Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/234 K.2026/23

Mahkememizde görülmekte olan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili Av. ... sunduğu dava dilekçesinde özetle; .... .... .... sayılı kararı ve 18.07.2023 tarihli kesinleşme şerhinin Türkiye'de tanınmasına ve tenfizine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili Av. ... ise sunduğu cevap dilekçesinde özetle; görevli olan Mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğunu, harç tamamlatılması gerektiğini, yabancı uyruklu kişilerin Türk Mahkemelerinde dava açabilmesi için teminat yatırması gerektiğini, dava konusu yapılan yargılamanın kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu beyanla davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) hükümlerine göre yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı ...7.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararına istinaden ve yasal süresindeki talep gereğince dava dosyası Mahkememize tevzien gönderilmiştir. Dosyamız taraflarının tüzel kişi tacir olup davanın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi nedeni ile davanın 6102 sayılı TTK 5.m. gereğince nispi ticari dava niteliğinde olduğu gözetilerek davaya bakmaya görevli Mahkememiz tarafından dosya Mahkememiz esasına kayden yargılamaya devam olunmuştur.

Dosyamızda tensiben verilen ara kararı gereğince Adalet Bakanlığına müzekkere yazılarak tenfiz istemine konu ilamın verildiği Suudi Arabistan ile ülkemiz arasında tanıma ve tenfiz konularında karşılılık esasına dayalı bir anlaşma veya uygulama bulunup bulunmadığı araştırılmıştır.

Dosyamıza gönderilen Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü’nün müzekkere yanıtı ekinde yer alan Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 03.08.2022 tarihli ve 34757554 sayılı yazısından ülkemiz ile ... devleti arasında tanıma veya tenfiz konularında hukuki ve fiili mütekabiliyet esasına dayanan bir anlaşma bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda dosyamızda yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; Mahkememiz'ce tenfiz isteminin yasal koşullarının oluşmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; Mahkememiz kararı istinafen ...Bölge Adliye Mahkemesi 22.H.D. Başkanlığı'nın 14/02/2025 tarih, 2024/699 E. ve 2025/188K. sayılı ilamı ile; "Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden ülkemiz ile ... arasında tenfiz hususunda yazıda belirtildiği kapsamda anlaşma bulunup bulunmadığı, bu konuda karşılıklı fiili bir uygulamanın olup olmadığı da sorularak karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından" bahisle Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu nedenle, dava dosyasında Mahkememiz yeni esasına kayden yargılamaya devam olunmuş, istinaf kaldırma kararı sonrasında tensiben verilen ara kararı gereğince istinaf ilamında belirtilen kaldırma gerekçesi doğrultusunda Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkeremize cevaben

16.05.2025 tarihli müzekkere yanıtında; ülkemiz ile ... arasında tenfiz hususunda yazıda belirtildiği kapsamda anlaşma bulunup bulunmadığı, bu konuda karşılıklı fiili bir uygulamanın olup olmadığı hususunda başka bir vesile ile Dışişleri Bakanlığı'ndan alınan 03.08.2022 tarihli ve 34757554 sayılı yazı ekte gönderilerek yabancı mahkeme ilâmlarının tanınmasına ve tenfizine karar verilip verilmeyeceği hususunun yargılama yetkisi ve takdir hakkı dâhilinde Mahkemesine ait olduğu belirtilmiştir.

Bahse konu müzekkere yanıtının istinaf ilamındaki kaldırma gerekçesi ve istinaf ilamında değinilen ...Bölge Adliye Mahkemesi kararı kapsamında müzekkeremizde sorulan hususlar yönünden yeteri kadar açıklayıcı ve aydınlatıcı mahiyette olmadığı gözetilerek anılan istinaf ilamında refere edilen ...Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 24.10.2024 tarih ve 2024/1755 Esas- 2024/1315 Karar, 05.11.2024 tarih ve 2024/1583 Esas- 2024/1367 Karar sayılı ilamları da gözetilerek Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'ne yeniden müzekkere yazılarak ülkemiz ile ... arasında yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi konusunda karşılıklı fiili bir uygulamanın mevcut olup-olmadığının açıkça ve ivedilikle bildirilmesi yeniden talep edilmiştir.

Anılan müzekkeremize cevaben gönderilen 13.01.2026 tarihli müzekkere yanıtında ise; Dışişleri Bakanlığından alınan 03.08.2022 tarihli ve 34757554 sayılı yazı ile 26.09.2022 tarihli ve 34964887 sayılı yazılar ilişikte gönderilmiş olup müzekkere yanıtı içeriğinde başkaca bir açıklama yapılmamıştır.

13/01/2026 tarihli müzekkere ekindeki 26.09.2022 tarihli ve 34964887 sayılı yazının incelenmesinde ise; ... ülkesi ile ülkemiz arasında adli yardımlaşma konularını kapsayan bir anlaşma bulunmaması nedeniyle bu husustaki taleplerin karşılıklılık ilkesi kapsamında karşılanabilmekte olduğu

belirtilerek adli yardım taleplerimizin fiilen uzun sürelerde

sonuçlandırıldığının ya da akim bırakılabildiğinin de gözlemlenmekte olduğunun kaydedildiği, ayrıca aynı konuda 2016 yılında anılan ... Büyükelçiliğimiz tarafından ... Dışişleri Bakanlığı'na yapılan başvuruya alınan yanıtta da; "SA'da yabancı kararların uygulanmasının varsa ikili veya çok taraflı adli yardımlaşma anlaşması esaslarına göre, herhangi bir anlaşma olmaması

durumunda ise karşılıklık ilkesine göre yapılmakta olduğu"nun ifade edildiğinin görüldüğünün hatırlatıldığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; tenfiz kurumunun yasal koşulları 5718 sayılı MÜÖHUK’ta 50-59.m. arasında düzenlenmiştir. Konu ile ilgili olarak 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 50.maddesinde aynen. "Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır..." hükmüne yer verilmiştir.

Hükümden de anlaşılacağı üzere tüm yabancı Mahkeme kararları, Türkiye'de uygulanabilmesi için tenfize konu olamayacaktır. Kanun'un amacı özel hukuktan kaynaklanan uyuşmazlıkları karara bağlayan yabancı Mahkeme kararlarının tenfizini sağlamaktadır. Yabancı Mahkeme kararının tenfiz edilmesi o kararın tanınmasını da beraberinde getirecektir. Ancak yabancı Mahkeme kararının tenfizi için o kararın tanınmasına gerek yoktur.

Zira Mahkeme kararının icra kabiliyetinin kabul edilebilmesi o kararın kesin hüküm etkisinin de kabul edilmesi anlamına gelir.

Değinilen yasal düzenleme çerçevesinde dava konusu tenfiz talebinin kabul edilebilmesi için yabancı bir Mahkemeden verilmiş karar olması, kararın (özel) hukuk davalarına ilişkin olması, kararın kesin hüküm kuvvetinde olması ön şartlarının yanısıra kararın verildiği Mahkemenin bulunduğu ülke ile tenfiz kararı verilmesi talep edilen ülke arasında karşılıklı işlem şartı, tenfiz istemine konu kararın yetkili Mahkemeden verilmiş olması, yabancı Mahkeme kararının kamu düzenine aykırı olmaması, savunma hakkına riayet edilmiş olmasına ilişkin asli şartlarının tamamının varlığı zorunludur.

Bu bilgiler ve açıklamalar ışığında dosya kapsamı ile istinaf kaldırma ilamı ve sonrasında dosyamıza gönderilen müzekkere yanıtları birlikte dikkate alındığında; her ne kadar davacı yan tarafından ...

Ticaret Mahkemesi tarafından verilen kararın tenfizi talep edilmiş ise de; sözkonusu kararın tenfizine karar verilebilmesi için zorunlu şartlardan olan “karşılılık” şartlarının somut (hukuki ve fiili mütekabiliyete ilişkin) olayda gerçekleşmediği, Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünden gerek istinaf kaldırma ilamı öncesinde gerekse de sonrasında gönderilen ve yukarıda içerikleri açıklanan müzekkere yanıtları dikkate alındığında somut olayda isteme konu yabancı Mahkeme kararı yönünden yasal koşullarının oluşmadığı anlaşılan tenfiz isteminin reddi gerektiği anlaşılmakla;

açıklanan gerekçelerle yasal şartları oluşmayan tenfiz isteminin dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır