Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/419 K.2024/655

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/419 Esas - 2024/655

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/419 Esas

KARAR NO : 2024/655

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 09/06/2023

KARAR TARİHİ : 15/11/2024

G.K. YAZILDIĞI TARİH : 28/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; Müvekkili kuruluş ... yerleşkesinde

çeşitli genel temizlik alım sözleşmeleri kapsamında taşeron yükleniciler vasıtasıyla çalışan ...'a

10.12.2021 tarihinde 134.663,12 TL kıdem tazminatı ödendiğini, dava dışı işçinin yükleniciler emrinde

müvekkil kuruluş iş yerinde hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırıldığını, müvekkili kuruluş

... tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından işçiyi çalıştırdıkları dönem kapsamında

sözleşme, teknik şartname ve idari şartname kapsamında sorumlu oldukları, dava dışı işçinin ...

Kahramanmaraş İnşaat Temizlik Turizm Anonim Şirketinde 373 gün çalıştığı ve işçiye ödenen kıdem

tazminatının 6.706,54 TL, ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi Ve Ticaret A. Ş - ...

Sosyal Hizmetler Yemek Gıda Bilgi İşlem İnşaat Temizlik Eğitim Taahüt Turizm Sanayi Limited Şirketi iş

ortaklığında 509 gün çalıştığı işçiye ödenen kıdem tazminatının 9.151,68 TL, ... Sosyal Hizmetler

Yemek Gıda Bilgi İşlem İnşaat Temizlik Eğitim Taahüt Turizm Sanayi Limited Şirketi 789 gün çalıştığı ve

işçiye ödenen kıdem tazminatının 14.186,22 TL, ...Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tekstil İmalat

Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi - ... Temizlik Bilgisayar Gıda İnşaat Tarım Pazarlama Sanayi Ve

Ticaret Limited Şirketi iş ortaklığında 670 gün çalıştığı işçiye ödenen kıdem tazminatının 12.046,60 TL,

...Bilgisayar Temizlik Araç Kiralama İnşaat Elektrik Elektronik Gıda Turizm Ticaret Anonim

Şirketinde 365 gün çalıştığı işçiye ödenen kıdem tazminatının 6.562,70 TL'sinden sorumlu oldukları,

ödemenin 10.12.2021 tarihinde yapıldığı, davalıların 10.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans

faizinden sorumlu oldukları, davalılara gönderilen ödeme yapılması talepli yazılara davalıların cevap

vermediğini, davalıların borçlarını ödememesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurdukları ancak

anlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine tahmiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Bilgisayar... Anonim Şirketi davaya cevap dilekçesinde özetle ; Görev itirazının olduğu, işbu

davanın asliye hukuk mahkemelerinde açılması gerektiği, müvekkili şirketin ihale usulü ile çalışmakta

olduğu işçilerin işe alma-çıkarma işlemlerinin üst işveren tarafından yapıldığı, müvekkili şirketin üst

işverenin emir ve talimatları ile bağlı olduğu, davalı şirketlerin sorumluluğu varsa bile 1/2 oranında

olduğu, davacının belirli süreli sözleşme ile çalışmış olduğu sözleşme süresinin bitimi ile iş akdini

sonlandırdığı, ihale kapsamında hizmet veren müvekkili şirketin dava dışı işçilerin sözleşmesine yönelik

bir sorumluluğunun olmadığı, zamanaşımı itirazının olduğu, dava açılmasına müvekkili şirketin

sebebiyet vermediği, görev ve zamanaşımı itirazları doğrultusunda davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar ... Kahramanmaraş İnşaat Temizlik Turizm Anonim Şirketi, ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi Ve Ticaret A. Ş., ... Sosyal Hizmetler Yemek Gıda Bilgi İşlem İnşaat Temizlik Eğitim Taahüt Turizm Sanayi

Limited Şirketi Davalı ...Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tekstil İmalat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... Temizlik Bilgisayar Gıda İnşaat Tarım Pazarlama Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun tebliğ tebliğ edildiği ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşıldı.

DELİLLER

-Bilirkişi Raporu -Ara buluculuk Anlaşamama Tutanağı -SGK Hizmet Döküm Cetveli

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi ...'a arabuluculuk süreci neticesinde ödenen tutarın, davalı alt işverenlerden payları oranında rücuen tahsiline ilişkin olarak açılan rücuen tazminat davası olduğu,

Taraflar arasında akti ilişkinin varlığı sabit olup, cevap dilekçesi içeriğine göre;Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; -Mahkememizin görevli olup olmadığı, -Zamanaşımı itirazının yerinde olup olmadığı, -Davacının, dava dışı işçiye ödediği tazminat tutarını, akti ilişki kapsamında davalılara rücu edip edemeyeceği, edebilecek ise davalıların ne tutarda sorumlu olacağı, faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Dava dışı işçiye ait SGK hizmet döküm kaydının dosya içerisine alındığı anlaşıldı.

Mahkememizce aldırılan 05/01/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre alternatifli hesaplama yapılmış

Davalı şirketlerin ticaret sicil kayıtları ve sgk döküm belgeleri dosya içerisine alınarak taraf itirazları da dikkate alınarak 17/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporu dosya içerisine aldırılmıştır. İş bu bilirkişi ek raporunun sonuç bölümünde özetle ;

... Kahramanmaraş İnşaat Temizlik Turizm Anonim Şirketi'den talep edebileceği tutar toplam 20.722,90 TL, ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi Ve Ticaret A.Ş.

'nden talep edebileceği tutar toplam 5.639,78 TL, ... Sosyal Hizmetler Yemek Gıda Bilgi İşlem İnşaat Temizlik Eğitim Taahüt Turizm Sanayi Limited Şirketi'nden talep edebileceği tutar (5.639,78 TL + 18.600,53 TL) toplam 24.240,31 TL, ...Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tekstil İmalat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden talep edebileceği tutar toplam 7.845,61 TL, ... Temizlik Bilgisayar Gıda İnşaat Tarım Pazarlama Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden talep edebileceği tutar toplam 7.845,61 TL, ...Bilgisayar Temizlik Araç Kiralama İnşaat Elektrik Elektronik Gıda Turizm Ticaret Anonim Şirketi'nden talep edebileceği tutar toplam 8.370,24 TL, olmak üzere davacının davalı şirketlerden hesap edilen tutarları talep edebileceği yönünde değerlendirmede bulunulmuştur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında açıkça anlaşılacağı üzere; işçiye ödenen kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, UBGT, hafta tatili ücreti ve AGİ'den iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesini feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumlu oldukları kabul edilerek, Davacının davasının kabulü ile ;48653,88 TL toplam alacağın: ... Kahramanmaraş İnşaat Temizlik Turizm Anonim Şirketinden 6.706,54 TL"nin 10.12.2021tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, ...

Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi -... Sosyal Hizmetler Yemek Gıda Bilgi İşlem İnşaat Temizlik Eğitim Taahhüt Turizm Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığı şeriklerinden 9.151,82 TL"nin 10.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline, ...

Sosyal Hizmetler Yemek Gıda Bilgi İşlem İnşaat Temizlik Eğitim Taahhüt Turizm Sanayi Limited Şirketinden 14 186,22 TL"nin 10.122021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, ...Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tekstil İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - ...

Temizlik Bilgisayar Gıda İnşaat Tarım Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı şeriklerinden 12.046,60 TL'nin 10.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte Müşterek ve müteselsilen tahsiline, ...Bilgisayar Temizlik Araç Kiralama İnşaat Elektrik Elektronik Gıda Turizm Ticaret Anonim Şirketinden 6.562,70 TE"nin 10.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR