Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/609 K.2024/963

2- .......

VEKİLİ

Av. .......

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/09/2023

KARAR TARİHİ : 30/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "....... Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları, Barajları, Bitkisel, Yapısal, Tesisat, Elektrik, Bakım, Onarım İşi"ni, ...'nden ihaleyle alındığını, müvekkili ihaleyle aldığı ....... genelindeki peyzaj işlerini, yüklenicilik sözleşmeleriyle yüklenicilere yaptırdığını, davalıların işçisi ....

28.06.2012 ilâ 12.01.2018 tarihlerinde yukarıda belirtilen peyzaj işlerinde çalıştığını, müvekkili ile davalılar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi olduğunu iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, hafta tatili ve UBGT ücreti talebiyle müvekkili ile davalı ... Mad... Tic. Ltd.

Şti. aleyhine .......E. sayılı dosyasıyla dava açıldığını, ........ sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, müvekkili "alt işverenlerin" kusuru sebebiyle kendi işçisi olmadığı halde, ....... Mahkemesi'nin kararının infazına yönelik başlatılan ....... E. sayılı dosyasında "asıl işveren" sıfatıyla işçiye 18.07.2023 tarihinde 29.677,24.-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, tüm bu nedenlerle fazlaya dair tüm dava ve takip hakları saklı kalmak kaydıyla.

29.677,24.-TL'nin icra dosyasına yapılan ödeme tarihi olan 18/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumluluk oranlarına göre rücuen tahsiline, masraf ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine açılan işbu davada, davacı şirketin asıl işveren olduğu işler kapsamında farklı taşeron firmalarda çalışan ...'e yapılan ödemelerin rücuen tazminatı talep edildiğini, ancak söz konusu dava haksız olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirketteki işten ayrılma tarihinin Mart 2017 olduğu gözetildiğinde dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

dava dışı işçi müvekkili şirkette 29.05.2012 - 15.05.2013, 04.03.2016 - 01.03.2017 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçiye ait ödemelerin yapıldığı tarih ile işbu davanın açıldığı tarih gözetildiğinde müvekkili şirketin iki yıllık sorumluluk süresi geçtiği açık olduğunu, bu nedenle müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı işçi müvekkili şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığından dolayı kıdem tazminatına hak kazanmadığını,

müvekkili şirketteki iş akdini haklı bir nedeni olmaksızın sonlandıran dava dışı işçiye ilişkin kıdem tazminatının müvekkili şirketten talep edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, söz konusu alacakların müvekkili şirketten tahsili talep edildiğini, mahkeme aksi kanaatte ise ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında mahkemeye sunulan dava dışı işçiye ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkili şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle müvekkili şirket aleyhine açılan davanın esastan reddine,

mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde takas mahsup defimizin kabulü ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-22/08/2023 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı, -Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-CD), -Dava dışı işçinin ... Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri, -.......Mahkemesinin,30/03/2023 tarih ve ....... -.......'nin 04/05/2023 tarih ve ....... sayılı ilamı, -(....... Esas) sayılı İcra dosyası, -19/01/2024, 05/07/2024 ,08/11/2024 tarihli bilirkişi raporları,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen " işçilik alacakları" ile buna ilişkin dava nedeniyle yapılan masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Davacı Kurumun ihale verdiği davalı Şirketlerle imzaladığı Hizmet Alım Sözleşme metinlerinin incelenmesinde; her iki Şirketle de imzalanan İhale Sözleşmelerinin ‘... ve Diğer Yükümlülükler’ başlıklı 8. maddesi “Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat, vergi, ... primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri,

iş güvencesi kapsamında iş kazaları, ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri, yüklenici hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı ... kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...'ya rücu edilemez." düzenlemelerini içerdiği görülmüştür.

Bu durumda, davacı ... Ltd. Şti. tarafından Mahkemeye sunulan Hizmet Alım Sözleşmelerinde işçilik alacaklarına ilişkin açık hüküm bulunması hususu göz önüne alındığında, her bir davalı Şirketin dava dışı işçinin işçilik alacaklarından tam oranda sorumlu olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre; Davacı vekili; davalılar ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personellerden işçi tarafından müvekkili aleyhine dava açıldığını, .......Mahkemesinin kararı ile hükme bağlanan alacak kalemleri; kıdem, ihbar tazminatı, alacağı, yargılama gideri ile ilam vekalet ücretinin ....... Esas sayılı icra dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası icra dosyasına ödeme yapıldığını, yapılan bu ödeme nedeniyle davacı şirketin zarar uğradığını, söz konusu zarar nedeniyle ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için dava açmıştır.

Dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmış, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 19/01/2024, tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacı ... Ltd. Şti., dava dosyasındaki tüm delillere göre davalı Şirketlerden ...

A.Ş.’ne tam oranda, kıdem tazminatını kendi dönemiyle sınırlı şekilde ve ihbar tazminatını son alt işveren olması nedeniyle tümüyle olmak üzere genel toplamda ödediği 29.677,24 TL’yi rücuen talep edebileceği; davalı Şirketin sorumluluk oranı konusundaki nihai takdirin mahkemeye ait olduğu; davacı ... Ltd. Şti.’nin işbu davaya konu icra takibine dayalı ödediği tutara ilişkin davalı Şirketlerden ... Madencilik Ltd.

Şti.’nden rücuen herhangi bir talepte bulunamayacağı; zira somut uyuşmazlıkta rücuen talep edilen dava dışı işçi için icra marifetiyle ödenen kıdem ve ihbar tazminatı ile ferilerinin zaten davalı Şirketlerden ... Madencilik Ltd. Şti.’nin payına düşen meblağları kapsamadığı, nitekim bu meblağların kesinleşen .......sayılı Kararına uygun şekilde sadece ... A.Ş.’nin payına düşen tutarlar açısından dava dışı işçi tarafından icra takibine konu edildiği ve dolayısıyla da davacı ...

Ltd. Şti. tarafından dava dışı işçiye ödenen ve işbu davaya konu edilen toplam 29.677,24 TL’lik tutarın sadece ve tek başına davalılardan ... A.Ş.’nin sorumluluğuna ait olduğu; sonucuna ulaşıldığı..." bildirilmiş,

Tarafların alınan bu bilirkişi raporuna karşı itirazları üzerine başka bir bilirkişi heyetinden yeninden rapor aldırılmasına karar verilmiş, 05/07/2024 tarihli kök ve 08/11/2024 tarihli ek bilirkişi raporlarında özetle; kök raporda;" ...dosya kapsamında anlaşılan Taraflar arasında sözleĢme bağlı olarak hizmet alım işi yapıldığı dava dışı işçiler davalı şirketlerde çalıştıkları, dönemi dava açtıkları davayı işçilik alacakları yönünden kazandıkları ve işçilik hakları davacı şirket tarafından icra müdürlüğü yatırıldığı, davacı şirket sözleşme gereği yatırılan alacakların davalı şirketlerden talep ettiği anlaşıldığı.

Davacı tarafından icra Takibi Yapılan 29.677,24 TL’nin 7.347,74 TL kısmı ... ġirketi, 22.329,50 TL ... şirketi sorumlu olabileceği,

Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere: Takas Mahsup kabul edilmesi halinde davalı ... Şirketi 102.387,57 TL Teminat alacağından mahsup edilmesi halinde (102.387,57-7.347,74)=95.039,83 TL davalının teminat alacağı kalacağı ... ġirketi teminat alacağından takas mahsup kabul edilmesi halinde (236.119,38-22.329,50)=213.789,88 TL davalının teminat alacağı kalacağı bildirilmiş,

Bilirkişi heyetinden alınan ek raporda ise;"...Kapanan ....... Esas (.......) icra emrinde asıl alacaklarda tekrar yapılan incelemede

3.191,30 TL ihbar tazminatı asıl alacağı olduğu, bu asıl alacak miktarından işçinin son işvereni davalı ... ŞİRKETİ nin sorumlu bulunduğu,

İcraya konu 7.730,00 TL Asıl alacak olan kıdem tazminatı olduğu, Detayında “... Şirketince ödenmeyen net kıdem tazminatı tutarı açıklaması bulunduğu”, İcra dosyasının sonunda ise “ Davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. payına düşen borcu ödendiğinden, kalan ve ... Şirketinin sorumlu olduğu tutar yönünden icra takibi yapmak gerekmiştir.” açıklaması bulunmaktadır. Söz konusu detaylar sonucunda, işçinin çalıştığı ...

ŞİRKETİ nin payına düşen kıdem tazminanın ödendiği, ödenmeyen kısım olan 7.730,00 TL asıl alacak kıdem tazminatı için icra takibi başlatıldığı anlaşıldığından icra taki yapılan kıdem tazminatından davalı ... ŞİRKETİ nin sorumluluğu bulunmadığı, tahsili yapılamayan ve icraya skonu kıdem tazminatı tutarının tamamından Davalı ...

ŞİRKETİ nin sorumlu olacağı, İcra dosyasına ödenen ferilerin tamamından da davalının sorumlu bulunduğu kanaatine varılmış, kapanan ....... sayılı dosyasının (.......) ilamlı icra dosyasına davacı tarafından 18.07.2023 tarihinde 29.677,24.-TL ödemeden Davalı ... ŞİRKETİ nin sorumlu olacağı, davalı ... ŞİRKETİ sorumluluğu bulunmadığı kanaatine varıldığı... " bildirilmiştir,

Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarının bir birlerini doğruladığı, çelişkinin bulunmadığı usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli olduğu görülmüş ve hükme esas alınmıştır. Toplanan delillere göre; Dava, davacının dava dışı işçinin işçilik alacaklarına istinaden yapılan ödemeden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 29.677,24.-TL'nin davalı yüklenici şirketlerden rücuen tahsiline ilişkindir.

Davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında hizmet sözleşmesi akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin personellerle ilgili işçilik ücretleri ve bu uğurdaki zararların yüklenici tarafından karşılanacağının ve bu yönde yüklenicilerin sorumluluğunun düzenlendiği, bu sebeple davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı kurum ile davalı arasındaki hizmet alım sözleşmesindeki düzenlemelerin esas alınması gerektiği değerlendirilmekle, davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında hizmet sözleşmesi akdedildiği,

bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddelerinde yüklenici ilgili sorumlulukların ve personellerden dolayı meydana gelecek zararların yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği, bu sebeple davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde davacı kurum ile davalı arasındaki hizmet alım sözleşmesinde yer alan yüklenicinin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumluluklarına ilişkin düzenlemelerin esas alınması gerektiği değerlendirilmiştir.

Yargıtay'ın konuya ilişkin emsal içtihatları, işçilik alacakları işveren (asıl işveren-kurum) tarafından ödenen işçinin; yüklenici (alt işveren) işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin (asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin (asıl işveren-kurum) işçiyi çalıştıran yüklenicilerden (alt işveren) ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği yönündedir.

Sonuç olarak.

19/01/2024, 05/07/2024 ,08/11/2024 tarihli bilirkişi hesaplamalarına göre; dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının ödediği " işçilik alacakaları yönünden" hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmasının gerektiği, davacının davalı şirketlerden ...

Madencilik Ltd. Şti.’nden rücuen herhangi bir talepte bulunamayacağı, zira somut uyuşmazlıkta rücuen talep edilen dava dışı işçi için icra marifetiyle ödenen kıdem ve ihbar tazminatı ile ferilerinin zaten davalı şirketlerden ... Madencilik Ltd. Şti.’nin payına düşen meblağları kapsamadığı, nitekim bu meblağların kesinleşen .......sayılı Kararına uygun şekilde sadece ...

A.Ş.’nin payına düşen tutarlar açısından dava dışı işçi tarafından icra takibine konu edildiği ve dolayısıyla da davacı ... Ltd. Şti. tarafından dava dışı işçiye ödenen ve işbu davaya konu edilen toplam 29.677,24 TL’lik tutarın sadece ve tek başına davalılardan ...

A.Ş.’nin sorumluluğuna ait olduğu ve ondan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden davacı vekilinin 25/11/2024 tarihli beyan dilekçesi de dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile dava tarihi olan 13/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ....... · ¸[e-imzalıdır] Hakim ....... · ¸[e-imzalıdır]