Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/486 K.2025/306

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/486 Esas - 2025/306 T.C.

ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/486 Esas

KARAR NO : 2025/306

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/07/2024

KARAR TARİHİ : 30/04/2025

KARAR YAZMA TARİHİ : 06/05/2025

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE.

Müvekkili kurum tarafından yapılan hizmet alımı ihaleleri kapsamında davalı şirketler bünyesinde temizlik isçisi olarak çalısmakta iken, isten çıkartılan ... tarafından müvekkili kurum aleyhine isçilik alacagı talebiyle açılan davada,... .... .... sayılı kararıyla "Davanın Kısmen Kabulüne" karar verilmis, karar aleyhine istinaf yoluna başvurduklarını, müvekkili kurum tarafından 151.625,59-TL'nin ödeme yapıldığını, ödeme tarihinden itibaren isleyecek faizi ile birlikte tahsili amacıyla isçiyi çalıstıran firmalardan talep edilmis, ancak firmalar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabululuculuk başvuru yapıldığını,

ancak anlaşma sağlanamadığını, müvekkili kurum tarafından ödemek zorunda kalınan miktarın mevzuat, emsal kararlar ve sözleşme hükümleri gereğince rücu edilmesi kapsamında bu davanın açıldığını, iş bu nedenle Mahkemece re’sen gözetilecek diğer hususlar çerçevesinde, bilirkişi raporu akabinde ıslah edilmek üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dışı işçiye yapılan ve davalılar payına düşen ödemenin şimdilik 10.000,00 TL lik kısmının, ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte oranında davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

CEVAP DİLEKÇESENİDE

Davalı şirketler dosyaya cevap dilekçesi sunmadıkları gibi duruşmaya da katılmamışlardır. Mahkememizin tensip ara kararı ile, Davaya konu taraflar arasındaki sözleşmenin davacı vekili tarafından (2) haftalık süre içerisinde mahkememiz dosyasına sunulmasının istenilmesine, Mersin 3. İş Mahkemesine müzekkere yazılarak 2017/447 Esas 2018/437 Karar sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden istenilmesine, Mersin 8. İcra Müdürlüğünün 2021/9661 esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden istenilmesine, Dava dışı işçi ...'a ait SGK kayıtlarının istenilmiş olup gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya işçi alacakları ile rücuen tazminat konusunda uzman bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 20/01/2025 tarihli raporunda: Davacı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu ile davalı şirketler arasında hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı,

Davacının dava dışı ... ile ilgili sayılı ilamı gereğince Mersin 3. İş Mahkemesi'nin 26.09.2018 tarihli E.2017/447 K.2018/437 sayılı kararı gereğince M.... .... .... San. ve Tic. Ltd. Şti. 42.063,86 TL ... Temizlik İnşaat Gıda Peyzaj Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olmak üzere toplam 69.399,00 TL olduğu sonuç ve kanaati belirtilmiştir.

Davacı vekilinin harçlandırarak dosyaya sunduğu 22/03/2025 tarihli ISLAH dilekçesinde: Davalıların işçisi dava dışı ...'a ödenmek durumunda kalınan işçilik alacaklarının ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalı Şirkettlerden rücuen tahsili talepli olarak ilk etapta 10.000,00 TL üzerinden açılan davada ıslah dilekçeleri ile dava dilekçemizdeki taleplerini 69.399,00 . TL olarak ıslah ettiklerini, 69.399,00. TL nin dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar işletilecek avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Islah dilekçesi davalı şirketlere ayrı ayrı tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava dışı işçinin işçi alacağından dolayı iş mahkemesi kararına göre icra yolu ile ödenen tazminatların, davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( Yargıtay 23.H.D. 15/09/2020 tarihli 2017/2497 Esas, 2020/2808 Kararı)

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi ...'a karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, TBK ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.

Buna göre somut olayda, davacı ... .... .... davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır.

Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu oldukları kanaatine varılmış olup feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup,

devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. (Yargıtay 9.H.D. 17/02/2012 tarih 2012/3139 Esas, 2012/4484 Kararı) Davacı tarafından ödenen yıllık ücretli izin tazminatının son alt işveren ...

TEMİZLİK İNŞAAT GIDA PEYZAJ BİLGİ İŞLEM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nden rücuen talep edilebileceği anlaşılmakla karar vermeye elverişli 20/01/2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa, ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.