Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/711 K.2025/604

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin keşideci olduğunu ....... Şubesi, ... seri numaralı boş çekin kaybolduğunu, çekin ibrazında bankaca ödenmemesi için olarak tedbir kararı verilmesini ve iptalinin gerçekleştirilmesini talep etmiştir.

Davaya konu çekin zayi nedeniyle iptali davası, TTK'nun 651 vd. maddeleri ile TTK'nun 818/s bendi delaletiyle TTK'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 757/1 maddesi "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Uyuşmazlık, keşideci tarafından hasımsız olarak zayii nedeniyle çek iptalinin talep edilip edilmeyeceğine ilişkindir.

Dava dilekçesinde bilgileri verilen çek üzerinde yapılan incelemeye göre zayii nedeniyle iptali talep edilen çekin keşidecisi davacıdır. Çek, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Kıymetli Evrak isimli üçüncü kitabında düzenlendiğinden kıymetli evrak niteliğindedir. Kıymetli evrak ile ilgili iptal davasını kimin açabileceği ise kanunda açıkça düzenlenmemiştir.

Ancak, kıymetli evraka uygulanacak genel hükümler kısmında yer alan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere iptal davası açma hakkı senedin zayi olduğu anda hak sahibi konumunda olan kişiye aittir.

Kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle dava açılabilmesi için, öncelikle evrakın kıymetli evrak vasfında olması gereklidir. Ayrıca evrakın kıymetli evrak olması tek başına yeterli olmayıp davanın da TTK'nun 652 ve 757 maddeleri gereğince meşru hamil tarafından açılması gerekir. Evrakın kıymetli evrak vasfında olmaması yahut kıymetli evrak olmasına rağmen talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi davası açılamaz.

Ayrıca çek iptali davası açılabilmesi için TTK'da belirtilen hukuki yararların olması gerekir.

Çek zayi davasının TTK'nun 652 ve 757 maddeleri gereğince meşru hamil tarafından açılması gerekir ve de kambiyo vasfında senet olması gerekir. Boş çek yaprağı tedavülü mümkün olmadığından kambiyo vasfı taşımamaktadır, dolayısıyla hem keşidecinin yetkili hamil sıfatı taşımaması hem de boş çek yaprağının kambiyo vasfı taşımaması nedeniyle iptal davasının görülmesinde hukuki yarar olmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM ; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1)Davanın REDDİNE,

2) Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4) Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak DAVACIYA İADESİNE,

Katip ....... · ¸e-imzalıdır Hakim ....... · ¸e-imzalıdır