KÜNYE
T.C. Ankara 3. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi Türk Milleti Adına Karar Vermeye Yetkili T.C. Ankara 3. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
- Karar tarihi
- 4 Nisan 2024
- Esas no
- 2022/495
- Karar no
- 2024/153
- Hakim
- ... ...
- Katip
- ... ...
- Davacı
- ... - ...
Karar Metni
3.933 kelime·20 dk okuma·13 bölüm
: Av. ....
DAVALILAR
1- ... - ... : Av. ... -... Av. ... - ....
: 2- ... ... : Av. ... - ... ....
DAVA
Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)
DAVA TARİHİ : 05/12/2022
KARAR TARİHİ : 04/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/04/2024
TALEP
Davacı vekili 05/12/2022 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin ... kararının iptali talepli davada mesnet markaları .... sayılı "...." ibareli markaları ile hükümsüzlük talepli davada mesnet markaların ... sayılı "...." ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarası alan başvurunun, ... ilanı üzerine müvekkili tarafından ... itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini,
bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak ... ... (...) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira müvekkilinin "..." ibareli markaları 1979 yılından beri kullandığını ve 7 kıtaya ihraç ettiğini, ... esas unsurlu markalarını maruf ve tanınır hale getirdiğini, ilk markayı 1984 tarihinde tescil ettirdiğini, müvekkilinin ... ibareli bir çok markasının bulunduğunu, yine endüstriyel tasarımlarının bulunduğunu, "... ... ..." markasının kurum nezdinde ... numara ile tanınmış marka tescilinin de bulunduğunu, markaların iltibas oluşturabilecek düzeyde benzer olduğunu,
davalı markasının müvekkilinin markalarının serisinin olduğu izlenimi verildiği, davaya konu marka başvurusunun kapsadığı malların müvekkilinin markalarının kapsadığı mallar ile birebir aynı olduğunu, davaya konu marka başvurusunun kötüniyetli yapıldığını ileri sürerek ... sayılı kararının 05. Sınıfta yer alan "Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları;
tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler." emtiaları bakımından kısmen iptaline ve ...başvuru numaralı markanın tescili halinde belirtilen sınıf bakımından kısmen hükümsüzlüğü (hükümsüzlük talebine markalar ilave ederek) ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Alınan kararın usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin, ilgili sektörde belirgin bir tanınmışlık düzeyine ulaşılmış markaların sahibi olduğunu, müvekkilinin seri marka yaratma amacı taşıdığını daha önce ... sayılı ..., ... sayılı “... ...” ibareli markaların sahibi olduğunu, bu markaları kesintisiz ve fasılasız olarak kullanarak maruf hale getirdiğini, kullanım sayesinde ayırtedici nitelik kazandığını, ... kararının hukuka uygun olduğunu, markaların benzer olmadığını, iltibas tehlikesinin bulunmadığını, davacının itiraz aşamasında sadece ...başvuru numaralı markalarını ileri sürdüğünü,
dava dilekçesinde ise ... ibareli markaların tümüne yer verildiğini, davacı markasının tamamına yakınının ... ibaresi ile birlikte kullanıldığını, müvekkili ile davacının farklı sektörlerde olduğunu, müvekkilinin müktesep hakkı bulunduğunu, uzun süre kullanımda davacının bu ibarenin kullanımı konusunda sessiz kaldığını, SMK 6/3 gereği hak sahibi olduğunu, davacının itiraza mesnet markalarının tanınmış olduğu beyanının yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
MUHAKEME
HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR
Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/3, 6/5, 6/9 dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan ...sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir.
Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş,
06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve
GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin ...başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından etki edip etmeyeceği, SMK 6/4 maddesine göre ... Sözleşmesi'nin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamında tanınmış marka olup olmadığı iddiasının, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının ...'in ... sayılı ... kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.
İptali istenen ... kararının davacıya 07/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, 05/12/2022 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
... ...'in ... sayılı kararında; "...başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun .... sayılı "... ... " ibareli markalara dayanılarak 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. ...
Kurul'da, ilgili tüketicilerin başvuruya konu marka ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markayı bütüncül algı çerçevesinde farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceği kanaatine varılmış ve başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen marka bütünüyle bıraktıkları izlenim itibarıyla ilişkilendirilme ihtimali dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmamıştır.
Bu tespite ilave olarak "..." ibaresinin gündelik ve ticari hayatta yaygın olarak kullanımı bulunan ayırt edicilik vasfı nispeten zayıf bir unsur olması; muteriz markalarının “... ...” şeklinde bütüncül tüketici algısında yer etmesi; muteriz markalarının başvuru kapsamında yer alan mallar ile farklı sınıftaki malları/hizmetleri kapsaması hususlarını göz önünde bulunduran Kurulumuzca, markalar arasında ilişkilendirilme/karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmayacağı kanaatine varıldığından bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiştir.
Md. 6/4 kapsamında yapılan inceleme sonucunda "... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir" hükmünde belirtilen koşulların oluşmadığı kanaatine varıldığından itiraz gerekçesi yerinde bulunmamıştır.
Öte yandan, 6769 Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hallerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hali saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir." hükmüne amirdir.
Somut olay açısından, itiraza konu başvurunun tescilinin 6769 Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açacağı yönünde de bir kanaat oluşmadığından, tanınmışlık gerekçesine dayalı itiraz haklı görülmemiştir.
Sayılan nedenlerle, itirazın tüm gerekçeleri bakımından reddi gerekmiştir.
KARAR
İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir.." şeklinde ifade edilmiştir.
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)
Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)
"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
(4) ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.
(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(9)Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir."
Madde kapsamında SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için;
Mal/hizmet benzerliği/ayniyetinin yanı sıra, dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.
SMK 6/4 maddesi anlamında ... Sözleşmesi'nin 1. mükerrer 6. maddesi ise; Tanınmış markanın karışıklığa meydan verebilecek şekilde aynısının, taklidinin veya tercümesinin aynı veya benzer ürünler için başkası tarafından tescilini re’sen veya ilgilinin isteği üzerine ret veya hükümsüz kılma ve kullanımını yasaklama konusunda üye ülkeleri yükümlü kılmıştır.
SMK 6/5 maddesi anlamında tanınmışlıktan bahsedebilmek için ;
Toplumda (Türkiye sınırlarında) tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, aynı veya benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılması amacıyla yapılan marka başvurusu, tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine ret edilir.
... içtihatlarında tanınmışlık “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. Bu hallerde başkasının başvuru markası dolayısıyla şayet taraf markaları aynı/benzer mal/hizmet içermiyorsa ve bu marka başvurusu nedeniyle haksız yarar sağlanabileceği, onun itibarına zarar verebileceği veya onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hallerinde nisbi red sebebi sayılarak başvuru markası engellenebilecektir.
SMK 6/9 maddesi anlamında kötüniyet bahsedebilmek için;
Doktrin ve çeşitli yargı kararları dikkkate alınıp bakıldığında SMK 6/9'da düzenlenen KÖTÜNİYET kriteri "Marka sahibinin, markasını tescil ederken, markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, iyi niyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacı gütmesi gibi hallerde, kötü niyetli marka tescilinden bahsedilir.
Marka başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olabilmesi için, marka başvurusu sırasında kötü niyetli olarak markanın amacı ve temel işlevi dışında bir amaçla kullanılması gerekir.
Dolayısıyla kötü niyetin kabulü için, marka için başvuruda bulunan kişi, markanın temel işlevleri olan ürünün işletmeye aidiyetini sağlama ve diğer ürünler karşısında ayırt edicilik sağlama fonksiyonu dışında bir amaçla veya marka üzerindeki gerçek hak sahibinin markadan yararlanmasını engellemek veya markanın ün ve şöhretinden yararlanmak suretiyle haksız çıkar edinme gibi bir amaçla hareket etmelidir." şeklinde görüşler yer almaktadır.
Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "..." (...) 03, 05, 16. sınıflar.
Davacının ... İptal Konulu Davada Mesnet Markaları "... ..." (...) 05, 29, 30, 32 sınıflar. Davacının Hükümsüzlük Konulu Davada Mesnet Markaları "...", "..." (....)
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 23/06/2023 havale tarihli raporda özetle;
"1. Davalıya ait marka başvurusu ile davalıya ait itiraza mesnet müddet durumdaki .... sayılı markalar dışında kalan markalar yönünden 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında benzer olduğu,
2. Davacıya ait marka başvurusu ile davalıya ait itiraza mesnet müddet durumdaki .... sayılı markalar dışında kalan markalar yönünden 5. Sınıfta yer alan “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler” SMK’nın 6/1. Maddesi bağlamında iltibas ihtimali bulunduğu,
3. SMK’nın 6/5. ve 6/4. maddesinin uygulama şartlarının oluşmadığı,
4. ... ... tarafından verilen dava konusu ... sayılı ... kararının iptal koşullarının ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu," ifade edilmiştir.
Davalı vekilinin itirazlarını karşılar nitelikte aynı bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile 28/11/2023 havalı tarihli ek raporda özetle;
"1. Davalıya ait marka başvurusu ile davalıya ait itiraza mesnet müddet durumdaki .... sayılı markalar ve hükümsüzlük davası yönünden değerlendirmeye alınan kullanımı ispat olunamayan ... sayılı dışında kalan markalar yönünden kök rapordaki değerlendirmelerimizde belirtilen 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında benzer olduğu değerlendirmelerimizin korunduğu
2. Davacıya ait marka başvurusu ile davalıya ait itiraza mesnet müddet durumdaki .... sayılı markalar ve ve hükümsüzlük davası yönünden değerlendirmeye alınan kullanımı ispat olunamayan .... dışında kalan markalar yönünden 5. Sınıfta yer alan “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler” SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında iltibas ihtimali bulunduğu değerlendirmelerimizin korunduğu
3. SMK’nın 6/3. Ve SMK 25/6 madde kapsamında sessiz kalma yoluyla hak kaybı uygulama şartlarının oluşmadığı,
4. ... ... tarafından verilen dava konusu ... sayılı ... kararının iptal koşullarının ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu," ifade edilmiştir.
Davalı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
KULLANIM İSPATI BAKIMINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRME
... kararının iptali talepli dava yönünden idari aşamadaki beyan ve belgeler üzerinden değerlendirme yapılmakla, davalının itiraza karşı görüş bildirme dilekçesinde kullanımın ispatına yönelik bir görüşü olmadığı anlaşıldığından, bu kapsamda değerlendirme yapılmamıştır.
Davacının hükümsüzlük talebinde ileri sürdüğü .... sayılı diğer markalar ile ilgili sunduğu deliller incelenmiş olup, ... belgeleri, ürün ambalaj görselleri, 1987 ve sonrası faturalar, reklamlar, internet siteleri çıktıları, gümrük beyannameleri, tv ve radyo tanıtımları, sair belgeler incelendiğinde davacının itiraza ve hükümsüzlük davasına mesnet markalarını “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları;
tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler” sınıfları yönünden ilgili zaman aralığını kapsayacak şekilde, düzenli ve kesintisiz ticari etki doğuracak şekilde mal/hizmet niteliğine de uygun nitelikte ciddi kullanımı göstermeyeceği dolayısıyla bu sınıflar yönünden kullanıma ilişkin şartların sağlanmadığı değerlendirilmiştir.
Ancak; davacıya ait marka başvurusu ile davalıya ait itiraza mesnet durumdaki .... sayılı markalar ve ve hükümsüzlük davası yönünden değerlendirmeye alınan, kullanımı ispat olunamayan .... dışında kalan markalar yönünden 5. Sınıfta yer alan “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler” emtiaları yönünden değerlendirme yapılabileceği anlaşılmıştır.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME
1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER
A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme
Dava konusu "..." ibareli ve ...başvuru numaralı davalı başvurusunun 03, 05, 16'ıncı sınıflardaki:
"03: Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.
05: İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.
Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.
İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları.
16: Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri.
Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.
Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar." alt gruplarındaki mal ve hizmetlerin bulunduğu anlaşılmıştır.
İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak davacı markalarının ise .... sayılı "..." ibarelerinden meydana geldiği kapsamında 05, 29, 30, 32 sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu kapsamda davalıya ait marka başvurusunun "05. SINIF: Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler." emtiaları yönünden aynı, benzer/ilişkili olduğu, sonuç olarak SMK md. 6/1’de sayılan emtiaların aynı/benzer ilişkili olması şartının sağlandığı kanaatine varılmıştır.
B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme
İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.
Görsel benzerlik açısından değerlendirme yapıldığında; davaya konu davalı markasının herhangi bir ... unsuru içermeyen beyaz zemin üzerine lacivert, mavi ve beyaz renklerle küçük boyutlu harflerle “...” ibaresinden oluştuğu, markanın esas unsurunun “...” ibaresi olduğu değerlendirilmiştir. Davacı markaları bakımından ise bir kısmının ... unsuru içerdiği bir kısmının ise düzyazıdan oluştuğu ... ibaresi ve ... oluşan kompozisyonun çatı marka olarak kullanıldığı çatı/şemsiye markası arka planda bırakılarak değerlendirme yapılması gerektiği bu kapsamda davaya konu davacı markalarının esas unsurlarının ise “...” ibareleri olduğu kanaatine varılmıştır.
Görsel benzerlik, taraf markalarını oluşturan harflerin, sözcüklerin, sloganların, resim, logo, grafik ve benzeri diğer şekli unsurların aynı ya da benzer olmasıdır. Bu kapsamda bakıldığında davaya konu marka başvurusunda ön plana çıkan unsurun “...” ibaresi olması, markanın sonundaki “la” ibaresinin durum bildirir zarf tümleci şeklinde tertip edildiği, sondaki bu ibarenin markalarda görünüşteki imajı değiştirecek marjinal bir farkın bulunmaması, bu ibarelerin ilk bakışta göze çarpan unsurlardan olması karşısında değerlendirilmekle, markaların görsel olarak benzer oldukları kanaatine varılmıştır.
İşitsel benzerlik açısından değerlendirme yapıldığında; davaya konu markalarda telaffuza konu
olabilecek sözcüklerin “... “ ibareleri olması karşısında taraf markalarının sesçil olarak benzer olduğu kanaatine varılmıştır.
Anlamsal benzerlik açısından değerlendirme yapıldığında; davalıya ait “...” ibaresinin “yumuşatma, kabartma” doğrudan bir anlamı olmadığı, davacı markasında bulunan “...” ibaresinin ise “kabartılmış, yumuşak ayakları gözükmeyen oturacak minder” anlamına geldiği, bununla birlikte yaygın bir bilinirliği olmadığı, dolayısıyla bu kapsamda taraf markalarının kavramsal olarak benzer oldukları kanaatine varılmıştır.
Sonuç olarak taraf markalarının görsel ve işitsel olarak yüksek derece benzerliği olmakla markaların bütünsel olarak benzer olduğu ve iltibas ihtimali bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Markaların bütünsel algı olarak benzerlik taşıması nedeniyle bilgi, bilinç, özen, dikkat ve seçicilik düzeyi düşük olan tüketici kitlesinin başvuru markasını davacıya ait marka serisinden biri olarak algılayabileceğı, davacının bu marka adı altında sunmakta olduğu hizmetten haberdar olan ilgili tüketicinin davacı markasının davalıya ait olduğunu, onun izni ile kullandığını düşünme ihtimalinin bulunabileceği, tüketicilerin davalı markalarından edindiği izlenimi davacı başvurusuna aktarabileceği,
tüketicinin iki ayrı marka ile karşı karşıya kaldığını fark etse dahi her iki markanın da aynı iktisadî veya idarî kaynağa ait olduğu yanılgısına düşebileceği gerekçesiyle dava konusu marka başvurusunun 5. Sınıfta yer alan “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler” bakımından 6769 s. SMK 6/1 maddesi kapsamında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
2. SMK 6/4 MADDESİ UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME
SMK m. 6/4 uyarınca “... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.” Bu madde gereği ... Sözleşmesinin 1. mükerrer 6. maddesi anlamında tanınmışlığa sahip markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından tescil edilmeyecektir.
6769 sayılı SMK m. 6/4 anlamında bir tescil engelinden söz edilebilmesi için Türkiye’de tescilli olmayan ancak ... Sözleşmesi’nden yararlanabilecek bir kişinin markasıyla aynı veya benzer markanın varlığı gerekmektedir. Davacı, Türkiye’de tescilli markalarına dayanarak başvuruya itiraz etmiş ve huzurdaki davayı açmıştır. Belirtilen hususlar karşısında somut uyuşmazlığa, 6769 sayılı SMK m. 6/4 hükmünün uygulanma imkânı bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
3. SMK 6/5 UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME
Tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu reddedilir denilmektedir. Bu anlamda tanınmışlık için; yukarıda sayılan koşullara ek olarak ulusal tescil şartı, niteliksel tanınmışlık ve markanın ününden haksız yararlanma olguları da aranır.
Bir markanın tanınmışlıktan yararlanması için yukarıda sayılan şartların gerçekleşmiş olması gerektiği, somut olay açısından ise davalının başvurusunun, davacı markaları açısından tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği kanaatine varılamadığından, dosya içeriği itibari ile 6769 sayılı SMK’nın 6/5 maddesinde yer alan koşulların oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
4. SMK 6/9 UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
5. DAVALI TARAFIN SMK 6/3 KAPSAMINDAKİ SAVUNMASI YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
6769 Sayılı SMK’nın 6. maddesinin 3. fıkrasına göre tescilsiz olarak ticarette kullanılan işaret ve tescilsiz marka sahiplerinin marka korumasına ulaşabilmeleri için, bu kullanımın markasal biçimde olması gereklidir. Dikkat edileceği üzere kanun “ticaret sırasında kullanma” deyimini kullanmıştır. Bunun anlamı, işaretin marka işlevlerini görecek biçimde; tüketicilerin bilgisine sunulmuş̧ ve gerçekten üretimde, ticarette ve ilgili alanlarda kullanılmış olmasıdır (....).
Hak elde etme, ancak marka üzerinde başvuruya konu mallarla/hizmetlerle ilgili olarak Türkiye'de kesintisiz ve süreklilik arz eder biçimde, ticari etki oluşturacak şekilde ve yeterli düzeyde kullanımla ortaya çıkar. Hak elde etmek için bu kullanımın üç açıdan değerlendirilmesi gerekir:
- Kullanımın niteliği- markanın temel işlevine uygun kullanım
- Kullanım alanı- yurt içinde kullanım
- Kullanımın yoğunluğu
Hak elde etmek için ise önemli olan kıstas kullanımın yoğunluğudur. Kullanım yoğunluğunun yeterli olup olmadığı somut olayın özelliklerine göre belirlenir:.
Dosya kapsamında sunulan deliller değerlendirildiğinde, davaya konu ibarenin davalı tarafça “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler” sınıfları yönünden kullanıldığı tespit edilemediğinden SMK 6/3. maddesi şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.
6. DAVALI TARAFIN SESSİZ KALMA YOLUYLA HAK KAYBI SAVUNMASI YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
Bilindiği üzere, sessiz kalma yoluyla hak kaybı müessesesinin uygulanabilmesi için uzunca bir süre kullanım söz konusu olmalı ve marka sahibi tarafından da bu kullanıma sessiz kalınmalıdır. Davalı taraf sessiz kalma yoluyla hak kaybı savunmasında bulunmuş ise de dosya kapsamında, yukarıda da değinildiği üzere davaya konu 5. Sınıftaki “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler” malları yönünden davalı kullanımına dair dosyada delil olmaması göz önüne alındığında, ilgili emtia yönünden sessiz kalma yoluyla hak kaybından söz edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle dava konusu ... kararının yerinde olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu değerlendirilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır. Davacı Masraf Dökümü: · İlk Masraf 172,90.-TL · Posta Masrafı 350,00.-TL · Bilirkişi Ücreti 3.300,00.-TL · Toplam 3.822,90.-TL
Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2022/495, K. 2024/153, 4 Nisan 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama