Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/431 K.2024/567

...

DAVA

Özel Denetçi Atanması

DAVA TARİHİ : 19/06/2023

KARAR TARİHİ : 04/07/2024

K. YAZIM TARİHİ : 04/07/2024

Mahkememizde görülen Özel Denetçi Atanması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle.

Müvekkilinin ... sicil numarası ile kayıtıl ....2022 yılı Olağan Genel Kurulu Toplantısında müvekkili tarafça yönetim kurulunun işbirliği içerisindeki, özen, sadakat, bağlılık ve dürüstlük yükümlülüklerine aykırı, müzakereye katılma ve şirketle işlem yapma yasaklarını ihlal edici, kasıtlı ve kusurlu davranış, karar ve eylemleri ve bunların neticesinde Şirket Tüzel Kişiliği’nin ve pay sahiplerinin zarara uğraması ile ilgili olarak somut ve belirli olaylar, eylemler, kararlar ve uygulamalara ilişkin TTK m. 437 kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkı kullanıldığını, bu çerçevede Yönetim Kurulu’na sorular yöneltildiğini,

ancak genel kuruluda yönetim kurulu tarafından verilen yanıtların yetersiz, sorulan soruları aydınlatmak, açıklığa kavuşturmak ve bilgi alma hakkından istifade etmeye imkan tanımaktan uzak olduğundan, bu kez de genel kuruluda müvekkili tarafından TTK m.438 kapsamında, bilgi alma hakkı çerçevesinde yönelttiği somut ve belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını istemiş,

ancak aynı zamanda şirket çoğunluğunu oluşturulan yönetim kurulunun red oylarıyla bu talebin genel kurulca reddedildiğinden iş bu davayı açma zorunluluklarının doğduğunu belirterek davalı şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davacı tarafından 06/06/2023 tarihli genel kurulda yönetilmiş olan sorulara hukuka uygun şekilde, açık ve net olarak cevap verildiğini, davacının özel denetçi atanmasında hukuki yarar bulunmadığını, özel denetçinin inceleme yapacağı bir konu bulunmadığını, özel denetçi atanmasına ilişkin kanunda ön görülen şartların hiçbirinin, işbu dosyada mevcut bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesini, davanın tümden reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

ÖN İNCELEME

Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, bu yönlerde bir iddia ve itirazda bulunulmadığı gibi Mahkememizin de görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiştir.

DELİLLER

Davalı şirketin ticaret sicil kayıtları, genel kurul kararı, hazirun cetveli, ana sözleşmesi getirtilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizce SMMM ve şirketler hukuku uzmanı bilirkişi heyetinden rapor alınmış, düzenlenen raporda sonuç olarak.

Davacının, dava şirketin 06.06.2023 tarihli genel kurulunda özel denetçi talebinin reddedildiği ve işbu davanın 19.06.2023 tarihinde açıldığı, davacının raporda “Değerlendirme” kısmının 1. Bendinde belirtilen soruları bilgi alma hakkı kapsamında yönetim kuruluna yönelttiği, yönetim kurulunca da her bir soruya bir kısım cevaplar verildiği, dava dilekçesinde “verilen yanıtların, yetersiz, sorulan soruları aydınlatmak, açıklığa kavuşturmak ve bilgi alma hakkından istifade etmeye imkan tanımaktan uzak” olduğu ifade edilerek bilgi alma hakkı kullanıldığının iddia edildiği,

cevap dilekçesinde de davacının bilgi alma hakkını kullandığının belirtildiği, davacı tarafça sorulan raporda belirtilen a,b,c ve e maddelerindeki konuların genel olarak yönetim kurulunun hukuki sorumluluğuna yönelik konular olduğu,ancak. Davacı tarafın cevabını bilmediği/bilemeyeceği tek sorunun a bendindeki “ “Bu hususta Yönetim Kurulu kararı alınmış mıdır.

Alındı ise oylamaya kimler katılmıştır?” kısmı olduğu, davacının şirketin taşınmazının yönetim kurulu üyesine devrine ilişkin somut olayı ve açılan davanın mahkeme esas numarasını belirterek ve yine yönetim kurulu üyesince şirkete karşı açılan ve diğer yönetim kurulu üyelerince kabul edilen davanın mahkeme esas numarasını belirterek ; i. a) bendinde ;.

Alınmadı ise Hatice Kınık, kardeşinin Şirkete açtığı davayı tek başına kabul etmek suretiyle, Şirketin malvarlığının eksilmesine, şirketin ve pay sahiplerinin zarara uğramasına sebebiyet mi vermiştir? ii. b) bendinde ….Bunu bilmelerine rağmen, ... esasına kayıtlı olarak görülen davayı kabul etmelerinin açıklaması nedir? iii. c) bendinde…..Anonim Şirketin idare ve temsil organı olan Yönetim Kurulu üyelerinin görevi, dürüstlük kuralı, özen, bağlılık ve sadakat yükümlülüğü çerçevesinde, Anonim Şirketin menfaatlerini korumak, gözetmek ve onu en iyi şekilde temsil etmek iken, Şirket Malvarlığını azaltıp, kötüleştirerek,

Şirketin içini boşaltıcı, ortakları zarara uğratıcı davranış, karar ve eylemler nasıl açıklanabilir? iv. e) bendinde, ….bu karar, eylem ve uygulamaların açıklaması nedir.

Şeklinde sorularla somut eylemin sebebinin açıklanmasının istendiği, bir başka deyişle somut olayların davacı tarafça bizzat tespit edilmiş olduğu dikkate alındığında yukarıdaki a, b, c ve e bentlerindeki soruların özel denetimle açıklığa kavuşturulması gereken bir husus olup olmadığı hususunda takdirin Sayın mahkemeye ait olduğu, d) bendindeki “... tarafından ...’a bugüne dek ne miktarda kâr payı ödenmiştir. Ödenmesi gerektiği halde, ...’a ödenmemiş kâr payı mevcut mudur.

Var ise miktarı nedir, ödenmeme gerekçesi nedir?” sorusu yönünden.

Davacının kendisine ne miktarda kar payı ödendiğini bilmesi gerektiği, ödenmesi gereken kar payı miktarını ise kendi pay oranına nazaran genel kurulda kar dağıtım kararı ve dayanak finansal tablolardan (ki genel kurul öncesinde finansal tabloları inceleme hakkı vardır) davacının bizzat kendisi veya varsa mali müşaviri aracılığıyla tespit edilebileceği dikkate alındığında bu konunun özel denetimle açıklığa kavuşturulması gereken bir husus olup olmadığı hususu Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, f) bendindeki : ” ... tarafından Şirkete karşı açılan ... esasına kayıtlı dosyada Şirketi temsilen bir avukat görev almış mıdır?” sorusu yönünden ise.

Belirtilen mahkeme dosyasına şirketçe avukat atanıp atanmadığının, şirket ortağı olması ve ilgisi bulunması nedeniyle davacının bizzat kendisi inceleyerek veya vekili vasıtasıyla inceleyerek dosyaya avukat atanıp atanmadığının öğrenilebileceği düşünülmekle bu sorunun özel denetimle açıklığa kavuşturulması gereken bir husus olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, TTK’nun 439.maddesine dayalı olarak davalı anonim şirkete özel denetçi atanması istemine yöneliktir.

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının davalı şirketin %18,75 ile azlık payına sahip olduğunu, 06.06.2023 tarihinde gerçekleştirilen 2022 yılı Olağan Genel Kurulu Toplantısında, ....

Yönetim işbirliği içerisindeki, özen, sadakat, bağlılık ve dürüstlük yükümlerine aykırı, müzakereye katılma ve şirketle işlem yapma yasaklarını ihlal edici, kasıtlı ve kusurlu davranış, karar ve eylemleri ve bunların neticesinde Şirket Tüzelkişiliğinin ve Pay Sahiplerinin zarara uğraması ile ilgili olarak somut ve belirli olaylar, eylemler, kararlar ve uygulamalara ilişkin, TTK m. 437 kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkı kullandığını, bu çerçevede Yönetim Kurulu’na sorular yöneltildiğini, ancak Genel Kurul’da Yönetim Kurulu tarafından verilen yanıtların “yetersiz, sorulan soruları aydınlatmak,

açıklığa kavuşturmak ve bilgi alma hakkından istifade etmeye imkan tanımaktan uzak” olduğundan, bu kez Genel Kurul’da TTK m. 438. kapsamında, bilgi alma hakkı çerçevesinde yönelttiği somut ve belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını istediğini, ancak aynı zamanda Şirket çoğunluğunu oluşturan Yönetim Kurulu’nun “red” oylarıyla bu talebin Genel Kurulca reddedildiğini belirterek, Genel Kurul’da müvekkili tarafından bilgi alma hakkı kullanılan somut ve belirli olaylara ilişkin özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ise cevap dilekçesinde, özetle davanın reddini istemiştir.

Mahkememizce... ve şirketler hukuku uzmanı bilirkişiden alınan raporun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli olduğu görülmüştür.

Mahkememizce getirtilen bilgi-belgeler, alınan bilirkişi heyet raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafça 06.06.2023 tarihli genel kurulda bilgi alma hakkı kullanılan somut ve belirli olaylara ilişkin özel denetçi atanması talep edilmiştir. Davacının dilekçesinde belirtilen olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulması gereken hususlar olup olmadığı incelenmiştir. Konuya ilişkin düzenleme TTK’nun 437-443 maddeleri arasında düzenlenmiştir.

TTK hükümlerine göre; özel denetçi atanmasının Mahkemeden talep edilebilmesi için.

1- Öncelikle bilgi alma veya inceleme hakkının kullanılmış olması (ön şart), a- Bilgi alma veya inceleme talebi kabul edilmiş ise, gerekli bilginin alınmış veya incelemenin yapılmış olması, b- Bilgi alma veya inceleme talebi reddedilmiş ise reddi izleyen 10 gün içinde, (cevap verilmemesi halinde ise makul bir süre içerisinde) mahkeme aracılığı ile bu hakkın kullanılmış olması, 2- Belirli olayların açıklığa kavuşturulması için genel kuruldan özel denetçi atanmasının talep edilmiş olması,

a- Genel kurulca talebin kabulü halinde ayrıca bir delil veya ispata gerek kalmaksızın 30 gün içeresinde Mahkemeden, b- Genel Kurulca talebin reddi halinde ise, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymak suretiyle 3 ay içerisinde mahkemeden belirli konularda özel denetçi atanması talep edilebilecektir.

Somut olayda ise, davacının sorduğu konulara ilişkin özel denetimle açıklığa kavuşturulması talebi 06.06.2023 tarihli genel kurul gündeminin 3. Maddesinde oyçokluğuyla reddedilmiştir. Davacının, dava şirketin 06.06.2023 tarihli genel kurulunda özel denetçi talebinin reddedildiği ve işbu davanın 19.06.2023 tarihinde yasal sürede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacının vekili vasıtayla genel kurula katıldığı, davalı şirketin 06.06.2023 tarihli genel kurul tutanağı incelendiğinde, finansal tabloların görüşülmesi ve tasdikine ilişkin gündemin 3. Maddesinde davacı vekilinin aşağıdaki soruları sorduğu görülmüştür.

a) ... kararı alınmış mıdır? Alındı ise oylamaya kimler katılmıştır? Alınmadı ise ..., kardeşinin Şirkete açtığı davayı tek başına kabul etmek suretiyle, Şirketin malvarlığının eksilmesine, şirketin ve pay sahiplerinin zarara uğramasına sebebiyet mi vermiştir?

b) Yönetim Kurulu üyesi ... tarafından, Yönetim Kurulu üyesi olduğu Şirkete açılan savayı kabul eden ve kabule muvafakat eden Yönetim Kurulu üyeleri, daha önce yine ....Esasına kayıtlı olarak görülen ve reddedilerek, ret kararı kesinleşen davayı, kararı ve hukuki süreci bilmekteler midir? Bunu bilmelerine rağmen, ... esasına kayıtlı olarak görülen davayı kabul etmelerinin açıklaması nedir?

c) Anonim Şirketin idare ve temsil organı olan Yönetim Kurulu üyelerinin görevi, dürüstlük kuralı, özen, bağlılık ve sadakat yükümlülüğü çerçevesinde, Anonim Şirketin menfaatlerini korumak, gözetmek ve onu en iyi şekilde temsil etmek iken, Şirket Malvarlığını azaltıp, kötüleştirerek, Şirketin içini boşaltıcı, ortakları zarara uğratıcı davranış, karar ve eylemler nasıl açıklanabilir?

d) ... ödenmemiş kâr payı mevcut mudur? Var ise miktarı nedir, ödenmeme gerekçesi nedir?

e) ... E. sayısıyla görülen derdest davanın;...’a satış gösterilmek suretiyle devredilebilmesi için, kanuna aykırı bir yönetim kurulu kararı imzalayıp, yalnızca bir haftalığına, şirketin münferiden temsiline yetkili kılınmayı kabul ettiği, bu yolla tek imza ile taşınmazların devri için gerekli olan vekaletnameleri çıkardığı, yine tapuda devir işlemlerini gerçekleştirdiği, tüm bu işlemler nihayete erince şirketi temsil yetkisini yine kızı diğer davalı ...le paylaştığı göz önüne alındığında, bu karar, eylem ve uygulamaların açıklaması nedir?

f) ... esasına kayıtlı dosyada Şirketi temsilen bir avukat görev almış mıdır?

Şeklindedir. Davacının yukarıda belirtilen soruları bilgi alma hakkı kapsamında yönetim kuruluna yönelttiği, yönetim kurulunca da her bir soruya bir kısım cevaplar verildiği, dava dilekçesinde “verilen yanıtların, yetersiz, sorulan soruları aydınlatmak, açıklığa kavuşturmak ve bilgi alma hakkından istifade etmeye imkan tanımaktan uzak” olduğu ifade edilerek bilgi alma hakkı kullanıldığının iddia edildiği, cevap dilekçesinde de davacının bilgi alma hakkını kullandığının belirtildiği görülmüştür.

Davacı tarafça sorulan ve yukarıda belirtilen a, b, c ve e maddelerindeki konuların genel olarak yönetim kurulunun hukuki sorumluluğuna yönelik konular olduğu, ancak; Davacı tarafın cevabını bilmediği/bilemeyeceği tek sorunun a bendindeki “ “Bu hususta Yönetim Kurulu kararı alınmış mıdır? Alındı ise oylamaya kimler katılmıştır?” kısmı olduğu, bu hususun da şirket kayıtlarından öğrenilebileceği, özel denetçi atanmasını gerektirir bir husus olmadığı anlaşılmıştır.

Davacının şirketin taşınmazının yönetim kurulu üyesine devrine ilişkin somut olayı ve açılan davanın mahkeme esas numarasını belirterek ve yine yönetim kurulu üyesince şirkete karşı açılan ve diğer yönetim kurulu üyelerince kabul edilen davanın mahkeme esas numarasını belirterek ; i. a) bendinde ;.

Alınmadı ise Hatice Kınık, kardeşinin Şirkete açtığı davayı tek başına kabul etmek suretiyle, Şirketin malvarlığının eksilmesine, şirketin ve pay sahiplerinin zarara uğramasına sebebiyet mi vermiştir? ii. b) bendinde ….Bunu bilmelerine rağmen, ... esasına kayıtlı olarak görülen davayı kabul etmelerinin açıklaması nedir? iii. c) bendinde…..Anonim Şirketin idare ve temsil organı olan Yönetim Kurulu üyelerinin görevi, dürüstlük kuralı, özen, bağlılık ve sadakat yükümlülüğü çerçevesinde, Anonim Şirketin menfaatlerini korumak, gözetmek ve onu en iyi şekilde temsil etmek iken, Şirket Malvarlığını azaltıp, kötüleştirerek,

Şirketin içini boşaltıcı, ortakları zarara uğratıcı davranış, karar ve eylemler nasıl açıklanabilir? iv. e) bendinde, ….bu karar, eylem ve uygulamaların açıklaması nedir. Şeklinde sorularla somut eylemin sebebinin açıklanmasının istendiği, bir başka deyişle somut olayların davacı tarafça bizzat tespit edilmiş olduğu dikkate alındığında yukarıdaki a, b, c ve e bentlerindeki soruların özel denetimle açıklığa kavuşturulması gereken bir husus olmadığı anlaşılmıştır.

d) bendindeki “... ödenmemiş kâr payı mevcut mudur? Var ise miktarı nedir, ödenmeme gerekçesi nedir?” sorusu yönünden; Davacının kendisine ne miktarda kar payı ödendiğini bilmesi gerektiği, ödenmesi gereken kar payı miktarını ise kendi pay oranına nazaran genel kurulda kar dağıtım kararı ve dayanak finansal tablolardan (ki genel kurul öncesinde finansal tabloları inceleme hakkı vardır) davacının bizzat kendisi veya varsa mali müşaviri aracılığıyla tespit edilebileceği dikkate alındığında bu konunun özel denetimle açıklığa kavuşturulması gereken bir husus olmadığı anlaşılmıştır.

f) bendindeki “... tarafından Şirkete karşı açılan .... esasına kayıtlı dosyada Şirketi temsilen bir avukat görev almış mıdır?” sorusu yönünden ise; Belirtilen mahkeme dosyasına şirketçe avukat atanıp atanmadığının, şirket ortağı olması ve ilgisi bulunması nedeniyle davacının bizzat kendisi inceleyerek veya vekili vasıtasıyla inceleyerek dosyaya avukat atanıp atanmadığının öğrenilebileceği anlaşılmakla, bu sorunun özel denetimle açıklığa kavuşturulması gereken bir husus olmadığı kanaatine varılmıştır.

Yukarıda belirtilen şekilde, davacının talebine konu hususların özel denetimle açıklığa kavuşturulması gereken hususlar olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...