Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/881 K.2024/914

... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/881 Esas

KARAR NO : 2024/914

HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... -

DAVALILAR

2- ... - ... ... 3- ... - ... ... 4- ... - ... ... 5- ... - ... ... 6- ... - ... ... 7- ... - ... ...

DAVA

İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/01/2017

KARAR TARİHİ : 26/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının işyeri vasıflı taşınmazın satışı için aracılık hizmeti talep edildiğini, davalının isteği kabul edilerek ve alıcı da bulunduktan sonra 22.06.2016 tarihli sözleşmenin imzalandığını, davalının herhangi bir neden olmaksızın satıştan vazgeçtiğini, davalıya alıcının hazır olduğundan bahisle 11.10.2016 tarihinde 09:00 09:30 arasında tapu sicil müdürlüğünde hazır bulunması için ihtarname tebliğ ettiklerini, buna rağmen davalı tarafından alım satım işleminin gerçekleştirilmesi için tapuya gelmediğini,

davalının sözleşmenin 3.maddesi hükümlerine göre satış bedelinın %4 + KDV'nin ödenmesi gerektiğinin davalıya bildirildiğini, sözleşme gereği hakkedilen ücretin tahsili için davalı hakkında başlatılan takibe davalının itirazının iptaline ve takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın satışı için davacı ile anlaşıldığını, taşınmazın üzerinde ipotek bulunduğunu vc satışın ipotekli olarak gerçekleştirileceğinin davacıya bildirildiğini, davacı tarafından kendilerine gönderilen ihtarnamede satışı bedeli ve alıcı belirtilmeksizin tapuda bulunmalarının talep edildiğini satış bedeli ve alıcı belirtilmeksizin ipotekli şekilde satışta kabul edilip edilmediği belirtilmeksizin gönderilen ihtarnamenin bu davaya dayanak teşkil etmeyeceğini, bu ihtarname ile ücrete hak kazandığının söylenemeyeceğini, belirlenen ücretin davacının kendi inisiyatifi ile belirlendiğini, alıcı seçimi ve bedel pazarlığının kendi hakları olduğunu bildirerek davanın reddine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki tellallık sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

... 8. İcra Müdürlüğünün 2016/23007 esas sayılı dosyasında; davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine 61.360,0TL tellaliye ücretinden kaynaklanan alacak bedeli için 05.12.2016 tarihinde icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin 15.12.2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafça takibe itiraz edildiği anlaşılmıştır.

... Tüm Emlakçılar Meslek Odası taşınmaz ön satış ve aracılık hizmetleri sözleşmesi başlıklı belgeden taşınmaz maliki ... ile Emlak danışmanı ... arasında ... Toptancılar Sitesi 16 blok dükkan açıklaması ile satış bedeli 1.300.000,00TL ödeme şekli elden nakit olarak yazılı 22.06.2016 tarihli sözleşmenin düzenlendiği satıcı davacı ... alıcı Alper Yalçın ve emlakçı davacı ... tarafından imzalandığı görülmektedir.

Dava konusu taşınmazın 13540 ada 1 parsel bağımsız bölüm C tipi 3 nolu dükkanın... adına iken 2011 yılında...Pazarlama Turizm Limited Şirketine satıldığı halen bu şirket üzerinde olduğu görülmektedir.

Davacı tanığı 20/12/2018 tarihli duruşmada yeminli beyanında; gıda imalat işiyle uğraştıklarını, işyerini değiştirmek istediklerini, bu nedenle bir yer aradıklarını, davacıya başvurduklarını, davacının davalıya ait taşınmazı önerdiğini, gezip görüp beğendiklerini, davalıyla yüzyüze görüştüklerini, fiyatta anlaştıklarını, bu yeri satın almak için kredi kullanacağını, işlemleri başlattığını, eksper gidip baktığında bu yerin üzerinde ipotek var dediğini, davalıya bu durumu ilettiğini, ipotekli olarak da satın alabileciğini, ipotek borcunu kapatabileceğini söylediğini, ancak davalı bu yer bana aittir ben şirket için ipotek vermiştim,

ipotek bedelini bankaya öderseniz, şirketten tahsil edemem ben ipoteği kaldırayım, ondan sonra satın alın dediğini, üzerinden 2-3 ay geçtiğini, davalının ipoteği kaldırmadığını, kendisine ihtar çektiklerini, satış için tapuya da gelmediğini, o tarihte satın almak için anlaştıkları bedelin 1 milyon 100 bin lira civarında olduğunu, bedel emlakçıyla yaptığıkları sözleşmede yazılı olduğunu, o bedelin doğru olduğunu, anlaştıkları miktar taşınmazın ipoteksiz bedeli olduğunu beyan etmiştir.

Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan 15/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Alacağın istenebilirlik koşulunun gerçekleştiği kanaatine varılması halinde, sözleşmenin D.I. maddesinde satışın gerçekleşmesi halinde ücret, D.3. maddesinde ise sözleşmeden dönme halinde ceza alacağı için düzenleme yapılmış durumdadır.

Taraflar paraf etmemiş olmakla birlikte, davacının sunduğu nüshada yer alması hasebiyle davacı yönünden bağlayıcılık teşkil eder nitelikte, sözleşmenin D.1. maddesinde öngörülen ücrete ilişkin bedeli belirleyen oranların üzeri çizilmiş ve satıcı için 10.000,00 TL alıcı için 19.000,00 TL ücret ödenmesi yönünde el yazısı ile ekleme yapılmıştır. Ancak aynı tashih işlemi sözleşmenin D.3. maddesinde öngörülen dönme cezası kararlaştırılan bölüm için yapılmış değildir.

Ayrıca sözleşmenin D.2. maddesindeki durum için D.1. maddesinde öngörülen ücrete açık atıf yapılmışken, D.3. maddesinde bu şekilde bir açık atıf da yoktur.

Bu sebeple D.I. maddesinde ayrıca tanımı yapılan hizmet bedeli kavramının ne anlama geldiği net olarak anlaşılabilir durumda iken, kavram anlamı gözetilmeden, D.3. maddesinde düzeltme öncesi metinde varolan hizmet bedeli sözcüklerinden hareketle şekli yorum yapılarak, sözleşmenin D.I. maddesinde satışın gerçekleşmesi halinde istenebilecek ücret için yapılan düzeltmenin, sözleşmeden dönme hali için de geçerlik taşıyacağı yönünde çıkarıma varılmasının imkan dahilinde olmayacağı düşünülmüş, davacının sözleşmenin D.3 maddesine dayandırdığı talebine konu alacağın 61.360,00 TL (1.300.000 x 944 4 KDV) olması gerekeceği değerlendirilmiştir.

Buna karşılık sözleşmenin D.I. maddesinde yapılan düzeltmenin D.3. maddesi için de geçerlik taşıyacağı kanaatine varılması halinde ise davacının talep edebileceği alacak tutarı 29.000,00 TL (10.000 + 19.000) olacağı mütalaa olunmuştur.

21/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda ise özetle.

Sözleşmenin D.3. maddesi gereğince, satıcı veya alıcıdan herhangi birisi, herhangi bir nedenle kararlaştırılan tarihte satışı gerçekleştirmekten vazgeçer veya satışa engel çıkarırsa, vazgeçen veya engel çıkaran taraf her iki tarafa ait hizmet bedelini (toplam %4+KDV) herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, tapuda satış için kararlaştırılan tarihte, emlakçıya nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder" şeklinde belirtildiği, Davalının tapu üstünde bir hakkının bulunmadığı, dava dışı ...Pazarlama Turizm Limited Şirketine ait olduğu, dava dışı şirket ile arasında temsile yetkili bir belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ancak Sözleşmenin D.4. maddesi gereğince, bu sözleşmenin imzalanmasında, alıcı ve/veya satıcı şayet bir vekille/temsilciyle temsil edilmişse ve sözleşmeyi imzalamaya yetkili vekil/temsilci olduğunu beyan eden kişinin ileride yetkili olmadığı veya yetkisiz temsilci olduğu ortaya çıkarsa, kendisini vekil/temsilci olarak gösteren ve bu sıfatla imza koyan kişi,

işbu sözleşmeden ötürü adına imza attığı kişi adına veya hesabına doğmuş veya doğacak bilumum borçlardan ve özellikle yukarıda kararlaştırılan hizmet bedeli ücretinden şahsen sorumlu olmayı kabul ve taahhüt eder" şeklinde belirlendiği Sayın Mahkemece sözleşme gereğini satıcı tarafından satışın gerçekleşmediğine yönünde karar verilecek ise, davacının dava konusu icra takip dosyası takip tarihi 05.12.2016 itibariyle toplam 61.360,00 TL alacağının olduğu mütalaa olunmuştur.

Alınan rapor dosya içeriğine uygun olduğundan hükme esas alınmıştır.

Taraflar arasında Davacı ...’nin emlakçı, davalı ...’nun satıcı/vekili, davadışı ... isimli şahsın alıcı/vekili sıfatıyla 22.06.2016 tarihinde ... Tüm Emlakçılar Meslek Odası Taşınmaz Ön Satış ve Aracılık Hizmetleri Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmenin “Taraflar” başlıklı maddesi gereğince, taşınmaz maliki/temsilcisi hanesinde davalı ... adı yer alırken, alıcı adayı/temsilcisi hanesinde herhangi bir isim yazılı değildir. Aynı sözleşmenin “Satışa/sözleşmeye konu taşınmaz” başlıklı maddesi gereğince, taşınmaz ... Toptancı Sitesi 16. Blok 484 144’lük dükkandır.

Satış şartları başlıklı maddesi gereğince, satış bedeli 1.300.000,00 TL.dır. Sözleşmenin D.1. maddesi gereğince, emlakçı taşınmazın tanıtımını yaparak satış sözleşmesinin yapılması imkanını hazırlama görevi çerçevesinde tarafları biraraya getirerek anlaşmalarını sağlamış olmakla şu andan itibaren hizmet bedelini talep hakkını kazanmıştır.

Hizmet bedeli olarak tapuda gerçekleştirilecek satış işlemi sırasında yukarıda yazılı satış bedeli üzerinden (matbu metindeki oranların üzeri çizilerek) satıcı 10.000,00 TL, alıcı 19.000,00 TL ücreti nakden ve defaten ödeyecektir.

Sözleşmenin D.3. maddesi gereğince, satıcı veya alıcıdan herhangi birisi, herhangi bir nedenle kararlaştırılan tarihte satışı gerçekleştirmekten vazgeçer veya satışa engel çıkarırsa, vazgeçen veya engel çıkaran taraf her iki tarafa ait hizmet bedelini (toplam %4+KDV) herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, tapuda satış için kararlaştırılan tarihte, emlakçıya nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder.

Sözleşmenin D.4. maddesi gereğince, bu sözleşmenin imzalanmasında, alıcı ve/veya satıcı şayet bir vekille/temsilciyle temsil edilmişse ve sözleşmeyi imzalamaya yetkili vekil/temsilci olduğunu beyan eden kişinin ileride yetkili olmadığı veya yetkisiz temsilci olduğu ortaya çıkarsa, kendisini vekil/temsilci olarak gösteren ve bu sıfatla imza koyan kişi, işbu sözleşmeden ötürü adına imza attığı kişi adına veya hesabına doğmuş veya doğacak bilumum borçlardan ve özellikle yukarıda kararlaştırılan hizmet bedeli ücretinden şahsen sorumlu olmayı kabul ve taahhüt eder.

Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacının dava konusu alacağa ilişkin belgesi TBK 520. Maddesinde düzenlenmiş olan tellallık (simsarlık) sözleşmesi olduğu, 22.06.2016 tanhiı sözleşme incelendiğinde 1. Maddede satıcının davalı "..." olarak yazılmıştır. Dosyaya sunulan tapu kayıtlarında ise sözleşmenin imza tarihi itibariyle taşınmaz malikinin...Paz. Ltd. Şti. olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarnamede, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği taşınmazın satışının gerçekleştirilmesi için tapu sicil müdürlüğünde bulunulması talep edilmiştir. Aynı ihtarnamede taşınmaz üzerindeki ipotek bedelinin alıcı tarafından satış bedelinden ödeneceği belirtilmiştir, ihtarname davalıya tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından bu talebe ilişkin herhangi bir cevap verilmemiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesinde her ne kadar ihtarnamede alıcının kim olduğu ve bedel konusunda bir açıklama yapılmadığı belirtilmiş ise de davacı-davalı ve dava dışı alıcı tarafından imzalanmış olan 22.06.2016 tarihli sözleşmedeki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde bir beyanına rastlanmamıştır. Aksine davalı dava konusu sözleşmeyi imzaladığını belirtmiştir. Davacı tarafından gönderilen ihtarnamede de dava konusu sözleşmeye atıf yapılmıştır.

Bu nedenle davalının alıcının belli olmadığı ve satış bedelinin bildirilmediği yönündeki beyanının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar çerçevesinde sözleşmenin D.3. maddesi gereğince, satıcı veya alıcıdan herhangi birisi, herhangi bir nedenle kararlaştırılan tarihte satışı gerçekleştirmekten vazgeçer veya satışa engel çıkarırsa, vazgeçen veya engel çıkaran taraf her iki tarafa ait hizmet bedelini (toplam %4+KDV) herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, tapuda satış için kararlaştırılan tarihte, emlakçıya nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder" şeklinde belirtildiği, Davalının tapu üstünde bir hakkının bulunmadığı, dava dışı ...Pazarlama Turizm Limited Şirketine ait olduğu,

dava dışı şirket ile arasında temsile yetkili bir belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Ancak Sözleşmenin D.4. maddesi gereğince, bu sözleşmenin imzalanmasında, alıcı ve/veya satıcı şayet bir vekille/temsilciyle temsil edilmişse ve sözleşmeyi imzalamaya yetkili vekil/temsilci olduğunu beyan eden kişinin ileride yetkili olmadığı veya yetkisiz temsilci olduğu ortaya çıkarsa, kendisini vekil/temsilci olarak gösteren ve bu sıfatla imza koyan kişi,

işbu sözleşmeden ötürü adına imza attığı kişi adına veya hesabına doğmuş veya doğacak bilumum borçlardan ve özellikle yukarıda kararlaştırılan hizmet bedeli ücretinden şahsen sorumlu olmayı kabul ve taahhüt eder" şeklinde belirlenmesi nedeniyle davalının sözleşmenin D.3. maddesi gereğince hizmet bedeli olan 1.300.000-TL üzerinden (toplam %4+KDV) hesaplanan 61.360,00-TL tellallık ücretini davacıya ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmış olup davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş ve alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden İcra inkar tazminatı talebinin reddine dair karar verilmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır