Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/251 K.2025/245

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/251 Esas - 2025/245 T.C.

ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA

6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/251 Esas

KARAR NO : 2025/245

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/04/2024

KARAR TARİHİ : 25/03/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 09/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalının yüklenici olduğu şantiyelerde alt yüklenici sıfatı ile eserler meydana getirdiğini, sözleşmeden kaynaklanan edimlerini eksiksiz ifa ettiğini, ancak davalının sözleşmede kararlaştırılan para borcunu ifa etmediğini, bu kapsamda alacağa ilişkin davalı aleyhine .... ..... ..... esas sayılı takip başlatıldığını takibin davalı borçlunun itirazı üzerine durduğunu, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, davalı borçlunun itirazının haksız olduğunu, takibe konu işlerin listesinin;.... .... .... Şantiyesi (ekte bulunan 6 nolu faturalı iş kdv dahil 1.218.000,00 tl.... ..... ....

(ekte bulunan 7 nolu faturalı iş kdv dahil 476.400,00 tl); Kazan Soda şantiyesi(sözleşmeye dayalı kdv hariç 1.100.000,00 tl); ve şifai işlemlere dayalı kdv hariç 61.787,00 tl şeklinde olduğunu, borçlunun sadece tutara itiraz etmiş olduğunu, aralarında ki ticari işleme itiraz etmediğini beyanla itirazın iptalini ve davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflarca çeşitli projelerde işbirliği yapılmakla birlikte kazan soda projesi yönünden davacıya alt yüklenici sıfatıyla iş verilmesi planlanmış ve sözleşme imza edilmiş ise de, daha sonra projenin kapsamının değişmesiyle tarafların şifahen anlaşarak söz konusu işlerin başka bir firmaya verilmesinin kararlaştırıldığını ve dolayısıyla işin davacıdan geri alındığını sonuç olarak davacı tarafın kazan soda projesine ilişkin sözleşmeyi ifa etmediğini, ... elektrik firması tarafından işlemlerin yapıldığını, ......projesi yönünden Ocak 2023 tarihinde ......sözleşmesinin imzalandığını,

söz konusu işin davacı tarafça tamamlandığını ve faturası kesildiğini, bu alacak yönünden davalının bir itirazı bulunmadığını ve söz konusu 2023...06 nolu faturan karşılığı olarak 1.218.800 TL'nin davacıya ödendiğini, ...

Projesi yönünden bu projenin davacı tarafından tamamlandığını ve herhangi bir itiraz bulunmadığını, 2023...07 nolu fatura karşılığı 476.440,00 YL davacıya ödendiğini, ......ve ... işlerinin toplamının zaten 1.695.240,00 TL olduğunu ve davalı tarafından 1.700.000,00 TL ödenmiş olduğunu, malzeme bedellerine ilişkin olarak 61.787 TL alacak iddiasında bulunulmuş ise de böyle bir harcamaya onay verilmediğini, sözleşmelerin götürü bedel usulü imzalandığını ayrıca fiyatlandırmanın söz konusu olmadığını, bu borcu reddettiklerini beyanla davanın reddine,

davacı aleyhine asgari %20 tutarından uzaklaşılarak takdiren en az %40 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Takip dosyası, -Sözleşmeler, -Faturalar ve ba/bs formları, -SGK bildirimleri, -Ticari Defter ve Kayıtlar, -Bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Davaya konu ...5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/219921 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısın davacı şirket, takip borçlusunun davalı şirket olduğu, takibin 1.100.000,00 TL asıl alacak( kazan soda). 1.218.800,00 TL asıl alacak( Gıb2023...06 Fatura). 476.440,00 TL asıl alacak(GIB2023...07 nolu fatura).

61.787,00 TLasıl alacak (malzeme bedelleri) ve bu kalemlerin işlemiş faiz tutarları olmak üzere toplam 2.966.498,29 TL alacak üzerinden genel haciz yolu ile ilamsız takip usulünce başlatıldığı, ödeme emrine karşı dosya borçlusu tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, ödeme emrine karşı itirazın süresinde yapıldığı ve eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Yine eldeki davanın kısmi olarak 800.000 TL yönünden açıldığı anlaşılmıştır.

Dosyamız kapsamında; mali müşavir, teknik bilirkişi ve hesap uzmanı bilirkişilerden oluşturulan üç kişilik bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 03/03/2025 tarihli raporda özetle. "Dava dosyası, tarafların ticari defter kayıtları kapsamında yapılan inceleme sonucunda.

1) Davacı taşeron ile davalı yüklenici arasında imzalan sözleşmelerle - ......Ges Sahası Mekanik Üst Yapı ve Elektrik Altyapı İşleri adında 06.01.2023 tarihinde taşeron sözleşmesine dayalı düzenlenmiş 07.07.2023 tarihinde GIB2023000000006 nolu 1.218.000,00 TL tutarlı fatura, - ... Yedek Parça San. Ve Tic.

AŞ Çatı Ges Sahası Mekanik Üst Yapı ve Elektrik Altyapı İşleri adında 18.04.2023 tarihinde taşeron sözleşmesine dayalı olarak düzenlenmiş 07.07.2023 tarihinde GIB2023000000007 nolu 476.400,00 TL tutarlı fatura, Konusu işlerle ilgili taraflar arasında herhangi bir çekişmenin bulunmadığı, - Davacı tarafça Kazan Soda Ges Sahası Mekanik Üst Yapı ve Elektrik Altyapı İşleri adında 06.01.2023 tarihinde taşeron sözleşmesi imzalandığı işi kendilerinin yaptığını iddia ettiği işle ilgili 199.440,00 TL'lik fatura dışında fatura düzenlemediği,

1.100.000,00 TL'lik sözleşmedeki bedeli talep ettiği, - Davalı taraf ise, davacı ile imzaladıkları sözleşmeyi sonradan fiilen fesh ettiklerini, işi 03.10.2022 tarihli sözleşme ile ... Elektrik firmasına yaptırdıklarını iddia ettiği. Görülmekte olup. Üçüncü kişi ... Elektrik ile imzalanan sözleşme ve fatura içerikleri dikkate alındığında, işin ...

Elektrik tarafından yapıldığı sonucuna ulaşıldığı, keza; davacı yanca işin tamamlanarak davalı yana teslim edildiğine dair ne bir hakediş ve bir teslim tutanağı, ne de delil tespit dosyası bulunmadığından, işin tamamının davacı yanca yapıldığına ilişkin somut bir veri olmadığı kanaatinin hâsıl olduğu, Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucunda; davacının takip tarihi itibariyle davalıdan talep edilebilir bir alacağının olmadığı, Ancak Sn.

Mahkemenizce aksi yönde kanaat oluşması ve Kazan Soda GES işinin davacı tarafından yapılmış olduğunun kabulü halinde ise, davacının takip tarihi itibariyle 713.466,77 TL alacaklı olacağı," hususları belirtilmiştir.

Bilindiği üzere, eser sözleşmelerinde işin tamamlanarak teslim edildiğinin ispatı yükleniciye, iş bedelinin ödendiğinin ispatı ise iş sahibine düşer. Bu bağlamda, faturanın tek başına fiili imalatı yahut teslim olgusunu kanıtlamaya yeterli olmadığı, yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim ettiğini ayrıca kanıtlaması gerektiği, yerleşik yargı kararlarıyla kabul edilmiştir. Nitekim Yargıtay 15. HD. 2014/117 E. 2014/1565 K. 05.03.2014 T ilamında: "Eser sözleşmesinden doğan ihtilaflarda yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim ettiğini kanıtlaması zorunludur" denilmiştir.

Bununla birlikte akdi ilişki ve işe başlandığı ihtilaflı değil ise aslolan işin sözleşmeyi akdeden yüklenici tarafından yapıldığıdır. Bu yüklenici lehine bir karine niteliğindedir. (Bkz. Yaşar Engin Selimoğlu, İstisna(Eser) Söz. 1. Baskı sf. 78)

Diğer yandan fatura içeriği malların veya hizmetin teslim edildiğinin ispat külfeti satıcıya aittir. Fatura düzenlenmesi, tek başına akdi ilişkiyi ve alacağı kanıtlamadığı gibi faturanın tebliğ edilmiş olması da fatura içeriği malların teslimi sonucunu doğurmaz.( Y. 19 HD. 2016/7819E., 2017/2738K., Y. 19HD. 2014/12574E., 2014/16692K.)

Kayıt dışı ekonomiyi ve sahte fatura düzenlenmesini engellemek üzere bilanço esasına göre defter tutan kurum, kuruluş ve kişilere KDV hariç belirli bir tutarın üzerinde düzenledikleri (BS) ve aldıkları (BA) faturaları vergi dairesine bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Yargıtay içtihatları gereğince fatura alıcısının bu fatura nedeniyle BA formu düzenleyerek vergi dairesine bildirmesi faturaya konu mal ve hizmeti aldığına karine teşkil eder ( Yargıtay 19. HD, 31.10.2018, 2627/5349; 18.06.2020, 709/1122).

Bununla birlikte taraflar tacir olup, uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğundan eldeki dava ticari dava niteliğindedir.

6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi ve 6102 Sayılı TTK'nın 83. maddesi gereğince Mahkeme'ce ticari defterlerin resen (kendiliğinden) ibrazına karar verilebileceği açıkça düzenlenmiştir.

Yine 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi 2. ve 3. Fıkraları çerçevesinde; diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde, usulüne uygun tutulmuş defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.

Anlatılan ilkeler ve toplanılan deliller ışığında somut olay ele alındığında;

Davacı özetle; .... .... .... Ges projelerine konu üç ayrı yapım işine ilişkin üç ayrı kalemde iş(imalat) bedeli ve ayrı bir kalemde masraf(malzeme bedeli) isteminde bulunmuş olup, taraflar arasında ......ve ... Ges projeleri yönünden işin davacı taşeron tarafından yerine getirildiği ve teslim edildiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Ancak hemen belirtmek gerekir ki hükme esas alınan bilirkişi raporu ve davalı yanın ödemeleri doğrultusunda, davacı taşeronun ......ve ... Ges projelerine konu yapım işleri yönünden bakiye iş bedelinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Davacının Kazan Soda Ges projesi yönünden ifa iddiası ise davalı tarafından inkar edilmiş, davalı özetle; kazan soda ges sahasındaki yapım işinin davacıya verilmesi planlanmış ise de daha sonra vazgeçilerek işin dava dışı üçüncü kişi(... Elektrik firması) tarafından yerine getirildiğini savunmuştur. Toplanılan deliller içerisinde, Kazan Soda GES işi kapsamında taraflarca düzenlenmiş bir hakediş, geçici kabul, tutanak ve benzeri bir belgeye rastlanılmamıştır. Taraflar arasında kazan soda yönünden akdedilen sözleşmede açıkça, yüklenicinin geçici kabule kanaat getirmesi halinde durumu iş sahibine yazılı olarak bildireceği ve taraflar arasında tutanak tanzim edileceği kararlaştırılmasına rağmen dosya kapsamına bu yönde bir tutanak/bildirim veya geçici/kesin kabul tutanağı ibraz edilmemiştir.

Yine davalının kazan soda projesindeki yapım işlerinin üçüncü kişi tarafından yerine getirildiği savunması yönünden, üçüncü kişi (... Elektrik) ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin ve ... Elektrik tarafından kesilen faturaların içeriğinin, davacının tamamladığını iddia ettiği “Kazan Soda” Projesine ilişkin olduğu, davalı ticari defterlerine kaydedildiği görülmektedir.

Değinilen deliller ve hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda; taraflar arasında imzalandığı davalı yanca da kabul edilen ve fakat, üçüncü kişiye yaptırıldığı ifade edilen Kazan Soda Projesine ilişkin sözleşmenin, taraflar arasında karşılıklı ifa edilmediği(hukuken doğmuş ise de fiilen yürürlüğe girmediği), Kazan Soda işinin davacı tarafından tamamlandığına ilişkin somut bir delil bulunmadığı değerlendirilmekle; dosya delil durumuna göre davalının savunmasına itibar edilerek, davacı yanın kazan soda projesi yönünden imalat iddiasını ispatlayamadığı kanaat edilmiştir.

Diğer yandan davacı yan, Kazan Soda işyeri ile ilgili olarak SGK nezdinde işyeri kaydı açılarak işçi çalıştırıldığını, bu hususun işin kendileri tarafından yapıldığını kanıtladığını ifade etmekte ise de, bu hususun tek başına işin tamamlanarak teslim edildiğini kanıtlamayacağı anlaşılmıştır. Keza, davacı yanca -davalının da kabulünde olduğu üzere- Kazan Soda işi ile ilgili bir kısım çalışmalar yapıldığı ve davacı tarafından kesilen KDV dahil 199.440,00 TL'lik faturanın davalı defterlerinde de kayıtlı olduğu, SGK nezdindeki bu işçi bildirimlerinin, anılan döneme ilişkin olabileceği değerlendirilmiştir.

Yine taraflar arasında diğer bir ihtilaf konusu masraf alacağı yönünden, davacının icra takibinde malzeme bedeli olarak belirttiği alacak kalemine konu(61.787,00TL'lik) malzeme veya işlerin; hangi proje kapsamında yapıldığı, hangi malzeme veya hangi iş gideri olduğu hususunda somut bir delil gösterilmemiştir. Miktar itibariyle yazılı ispatı gereken bu alacak kalemi yönünden de davacı yüklenicinin alacak iddiasını usulünce ispatlayamadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak taraflar arasında akdi ilişkisi ihtilaflı olmayan projeler yönünden imalat/iş bedeli tutarlarının davacıya eksiksiz ödendiği, bakiye iş bedeli bulunmadığı, ihtilaflı alacak kalemleri açısından ise alacak iddiasının ispatlanamadığı kanaatiyle dava konusu istemin tümden reddi gerekmiştir.

Davalı yanın kötüniyet tazminatı talebi yönünden; davacının takibe konu ettiği toplam tutarın, davacının kendi ticari defterlerinde yer alan lehe alacak kaydından daha yüksek olduğu, diğer bir anlatımla davacının kendi defterlerinde yer alan alacak tutarından daha fazla tutarda takip başlattığı görülmüş ise de, eldeki davanın kısmi açıldığı, uyuşmazlığın temelde eser sözleşmesinden kaynaklandığı,

bu nevi alacakların likit kabul edilemeyeceği, taraflar arasında ihtilaflı olan kazan soda iş bedeli ve masraf alacağı kalemlerinin ödeme veya itfa nedeniyle değil usulünce ispatlanamadığından reddedilmiş olması hususları hep birlikte ele alındığında, dava konusu edilen kısım için davacının takipte kötüniyetli olduğu hususu ayrıca ispatlanmadığından, kötüniyet tazminatına hükmedilmemiştir.