Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/869 K.2024/425

T.C. ANKARA ..... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/869 Esas - 2024/425

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

...... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : Esas

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))

DAVA TARİHİ : 01/12/2022

KARAR TARİHİ : 08/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Ankara....i'nin...

İflas dosyasında müvekkilinin iflas masasına alacak kayıt başvurusunun reddine karar verildiğini, müvekkili....'un davalı Müflis...ne..sıra numarasıyla üye olduğunu, müvekkilinin üyelik tarihinden 20.06.2018 tarihine dek aidatlarını düzenli olarak ödediğini, müvekkilinin üyeliği boyunca davalı kooperatife toplam 52.240,00 TL aidat ödediğini, müvekkilinin 20.06.2018 tarihli dilekçe ile kooperatif üyeliğinden ayrıldığını davalı kooperatife bildirdiğini, davalı kooperatif tarafından 05.07.2018 tarihli yönetim kurulu kararı ile; "...ayrılan üyemiz 1163 Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesine göre ayrılmıştır.

Genel Kurulun Yönetim Kuruluna verdiği yetkiye dayanarak Kooperatifimizin maddi durumuna göre 3 sene içerisinde 52.240,00 TL parası ayrılan üyelerin sırasına göre ödenecektir. Yönetim kurulu bu kararı görüşerek oy birliği ile almıştır." şeklinde karar verdiğini, Kooperatifler Kanunu'nun "Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortaklarla hesaplaşma süresi ve yükümlülük" kenar başlıklı 17. maddesi.

"Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana sözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır.

Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlıyarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Çıkan veya çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen veya tamamen yoksun kalacağı hakkındaki şartlar hükümsüzdür." hükmünün haiz olduğunu, ancak müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ayrıldığı tarihten bu yana 4 yılı aşkın süre geçmesine rağmen müvekkilinin aidat alacağının müvekkiline iade edilmediğini,

taraflarınca müvekkilinin kooperatife ödemiş olduğu aidat alacağının tahsili için 14.01.2022 tarihinde ticari dava şartı arabuluculuğa başvurulduğunu ancak işbu başvurudan sonra davalı kooperatifin iflasına karar verildiğinin öğrenilmesi üzerine ....i'nin...İflas dosyasına 28.01.2022 tarihli dilekçe ile iflas masasına alacak kayıt talebinde bulunulduğunu, iflas masasına alacak kayıt talebi üzerine İflas Müdürlüğünce hazırlanan sıra cetveli ve derece kararında;

alacaklının alacak talebinde herhangi bir imtiyaz tespit edilemediğinden alacak 4. Sıra kapsamında değerlendirilmiştir, şeklinde karar verildiğini, İflas Müdürlüğünce alacak kayıt taleplerinin reddine karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirtilerek Ankara ..

Müdürlüğü'nün... iflas dosyasına müvekkilinin iflas masasına alacak kayıt başvurusunun reddine ilişkin karara ve hazırlanan sıra cetveline itirazlarının kabulüne, iflas idaresinin alacak kayıt başvurularının reddine ilişkin verilen kararın kaldırılarak iflas masasına alacak kayıt başvurularının kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı tarafça yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

02/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı...’un Ankara....nce 18.06.2020 tarihinde iflasına karar verilen müflis ...finin ..ortağı(üyesi) olarak, kooperatiften ayrılma isteğini 20.06.2018 tarihinde beyan ettiği, Kooperatif Yönetim Kurulu tarafından 05.07.2018/2018/6 sayılı Kararla ortaklığının sonlandırıldığı, kooperatiften alacağı olan 52,240 TL tutarlı alacak bakiyesinin kooperatifin maddi durumuna göre 3 sene içerisinde ayrılan üyelerin sırasına göre ödeneceği şeklinde yönetim kurulunca karar alındığı, ...n alacağı olan 52.240,00 TL tutarın kooperatifçe ödenmediği,

ödendiğini ortaya koyacak bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı, dava dosyasına kazandırılan belgelere göre ...’un Kooperatifte 2023 Haziran Ayı itibariyle 52.240,00 TL ödenmeyen alacağı bulunduğu, bu duruma göre, davacı ....’un üyelikten 20.06.2018 tarihi itibariyle ayrılması sebebiyle, 1163 sayılı Kanuna göre alacağının 3 sene içinde başkaca sırasını bekleyen ortaklar alacağı sırası yönünden, kooperatifin iflas tarihi olan 18.06.2020 tarihi itibariyle; faiz gibi başkaca bir alacağının olmayacağı, 52.240,00 TL Müflis...nden alacaklı olduğu bildirilmiştir.

27/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı ....un Ankara ....e 18.06.2020 tarihinde iflasına karar verilen Müflis ....in ..Üncü ortağı(üyesi) olarak, kooperatiften ayrılma isteğini 20.06.2018 tarihinde beyan ettiği, ....tarafından...sayılı Kararla ortaklığının sonlandırıldığı, kooperatiften alacağı olan 52,240 TL tutarlı alacak bakiyesinin kooperatifin maddi durumuna göre 3 sene içerisinde ayrılan üyelerin sırasına göre ödeneceği şeklinde yönetim kurulunca karar alındığı,...’un alacağı olan 52.240,00 TL tutarın kooperatifçe ödenmediği, ödendiğini ortaya koyacak bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı, dava dosyasına kazandırılan belgelere göre Aslı DURSUN’un Kooperatifte 52.240,00 TL ödenmeyen alacağı bulunduğu, genel gider düşüldükten sonra;

52.240,00-2.390,83 = 49.849,17 TL olarak davacı alacağı kaldığı, faiz hesabı yönünden; alacağın bilançonun onaylanmasından itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekeceğinden; bilanço onaylanma tarihi olan 23.06.2019 olduğundan, temerrüdün 23.07.2019 tarihi olacağı,

24.07.2019 tarihinden; Müflis ....n 18.06.2020 iflas tarihi itibariyle 49.849,17 TL tutarın kanuni faizinin 4.112,56 TL olarak bulunduğu, buna göre 18.06.2020 iflas tarihi itibariyle; 49.849,17 TL asıl alacak, 4.112,56 TL asıl alacağın kanuni faizi olmak üzere toplam 53.961,73 TL tutarında davacı alacağının hesaplandığı bildirilmiştir.

28/04/2024 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda özetle. Müflis ....n Ankara ....ce 18.06.2020 tarihinde iflasına kararı verildiği, davacı vekili tarafından, alacağın tahsili yönünden 28.01.2022 tarihli dilekçe ile Ankara .....

İflas dosyasına başvuru ile yaptığı, yapılan bu başvurunun reddine karar verildiği, bunun üzerine, davacı vekili tarafından iş bu dava dosyasına 01.12.2022 tarihinde iflas idaresinin alacak kayıt başvurusuna verilen reddi kararının kaldırılması ve iflas masasına alacak kayıt başvurusu kabulü yönünden dava açtığı, takip edilmeyen ve işlemden kaldırılan dava dosyasına davacı vekili yenileme talepli 22.05.2023 tarihli dilekçesi üzerine davanın görülmeye bağlandığı, ...n; koperatiften ayrılan ortaklara yapılacak ödemeler yönünden mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikle olup olmayacağı Yönünden(1163 sayılı Kanun 17/2 maddesi).

Kooperatif bilanço izlemelerine göre, davacıya ortaklıktan ayrılmaya bağlı yapılacak ödeme yönünden, kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte, ödenecek aidat toplamını karşılamayacak bu durum olduğu(2018 yılında borç-alacak = -248.984,45 TL, 2020, 2021 yılında borç-alacak= -658.789,76 TL olduğu), bu durumda, davacıya yapılacak ödeme ile diğer istifa eden üyelere yapılacak ödemenin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte olduğu tespitine göre kooperatif yönetim kurulunca alınan ve genel kurul kararı ile onanan 3 yıl erteleme kararının usulüne uygun olarak alındığının tespit edildiği,

ayrıca davacı tarafından alacağın tahsili yönünden erteleme tarihi olarak 20.06.2018 tarihini takip eden 3 yılın sonundaki, 20.06.2021 tarihininden sonra; ...ne ve iş bu davanın açıldığı tarih olan 2022 yılında yapıldığı, davacının alacağının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 17/1 ve ana sözleşmenin 15/1 maddesine göre ayrıldığı tarih 20.06.2018 olduğundan hareketle 31.12.2018 tarihli bilançoya göre hesaplanacağı, genel gider düşüldükten sonra.

52.240,00-2.390,83 = 49.849,17 TL olarak davacı alacağı kaldığı, faiz talebi yönünden; şayet Sayın Mahkemenin, davacının alacağına dava dilekçesinde talep edilmemiş olmasına rağmen faiz hesaplanması gerektiği hukuki değerlendirmesi kanaatinde olması halinde, iflas tarihi itibariyle kanuni faiz hesaplanacağı, alacağın bilançonun onaylanmasından itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekeceğinden; bilanço onaylanma tarihi olan 23.06.2019 olduğundan, temerrüdün 23.07.2019 tarihi olacağı, 24.07.2019 tarihinden.

Müflis ....nin 18.06.2020 iflas tarihi itibariyle 49.849,17 TL tutarın kanuni faizi. 4.112,56 TL olarak bulunduğu, buna göre 18.06.2020 iflas tarihi itibariyle. 49.849,17 TL asıl alacak, 4.112,56 TL, asıl alacağın kanuni faizi olmak üzere toplam 53.961,73 TL tutar davacı alacağı hesaplandığı bildirilmiştir.

Davanın İİK 235 maddesine dayalı olarak kayıt kabul talebine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı kooperatiften yönetim kurulu kararı ile ayrılan davacının, kooperatife ödenen aidatların iadesini talep edip edemeyeceği, talep edebilir ise tutarı ve iflas tarihi itibariyle alacağın miktarı hususlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Ankara...'nin 18/06/2020 tarih, ... E. Sayılı dosyası ile iflasına karar verilen Müflis....'ne ilişkin tasfiye işlemlerinin,...in ... sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü, davacı alacaklının, iflas masasına 52.240,00 TL Asıl Alacak (Aidat Alacağı), 30.887,44 TL Faiz (Asıl alacağa 20.06.2018 tarihinden itibaren işlemiş kısa vadeli avans faizi) ile birlikte toplam 83.127,44 TL alacağın kaydı için başvuruda bulunduğu, iflas idaresinin alacak miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği belirtilerek talebin reddine karar verildiği, sıra cetveli kararının davacı alacaklıya 19/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, 15 günlük hakdüşürücü süre içerisinde, 01/12/2022 tarihinde, iş bu kayıt kabul davasının açıldığı görülmekle, davanın esası incelenmiştir.

Davacının, iflas masasına kaydını talep ettiği alacağın dayanağı, davalı müflis kooperatiften olan çıkma payı alacağının tahsiline ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. ve anasözleşmenin 15/1. maddesi gereğince, ayrıldığı yıl sonu bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haiz olup, ayrıldığı yıl sonu bilançosunun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ayın sonunda bu alacak temerrüt ihtarına gerek kalmaksızın muaccel olur ve talep edilebilir.

Aynı Kanun'un 17/2. maddesi uyarınca kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesiyle ödemelerin 3 yıl geçmemek üzere belli bir süre ile geciktirilmesine ilişkin karar alınması halinde, Mahkemece, kooperatif kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak, kaç ortağın istifa ettiği, toplanan aidat, istifa eden üyelere yapılacak geri ödeme nazara alındığında kooperatifin mevcudiyetinin tehlikeye düşüp düşmediği hususlarında net tesbitler içeren denetime açık bilirkişi raporu aldırılıp erteleme kararının usulüne uygun olup olmadığının tespit edilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Somut davada, kooperatif kayıtlarının iflas idaresi nezdinde olmadığının anlaşılması üzerine, ...ı'na müzekkere yazılarak, Bakanlık nezdinde mevcut kooperatif kayıtları dosya içerisine alınmış ve ....en kooperatifin 2018-2020 dönemi gelir gider tabloları ve bilançoları celp edilmiştir.

Davacı...’un ...ince 18.06.2020 tarihinde iflasına karar verilen Müflis ....in ...

Üncü ortağı(üyesi) olarak, kooperatiften ayrılma isteğini 20.06.2018 tarihinde beyan ettiği, ... tarafından ...sayılı Kararla ortaklığının sonlandırıldığı, kooperatiften alacağı olan 52,240,00 TL tutarlı alacak bakiyesinin kooperatifin maddi durumuna göre 3 sene içerisinde ayrılan üyelerin sırasına göre ödeneceği şeklinde yönetim kurulunca karar alındığı, dosya içerisinde mevcut kooperatif kayıtları,bilançolar dikkate alınarak bilirkişi marifetiyle yapılan inceleme neticesinde, davacıya yapılacak ödeme ile diğer istifa eden üyelere yapılacak ödemenin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte olduğunun tespit edildiği,

buna göre kooperatif yönetim kurulunca alınan ve genel kurul kararı ile onanan 3 yıl erteleme kararının usulüne uygun alındığı belirlenmiş olmakla; davacının kooperatiften ayrıldığı 20/06/2018 tarihinden itibaren 3 yıl sonrası olan 20/06/2021 tarihi itibariyle davacının alacağının muaccel hale geleceği, davalı kooperatifin iflas tarihinin ise 18/06/2020 tarihi olmakla, iflas tarihi itibariyle davacının alacağının hesaplanması gerektiğinden, davacının faiz isteminin yerinde olmadığı,

asıl alacağı yönünden ise, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere, davacının alacağının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 17/1 ve ana sözleşmenin 15/1 maddesine göre ayrıldığı tarih 20.06.2018 olduğundan hareketle 31.12.2018 tarihli bilançoya göre hesaplanacağı, müflis ....2018 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı 23.06.2019 tarihinde yapıldığı, bu toplantıda 2018 yılı Bilanço ve Gelir gider farkı hesabı müzakere edilerek Bilançonun görüşülerek onaylandığı, bilançoda Kooperatif 2018 yılı genel giderlerinin 57.379,99 TL olduğu, genel gider yönünden; davacının payına düşen tutar bulunması yönünden; kooperatif ortağı.

23+1(davacı) = 24 kişi, 57.379,99 / 24 = 2.390,83 TL (her bir ortağa isabet eden genel gider) olduğu, genel gider düşüldükten sonra.

52.240,00-2.390,83 = 49.849,17 TL olarak davacı alacağı kaldığı hesaplanmış olmakla, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, 49.849,17 TL alacağının ...'nin ... iflas sayılı dosyasında tasfiye işlemleri devam eden müflis ... iflas masasının 4. Sırasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

Bilirkişi Ücreti : 1.500,00 TL · Posta Masrafı : 399,75 TL · Başvurma Harcı : 80,70 TL · Vekalet Harcı : 11,50 TL