Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/657 K.2024/124

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/657

KARAR NO : 2024/124

HÂKİM : .... KATİP : ....

DAVACI : .... VEKİLLERİ : A.... Av. ... Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. .... İHBAR OLUNANLAR : 1) .... ... Vekili : Av. .... 2) .... .... Vekili : Av. .... .... 3) .... Vekili : Av. ... 4) .... 5) .... 6)....

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/11/2021

KARAR TARİHİ : 27/02/2024

G.K. YAZIM TARİHİ : 19/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

I) İDDİA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından yapılan çalışmalar neticesinde, .... ilçelerinde muhtelif adreslerdeki çalışmalarda toplam 36 adres olmak üzere müvekkili şirkete ait iletkenlerde vesair varlıklarda hasara sebebiyet verildiği; meydana gelen hasarlar nedeniyle hasar bedelinin ödenmesi için başvuru yapıldığı ancak sonuç alınamadığı; olay neticesinde oluşan zararın tazmini için davalı ... aleyhine ...

Esas sayılı dosyasında icra takibine başlanıldığı; davalı tarafından icra takibine itiraz edildiği ve takibin durduğu beyan edilmiş olup. Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın kabulü ile davalı tarafından icra takibine yapılan itirazın iptaline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

II) SAVUNMA

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

36 adet tutanağın hiçbirinin usulüne uygun tutulmadığı, tek taraflı tanık olmadan hasarın nasıl oluştuğunun, hasarı meydana getiren araçlara, firmalara veya kişilere ait bilgilere yer verilmeden tutulan tutanaklarda belirtilen hasarların, müvekkili idare ve yüklenici firmalar ile ilişkilendirilemeyeceği; müvekkili idarenin sorumlu olduğuna kanaat getirilen yerlerin, .... mücavir alan içerisinde bulunmadığı; bu bölgelerde kazı çalışmasını sadece müvekkili idarenin yapmadığı, bu bölgelerde .... ve diğer kurumların da yer altı kazı çalışması yaptıkları;

idarenin sorumluluğuna kanaat getirilen hasarların, bu kurumlar tarafından meydana getirilmiş olması ihtimalinin bulunduğu; ... uyarınca meydana geldiği iddia edilen hasar için tutulan tutanağın, davacı ile birlikte müvekkili idare tarafından birlikte tutulmasının gerektiği; davacının davasını ispatlamakla yükümlü olduğu; hasara uğrayan kabloların teknik kurallara uygun olarak müvekkil borularının üzerinden değil, belirli bir mesafeden döşenmiş olduğunun ispatının gerektiği; davanın bu hususta diğer firmalara da ihbarının gerektiği; olay ile ilgili hasarın ve kusurun taraflarınca kabul edilmediği;

talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğu; tazminat kalemlerinin tek tek açıklanmasının gerektiği; davayı kabul anlamına gelmemekle avans faizi talebinin yersiz olduğu; faize işletilen KDV'nin kabulünün mümkün olmadığı beyan edilmiş olup. Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

III) DELİLLER

... Esas Sayılı Dosyası Sureti. ... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası. ...'nün 12/05/2022 Tarihli .... Sayılı Cevabi Yazı. ...'nün 16/10/2020 Tarihli ... Sayılı Cevabi Yazı. ... ... 13/05/2022 Tarihli ... Sayılı Cevabi Yazı. ... ... 13/05/2022 Tarihli ... Sayılı Cevabi Yazı. ... 13/05/2022 Tarihli ... Sayılı Cevabi Yazı. .... 14/12/2022 Tarihli .... Sayılı Cevabi Yazı. İcra Dosyasına Yapılan İtirazlar Hususunda Düzenlenen Bilirkişi Kök ve Ek Raporları.

IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ... Şirketi ("davacı şirket" veya "davacı ..." olarak anılacaktır) tarafından, davalı ... ("davalı ... " veya "davalı ..." olarak anılacaktır) yönelik açılan; "davalı ...'nin altyapı çalışmaları sırasında, davacı ...'ın muhtelif teçhizatına verdiği belirtilen hasarın tazmini talepli olarak" ... Esas sayılı dosyasında (İlgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, .... devredilerek, ... Esas numarasını almıştır) başlatılan icra takibinde davalı ... tarafından sunulan "İtirazın İptali Davası" olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın; davalı ... tarafından yapılan altyapı çalışmaları neticesinde, ... ilçelerinde muhtelif adreslerdeki çalışmalarda toplam 36 adreste davacı ...'a ait iletkenlerde vesair varlıklarda hasara sebebiyet verilip verilmediği; hasara sebebiyet verildiğinin tespiti halinde hasar ve tazmin miktarlarının tespiti; davalı ...'nin işbu maddi tazminat kalemlerinden sorumluluğu bulunup bulunmadığı; davalının maddi tazminat ödeme yükümlülüğü bulunduğunun tespiti halinde ise temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşmediği ve gerçekleşmiş ise temerrüt tarihi ile uygulanacak faizin türü ve oranı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.

b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi uyarınca "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede; dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

c) Dava Konusu Uyuşmazlığın Hukuki Tasnifi :

İtirazın İptali Müessesesi ile ilgili olarak;

İtirazın İptali Davası; herhangi bir icra takibinde, borçlu tarafından sunulmuş olan "itirazın geçersiz kılınması", borçlu itirazı ile devam edilemeyen ilamsız takibe konu "alacağın varlığının tespiti" ile "icra takibinin devamına karar verilmesi" talebi ile ilgili olup; bu doğrultuda, takibe konu alacağın borçludan tahsilini temin amacı taşımaktadır.

İtirazın İptali Davasını düzenleyen, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İtirazın İptali" başlıklı 67. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

(3) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

(4) ...

(5) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.

(6) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır."

Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden de anlaşılmakta olduğu üzere, "İtirazın İptali Davası" açılabilmesi için:

a) İlamsız takip yapılmış olması,

b) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,

c) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde Mahkemeye başvurmuş olması

yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen madde hükmü kapsamında da açıkça belirtildiği üzere alacaklı; ilgili icra dosyasında, borçlu/borçlular tarafından sunulan "ödeme emrine itiraz beyanının" kendisine tebliğini müteakiben bir (1) sene içerisinde açabileceği "itirazın iptali" davası kapsamında; borçlu/borçlular tarafından ileri sürülmüş olan itirazın, (genel hükümler uyarınca "alacağının varlığını" ispat etmek suretiyle) iptalini talep edebilir.

İtirazın iptali davası ile ilgili olarak belirtilen bir (1) senelik süre, hak düşürücü nitelikte olup; anılan süre içerisinde "itirazın iptali davası" açılmaması halinde dahi alacaklı, genel hükümler çerçevesinde dava açmak suretiyle alacağını talep edebilecektir.

İtirazın iptali davası; yargılama usulü bakımından "genel hükümlere" tâbidir. Davalı/borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da, bu dava içinde kendisine tanınan yasal cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Yasal cevap süresi içinde davalı/borçlu tarafından ileri sürülmeyen itirazlar, Mahkeme tarafından re'sen dikkate alınamaz ve takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapılır.

Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tâbi bulunduğundan; "ispat yükü" normal bir alacak davasında kabul edilecek "ispat yükü" ile aynıdır. Bu açıklamadan hareketle; 6100 sayılı HMK.'nın 190. maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, "iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa" aittir. Bu genel kuralın dışında bazı istisnai hâllerde, ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer.

Neticeten; davacı ya da davalı, iddiasını ya da savunmasını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen hükümler uyarınca ispat külfeti altındadır. Buna göre yürütülecek yargılama sonucunda Mahkeme tarafından verilecek karar; "dava konusunun esası" hakkında, söz konusu uyuşmazlığı "kesin hükümle sonuçlandıran" bir nihai karar olup, "icra takibinin devamı" hususunda da takdir içermektedir.

Haksız Fiilden Doğan Sorumluluk ile ilgili olarak;

Haksız fiillerden doğan borç ilişkileri, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

(2) Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Zararın ve Kusurun İspatı" başlıklı 49. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

(2) Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler."

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Tazminatın Belirlenmesini Düzenleyen 51. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.

(2) Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür."

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Tazminatın İndirilmesini Düzenleyen 52. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:

"(1) Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

(2) Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir."

d) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :

Mahkememiz nezdinde açılan itirazın iptali davasında; .... Esas sayılı dosyasında (İlgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, ... devredilerek, ... Esas numarasını almıştır) davacı ... tarafından; davalı ...'nin altyapı çalışmalarında, davacı ...'ın teçhizatına verdiği belirtilen hasarın tazmini amacıyla başlatılan icra takibinde davalı tarafından sunulan itirazın haksız olduğundan bahisle iptaline ve alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının ödenmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından sunulan dava dilekçesini ve tensip zaptını içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalı ...'ye 13/11/2021 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalı ... vekili tarafından (kendilerine verilen ek cevap süresi içerisinde) 07/12/2021 tarihinde sunulan cevap dilekçesi kapsamında; davacı şirket tarafından tutulan tutanakların usulsüz olduğundan ve dava konusu hasarın davalı ... tarafından verildiğinin kanıtlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce, dava konusu olay kapsamında kusur ve hasarın tespiti hususunda ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya; elektrik mühendisi, inşaat mühendisi, makine yüksek mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerden müteşekkil bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, anılan bilirkişi kök ve ek raporlarında özetle ve neticeten; dava konusu hasarın oluşumunda "kusur tespiti" ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede, kazı yapan davalı ...'nin, meydana gelen olayda izinsiz kazı yaptırması, kazı öncesinde herhangi bir detaylı araştırma yapmaması,

kazı sırasında gerekli tedbirleri almaması ve kazıda gerekli özen ve hassasiyeti göstermesi gerekçeleriyle dava konusu hasara konu kazanın oluşumunda %60 oranında kusurlu bulunduğunun; buna karşılık hasarlanan kabloların yer altı elektrik kablolarının mevzuat ve yönetmeliklerde belirtilen teknik icaplara ve yönetmeliklere uygun döşenmemesi; toprak içine yerleştirilen kabloların altında ve üstünde yaklaşık 10 cm kalınlıkta elenmiş kum, kablonun üzerinde bulunan kumun üzerine tüm kablo boyunca dolu tuğla veya en az 6 cm kalınlıkta beton plaka veya plastik vb. malzemelerden yapılmış koruyucu ekipmanların bulunmaması;

ayrıca Elektrik Kuvvetli Akım Tesisler Yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre yer altı kablo tesisinin sahibi olan davacı ...'ın, hasarın oluşumunda kablo döşenmesine riayet etmemesi, kablo yerlerinin işaretlenmesi hükmünü ihlal etmesi gerekçeleriyle dava konusu hasarın meydana gelmesinde %40 oranında müterafik kusurunun bulunduğunun tespit edildiğinin bildirildiği;

dava konusu "hasar tespiti" ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede ise, KDV dahil genel toplam hasar bedelinin 26.937,61 TL olduğunun ve tarafların tespit edilen "kusur oranlarının" dikkate alınması neticesinde, davacı ...'ın davalı ...'den talep edebileceği hasar bedelinin 5.077,09 TL (asıl alacak) olarak hesaplandığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Neticeten;

Bilirkişi Heyeti kök ve ek raporlarının, davanın esasına etkili, ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak Mahkememizce yapılan değerlendirmede; dava konusu hasara, davalı ... sorumluluğunda yürütülen altyapı çalışmaları neticesinde sebebiyet verilmiş olduğunun anlaşılması; anılan hasara sebebiyet verilmesinde davalı ...'nin izinsiz kazı yaptırması, kazı öncesi herhangi bir detaylı araştırma yapmaması, kazı sırasında gerekli tedbirleri almadığının anlaşılması ve kazıda gerekli özen ve hassasiyeti göstermemiş olduğunun tespiti neticesinde, dava konusu hasarın meydana gelmesine %60 oranında kusurlu bulunduğu;

davacı ...'ın ise hasarlanan kabloların yer altı elektrik kablolarının mevzuat ve yönetmeliklerde belirtilen teknik icaplara ve yönetmeliklere uygun döşenmediğinin; toprak içine yerleştirilen kabloların altında ve üstünde koruyucu ekipmanların bulunmadığının; ayrıca Elektrik Kuvvetli Akım Tesisler Yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre kablo döşenmesine riayet edilmediğinin ve kablo yerlerinin işaretlenmesi hükmünün ihlal edilmiş olduğunun tespiti neticesinde %40 oranında kusurlu bulunduğu kanaatine varılmış; bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarında belirtilen hesaplamalar dikkate alınarak;

davanın kısmen kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)

1) Davanın KISMEN KABULÜNE,

Bu doğrultuda;

.... Esas sayılı icra takibine (İlgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, ... devredilerek, ... Esas numarasını almıştır) yapılan itirazın 5.162,76 TL.'lik (asıl alacak + işlemiş faiz + KDV) kısmının iptaline;

5.077,09 TL. asıl alacak, 72,61 TL. işlemiş faiz ve 13,06 TL. KDV olmak üzere toplam 5.162,76 TL üzerinden, (asıl alacağa, takip tarihinden itibaren) işletilecek reeskont avans faizi ile takibin devamına;

2) Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE;

3) Hükmolunan alacağın %20’si olan 1.032,55 TL. icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE;

4) Karar ve İlâm Harcı :

a) Alınması gerekli 352,67 TL harcın maktu harca ulaşmaması nedeniyle, maktu harç olan 427,60 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 368,30 TL harcın, davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

b) Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı ve 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 127,10 TL harcın, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

5) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :

a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 9.500,00 TL bilirkişi ücreti, 1.074,75 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 10.574,75 TL yargılama giderinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 6.361,37 TL'nin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE; bakiye kalan 4.213,38 TL yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

b) Arabuluculuk faaliyeti sonucunda, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2. maddesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 794,06 TL.'nin davalıdan, 525,94 TL.'nin ise davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde; HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,

6) Vekâlet Ücreti :

Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen 5.162,76 TL üzerinden) takdir edilen 5.162,76 TL. vekalet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

Katip .... Hâkim .... · ¸ ¸ Gerekçeli Karar