Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/119 K.2021/388

Davacı vekili 02/04/2021 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla, müvekkilinin TÜRKPATENT nezdinde ... sayılı "..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun TÜRKPATENT resmi markalar bülteninde yayınlandığını; davalı şirketin ... sayılı ve "... home", "... home" ibareleri markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın reddine karar verildiğini, bu ret kararına karşı müvekkilin yeniden inceleme taleplerinin bu kez TÜRKPATENT ... sayılı YİDK kararı ile nihai olarak kabul edilerek başvurunun reddedildiği, oysa taraf markalarının görsel, işitsel ve anlamsal olarak farklı olduğunu;

taraf markaları arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını; taraf markalarının bıraktıkları genel görünümün farklı olduğunu belirterek, Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun ... sayılı kararının iptale karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kararın yerinde olduğunu; başvuru ile itiraz gerekçesi markalar arasında karıştırılma, ilişkilendirilme ihtimallerinin ortaya çıkabileceği kanaatine varıldığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; taraf markalarının karıştırılma ihtimaline yol açacak derecede benzer olduğunu; taraf markalarının kapsamında yer alan mal ve hizmetlerin aynı olduğunu; dava konusu kararın yerinde olduğunu beyan ederek, davanın reddini istemiştir.

YARGILAMA VE DELİLLER

Mahkememizce tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, davaya konu TÜRKPATENT YİDK’nun ... sayılı kararı ile davacıya ait kod nolu marka başvuru dosyası ve davalı şirkete ait marka tescil belgeleri getirtilmiş, taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlıgın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul

Dava, Türk Patent YİDK’nun ... sayılı kararının iptali ile marka başvurusunun tescili istemine ilişkindir. YİDK kararının davacı başvuru sahibine 04/02/2021tarihinde tebliğ edildiği, 02/04/2021 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

Davada uyuşmazlığın özü, davalı şirkete ait ... sayılı ve "... home", "... home" ibareli markaları yönünden davacının ... sayılı "..." başvurusunun SMK’nin 6/1 hükümleri çerçevesinde tescil engeli olup olmadığı ve sonucuna göre ... sayılı YİDK kararının hukuka uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.

TÜRKPATENT’den getirtilen ... sayılı marka başvuru işlem dosyası incelendiğinde, davacının 10/11/2019 tarihinde "..." ibaresinin marka olarak tescili istemiyle davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğu, tescil kapsamında 21, 35.sınıftaki bir kısım emtiaların yer aldığı, başvurunun Resmi Marka Bülteninde ilan edildiği, ilana davalı şirketin ... sayılı ve "... home", "... home" ibareli markaları ile benzerlik arz ettiğinden itirazda bulunduğu, itirazın Markalar Dairesince reddi üzerine, yeniden inceleme isteminin YİDK’nun ... sayılı kararı ile nihai olarak kabulüne karar verilerek başvurunun reddine karar verildiği, bu kararın iptali istemiyle mahkememiz önündeki davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkememize uzman bilirkişi heyetinden alınan 26/10/2021 havale tarihli raporda konu ayrıntılı irdelenmiş olup özetle; "Taraf markalarının sesçil, görsel ve anlamsal olarak benzer olduğu; emtia ayniyeti/benzerliğinin davacının marka başvurusunun kapsamında yer alan tüm mal ve hizmetler yönünden oluştuğu; Taraf markaları arasında iltibas tehlikesinin oluştuğu; dava konusu TÜRKPATENT YİDK’nın 04.02.2021 tarih ve ... sayılı kararının yerinde olduğu..." ifade edilmiştir.

6769 sayılı SMK m.6/1 hükmü kısaca, bir marka başvurusunun daha önce yapılmış başvuru veya tescilli bir marka ile “karıştırılma ihtimali” bulunması ve önceki marka ya da başvuru sahibinin itiraz etmesi koşuluyla başvurunun reddini öngörmektedir. Şu halde, iltibas ya da karıştırma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin ve aynı zamanda başvuru ve markanın (işaretlerin) karıştırma ihtimali bulunacak derecede aynı yada benzer olması gerekir.

Karıştırma ihtimalinin değerlendirilmesinde somut olayın tüm özellikleri dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. İlke olarak mal ve hizmet benzerliği ile değerlendirmeye başlanır.

Mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken de çekişme konusu mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörler dikkate alınmalıdır.

Buna göre dava konusu başvuru'nun "..." ibaresinden oluştuğu, kapsamında 21, 35.sınıftaki " 21 Elektriksiz temizlik aletleri ve gereçleri: boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, süngerler, çelik yünleri, üstüpüler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri, bulaşık eldivenleri, elektrikli olmayan cilalama makineleri, halı süpürgeleri, sopalı yer paspasları.

Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kap-kacak, şişe açacakları, saksılar, pipetler, elektriksiz pişirme aletleri. Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları, elbise askıları.

Parfüm bekleri (yandığında koku yayan bekler), parfüm spreyleri ve vaporizatörleri (püskürteç), elektrikli-elektriksiz makyaj temizleme aletleri, pudra ponponları, tuvalet eşyaları için kutular.

35 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Elektriksiz temizlik aletleri ve gereçleri: boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, süngerler, çelik yünleri, üstüpüler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri, bulaşık eldivenleri, elektrikli olmayan cilalama makineleri, halı süpürgeleri, sopalı yer paspasları.Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kap-kacak, şişe açacakları, saksılar, pipetler, elektriksiz pişirme aletleri.Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları,

elbise askıları.

Parfüm bekleri (yandığında koku yayan bekler), parfüm spreyleri ve vaporizatörleri (püskürteç), elektrikli-elektriksiz makyaj temizleme aletleri, pudra ponponları, tuvalet eşyaları için kutular. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal ve hizmetlerin bulunduğu, itiraza dayanak markaların ise "... home", "... home" ibaresinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 21, 35. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı, gözlenmektedir.

Buna göre, açıklanan kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirmede, başvuru kapsamındaki çekişmeli davacının dava konusu marka başvurusunun kapsamında yer alan 21 ve 35.sınıf mal ve hizmetler davalının itirazına mesnet markalarının kapsamında aynen yer almaktadır. Dolayısı ile somut olayda emtia ayniyeti/benzerliğinin oluştuğu kanaatine varılmıştır. sınıftaki malların ve hizmetlerin, itiraza dayanak markaların kapsamındaki mal ve hizmetlerle aynı/benzer oldukları tespit ve kabul edilmiştir.

İşaretlerin benzerliğine gelince, bu değerlendirmede, önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli bir faktördür. İşaretler de parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirmeli, ancak markayı oluşturan dominant yada ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.

Somut olayda çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış "..." ibaresinden oluşurken; itiraza dayanak markaların standart karekterle yazılı "... home", "... home" ibarelerinden oluştuğu görülmektedir.

Davacının dava konusu marka başvurusu, ... ibarelerinden oluşmaktadır. Davacının marka başvurusunda ayrıca arı figüründen oluşmuş şekil unsuru da yer almaktadır. Davacının marka başvurusunda yer alan kelime unsurları beyaz ve sarı renk ile yazılı bulunmaktadır. Bu ibareler, İngilizce kökenli olup Smart kelimesi Akıllı, ... kelimesi Bal arısı anlamlarına gelmektedir.

Davacının marka başvurusunda kelime unsurunun üst bölümünde arı figürü yatık ve uçar bir vaziyette yerleştirilmiş bulunmaktadır. Ayrıca markada, fon mavi renk ile oluşturulmuştur. Davalının itirazına mesnet markalarına bakıldığında, ... Home ibareleri ile arı şeklinden oluştukları görülmektedir. Söz konusu markalarda ... kelimesi sarı, Home kelimesi siyah renk ile kaleme alınmış; şekil unsuru markanın kelime unsuru üstünde yatık ve uçar pozisyonda konumlandırılmıştır.

Davalının markalarında yer alan kelime unsurları da İngilizce kökenli olup ... kelimesi Bal arısı, Home kelimesi Ev anlamlarına gelmektedir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, öncelikle taraf markalarında ortak unsurun ... ibaresi olduğu görülmektedir. Söz konusu ibare, başvuru sınıfları (21 ve 35) yönünden ayırt edici bir ibaredir.

Öte yandan markalarda yer alan şekil unsuru (arı figürü) aynı olup arı figürlerinin birebir aynı olmaması, markaları birbirinden farklılaştırmak için yeterli olmayacaktır. Kaldı ki söz konusu şekil unsuru taraf markalarında kelime unsurunun üst bölümünde yatık ve uçar pozisyonda olmak üzere aynı yerde konumlandırılmıştır.

Diğer yandan ortalama tüketici markaları bir bütün olarak algıladığı için ... ortak unsurunun yer aldığı ve şekil unsurlarının Arı olduğu söz konusu markalar arasında ilişki kuracağı açıktır. Taraf markalarında yer alan Home ve Smart ifadeleri tek başına markaları farklılaştırmaya yeter düzeyde bulunmamıştır. Zira davacının marka başvurusunda yer alan Smart ibaresi ... ibaresini tanımlamış, sıfat olarak ona gönderme yapmıştır.

Dolayısı ile markaların görsel, anlamsal ve işitsel olarak benzer olduğu kanaatine varılmıştır.

Karıştırma ihtimali “ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurması”dır.

Öğretide karıştırma ihtimali “bir tescilsiz işaretin veya tescil edilmiş bir markanın, daha önceden tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesi” ya da “bir mal veya hizmetin alıcısının, yani genel anlamda halkın almayı tasarladığı, bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını veya hizmetini alma ihtimali (tehlikesi)” biçiminde tanımlanmaktadır.

Karıştırılma, iki işaret arasındaki şekil, ses ve anlam benzerliğinden veya genel görünümünden (toplu intibadan) veya seri içine girmekten veya çağrıştırmadan doğabilir. Karıştırma ihtimali bulunup bulunmadığı incelemesi yapılırken başvurulan yöntemlerden biri de işaretlerin toplu olarak bıraktıkları izlenimdir.

Öte yandan bir mal ve/veya hizmetin potansiyel alıcıları, tüketicileri arasında iki ayrı işletmeye ait mal veya hizmetin aynı işletmeden kaynaklandığı ya da bu mal veya hizmetlerin farklı işletmelere ait olduğu fark edilse bile, markalar ya da işletmeler arasında bir bağlantının bulunduğu yönünde bir algının ortaya çıkması ihtimali halinde de karıştırma ihtimalinin varlığından söz edilmektedir.

İltibasın varlığının tespitinde doktrin ve yargı kararlarında esas olarak şu ilkeler ortaya konmaktadır: Görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, Çağrıştırma, Bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, Malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, Markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, Markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları.

Bu açıklamalar üzerine, markalar benzer olup aynı mal ve hizmetleri kapsamaktadır. Taraf markalarının aynı mal ve hizmetlere yönelmiş olması karşısında markalar arasında ufak bir benzerliğe rağmen iltibas tehlikesi oluşacaktır. Buna rağmen markalar özellikle görsel ve anlamsal olarak ... ibaresi ve şekil unsurundan kaynaklı olarak benzerlik arz etmektedirler. Markalarda yer alan diğer unsurlar ise markaları ayırt edebilecek düzeyde baskın şekilde konumlandırılmamıştır.

21 ve 35.sınıf uyuşmazlık konusu mal ve hizmetlere yönelmiş olan ortalama tüketici markaları bir bütün olarak algılayacağı gibi mal ve hizmetin satın alınmasına ilişkin ayırdığı zaman da çok fazla bir zaman aralığı olmayacağı için markalar arasında bir bağ kurabilecek ve markaları karıştırabilecektir. Tüm bu hususlar çerçevesinde taraf markaları arasında iltibas tehlikesinin oluştuğuna ve TÜRKPATENT YİDK kararının yerinde olduğuna kanaat getirilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.