bulunmayan zaman aşımı definin reddine, karar verilmiştir.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı Aktüerya Hesap bilirkişi Fatma BEKTAŞ' a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 06/05/2024 tarihli raporda özetme: Dosya kapsamındaki sözleşmeler, Şartnameler karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi,

dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda: 1-Davacı talebinin: 323.954.09 TL' nin ödeme tarihi olan 16.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans fazı ile birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsili olduğunu, Davacı - Türkiye Elektrik İletişim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığını, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı,

davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, Dava dışı işçi ... ın hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiğini, Mahkemenin dava dışı işçinin kıdem tazminatından davalı şirketlerin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda: Dava dışı işçi ... a Davacı Türkiye Elektrik İlet Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından 16.08.2023 tarihinde tüm hizmet süresi üzerinden ödenen toplam brüt 372.558,44 TL.

Kıdem tazminatının toplam 323.954,09 TL sini davalılardan ;

-23.115,53 TL ... Gurup İnşaat Taahhüt Mühendislik Temizlik İlaçlama Güvenlik Yemek Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi

-56.330,08 TL ... Medikal Sağlık Hizmetleri Temizlik Yemek Ofis Otomasyon Bi İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi

- 22.217,84 TL ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi

-20.534,67 TL ... Temizlik Özel Sağlık ve Sosyal Hizmetler Yemek Üretim Hizmetleri Nakliyat İlaçlama Ticaret Limited Şirketi

-37.927,43 TL ... İnşaat Turiz m Tekstil Güvenlik Sistemleri ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Sanayii Limited Şirketi- ... Temizlik Özel Sağlık ve Sosyal Hizmetler Yemek Üretim Hizmetleri Nakliyat İlaçlama Ticaret Limited Şirketi Müteselsilen

-6.844,89 TL ... İnşaat Turizm Tekstil Güvenlik Sistemleri ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Sanayii Limited Şirketi

-34.112,24 TL ...Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi

-40.957,13 TL ... Temizleme Sanayi Ticaret Limited Şirketi

-25.640,29 TL ...Kurumsal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Mobilya Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

-35.795,41 TL ... Tahliye Temizlik Hizmetleri İnşaat Emlak Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

- 20.478,57 TL...Grup Temizlik Hizmetleri Gıda İnşaat Emlak İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, davalılardan rücuan tazmini talep edebileceği sonuç ve kanaati belirtilmiştir.

Erzincan 2. AHM'ne yazılan müzekkereye verilen cevap yazısına göre; Mahkemenin 2024/140 Esas sayılı kararında davacı tarafların konkordato istemlerinin ve iflas kararı verilmesine ilişkin istemlerinin reddedildiği, iflas kararı verilmesine yer olmadığına dair 05/06/2024 tarihinde karar verildiği, kararın tebliğ edilip istinaf edildiğinden istinaf dilekçesinin tebliğ aşamasında olduğunun bildirildiğinden, Erzincan 2. AHM'nin 2024/140 Esas 2024/303 Karar sayılı dosyasında davalı tasfiye halindeki ... şirketinin konkordato talebi ile iflas talebinin reddine karar verilmiş olduğundan bu dosyanın bekletici mesele yapılmasına yönelik mahkememizin geçen duruşmasının 2 nolu ara kararından sarfınazar edilmesine karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava dışı işçinin işçi alacağından dolayı ödenen tazminatın rücuen tahsiline ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( Yargıtay 23.H.D. 15/09/2020 tarihli 2017/2497 Esas, 2020/2808 Kararı)

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi ...'a karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.

Buna göre somut olayda, davacı ... .... ... İLETİM ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır.

Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılmış olup karar vermeye elverişli 06/05/2024 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalıların hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir.

Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.