Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/110 K.2025/90

.... ... ....

DAVALI

(MÜFLİS)... - ... İFLAS İDARE MEMURLARI : ... - ... ... - ..., ...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/12/2013

KARAR TARİHİ : 11/02/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Dava dışı işçi tarafından müvekkili kuruluş aleyhine.... ... .... .... .... .... tarafından onandığını, karar için.... ... .... esas sayılı icra takibi başlatıldığını icra dosyasına 13.000 TL'lik Teminat mektubu ve 71,30 TL'lik nakdi teminat bırakıldığını bunların nakde dönüştüğünü, ayrıca 17.05.2013 tarihinde bakiye borç olan 1.689,17 TL'nin icra dosyasına ödendiğini, müvekkili ile davalı arasındaki hizmet sözleşmesi uyarınca davalının bu ödemelerden sorumlu bulunduğunu belirterek davalı ... yönünden 6.503,00-TL nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsilini yargılama gideri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı adına İflas İdare Memurluğu vekili 09/06/2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle : davalı .... ... .... .... .... .... tarihli ilamı ile iflas kararı verildiğini, iflas masasına alacak başvurusunda bulunulmadan doğrudan dava açılmasının yasaya aykırı olduğunu, İİK'nın 194.

Maddesi gereği huzurdaki davada yargılamanın ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar durdurulması gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise; dava dışı işçinin müflis firma nezdinde 01/07/2004 ile 08/02/2007 tarihleri arasında çalıştığını ve kendi isteği ile işten ayrıldığını, 10,5 yıl önce çalışması sona ermiş bir işçinin işçilik alacaklarının rücu talebinin hakkaniyete aykırı olup zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu,

kabul manasına gelmemek kaydı ile davacının talebinin tüm alacak kalemleri için avans faizi ile birlikte talebi sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını beyanla davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Eldeki davanın ilk olarak mahkememizin 2013/762 Esasına kayden açıldığı, anılı dosyada davacı tarafından davalı ...Şirketi ve başkaca şirketler aleyhine birlikte dava açılmış olup, anılı yargılama Mahkememizin 2013/762 Esasına kayden yürütülmekte iken 07/02/2017 tarihli nihai kararın 1 nolu hüküm fıkrası uyarınca davalı (müflis) ...Şirketi yönünden açılan davanın tefrikine ve ayrı bir esasa kaydına karar verildiği anlaşılmıştır. Davalı müflis ...yönünden tefrikine karar verilen dava dosyasının işbu 2017/110 Esas kaydını aldığı görülmüştür.

Neticeten eldeki 2017/110 Esas sayılı dosya kapsamında davacı tarafından davalı (müflis) ...şirketi aleyhine yöneltilen hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücu istemi yargılama konusudur.

Tefrik öncesi kök dosya olan 2013/762 Esas sayılı dosyadan yürütülen yargılama sonucunda ise diğer davalılar yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 992,87 TL'nin Biotem şirketinden, 1.411,93 TL'nin Jettem şirketinden ve 3.707,60 TL'nin Tekno şirketinden tahsiline dair karar verildiği anlaşılmıştır. Yine kök dosyada dava açılırken davalı ...yönündenn 6.503,00-TL için talepte bulunulduğundan, tefrik sonrası oluşan eldeki 2017/110 Esas sayılı dava yönünden dava değerinin 6.503,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Dava; hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, dava dışı içinin işçilik alacaklarına ilişkin mahkeme ilamı ve icra dosyası ile ilgili ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

02/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"Davacı tarafından yapılan Toplam 14.760,47 TL ödemenin; 4.417,07 TL sinin davalı ... sorumlu bulunduğu kanaatine varılmıştır. (10.343,40 TL si dava dışı işverenler dönemine aittir.) Takdir Sayın Mahkemenindir.

Davalı ...Endüstriyel ve Kurumsal Hizmetler Anonim Şirketi nin 28.12.2016 tarihinde iflasına karar verildiği anlaşılmıştır...İflasın açıldığı 28.12.2016 tarihine kadar işlemiş faiz hesaplanacaktır...avans faizine göre 1.868,42 TL, yasal faize göre 1.431,13 TL..." hususları belirtilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, bu halde işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından, işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak davalı yüklenicilerin sorumlu oldukları anlaşılmıştır.

Hemen belirtmek gerekir ki, davalının müflis olduğu görüldüğünden, eldeki davanın kayıt kabul davası olarak görülmesi gerekip gerekmediği irdelenmelidir.

Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

İflas masasının safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1). Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilir.

Somut olayda, müflis şirketin(Ankara 6. ATM 2015/483 E. Dosyası üzerinden) 28/12/2016 günü saat 11:15'den itibaren iflasına karar verildiği, dava dışı işçinin iş akdinin 2009 yılında sona erdiği ve işçilik alacakları için açtığı dava akabinde yine iflas tarihinden sonra 2013 yılında ödeme yapıldığı gözetildiğinde, davacı yanın rücu hakkının iflas tarihinden önce doğduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu alacağın iflas tarihinden önce doğduğu ve eldeki dava açıldıktan sonra davalı şirketin iflasına karar verildiği gözetilerek eldeki davanın kayıt kabul istemine dönüştüğü sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan bilindiği üzere İİK'nın 195. Maddesi uyarınca iflasın açılması ile müflisin borçları muaccel olur ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masrafları ana paraya ilave edilir.

Taraflar tacir olup aralarındaki sözleşme konusu işin ticari niteliği gereği avans faiz talep edilebileceği kuşkusuz olup, bilirkişi tarafından bu yönde yapılan terditli hesaplamalar yönünden avans faiz oranına göre yapılan hesaplamaya itibar edilmiştir.

Yapılan açıklamalar kapsamında dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesi yönünden davalının da işçiyi çalıştırdığı dönemle orantılı olarak sorumlu olduğu, yine ödemenin feri mahiyetinde yapılan ödemelerden de sorumlu bulunduğu anlaşılmakla eldeki rücu istemi yerinde görülmüştür. Bu itibarla davalının hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalının sorumlu olduğu dönemle orantılı olarak hesaplanan 4.417,07 TL'lik rücu alacağı tutarı(ana para) ve İİK'nın 195 . Maddesi gereği iflasın açıldığı güne kadar hesaplanan avans faizi 1.868,42 TL olmakla toplam 6.285,49 TL üzerinden kayıt kabul hükmü kurulması gerekmiş bu yönde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza