Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/531 K.2024/625

2- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 28/07/2023

KARAR TARİHİ : 04/11/2024

KARAR Y.TARİHİ : 05.11.2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

I-İDDİALAR

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ...'ın .... 'nün sorumluluk alanındaki park ve bahçelerde çim sulama ve çim biçme işçisi olarak 2005 yılından 26/10/2017 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştığını, belediyenin park ve bahçe işlerini kendi şirketi olan ...

İşlh.Ltd.Şti'ne verdiği, bu Şirket'in de bu işleri alt taşeronlara yaptırdığı, .... 'nin işçisi olmasına rağmen başka şirketlerin işçisi olarak gösterildiği, herhangi bir bildirim yapılmadan işten çıkarıldığı, ileri sürülerek ihbar ve kıdem tazminatı, AGİ, UBGT, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti gibi alacaklarının ödenmesi isteği ile ... ve müvekkili ...

İşl.Ltd.Şti. aleyhine .... esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen .... karar sayılı 06/02/2020 tarihli kararı ile brüt 5.463,99 TL kıdem tazminatı, brüt 3.318,00 TL ihbar tazminatı, brüt 3.555,00 TL yıllık izin ücreti, brüt 1.150,75 TL UBGT alacağı, brüt 2.096,01 TL fazla mesai alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini, karara dayanılarak .... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkili Şirket'in 23/02/2023 tarihinde 31.358,61 TL ödemek zorunda kaldığını, Dava dışı işçinin müvekkili Şirketin taşeronu şirketlerde çalıştığını,

müvekkili Şirket ile dava ışı işçi ...'ın çalıştığı taşeron Şirketler arasında hizmet sözleşmeleri akdedildiğini, bu hizmet sözleşmelerinde ...firmanın çalıştırdığı kendi personelinin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai alacağı, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal bayram ve genel tatil alacağı vs den sorumlu olduğunun kararlaştırıldığını, yapılan ödemelerden alt işveren olarak davalı Şirketlerin sorumlu olduklarını, davalı Şirketlere usulüne uygun olarak davetiye tebliğine rağmen arabuluculuk toplantılarına katılmadıklarını,

dolayısıyla bu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, davalı Şirketlerin dava dışı işçi ...'ın kendilerinde çalıştığı dönem ve süreye göre sorumluluklarının bulunduğunu belirterek, .... sayılı dosyası ile ödenen miktarın, şimdilik 1.000,00 TL'sinin 23/02/2023 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

Davalılara usulüne uygun olarak tebliğe rağmen cevap verilmediği anlaşılmıştır.

III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.

2.Dava dışı işçiye ait ... kayıtları.

3. Ödeme dekont örneği.

4. Davalı yanlar ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.

5. Karar sayılı dava dosyası. İncelendiğinde; davacısının ..., davalılarının .... , ... Şirketi olduğu, iş akdinin haksız feshedildiğinden bahisle açılan işçilik alacaklarının ( ihbar, kıdem tazminatı, AGİ, UBGT, fazla meai ve yıllık izin alacağının) tahsili istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde "Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile,

1- Brüt 5.463,99 TL kıdem tazminatının akdin fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile davalılardan müştereken ve mütelselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2- Brüt 3.318,00 TL ihbar tazminatının 10,00 TL kısmına dava tarihi kalan kısmına ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalılardan müştereken ve mütelselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3- Brüt 3.555,00 TL yıllık izin ücreti alacağının 10,00 TL kısmına dava tarihi, kalan kısmına ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalılardan müştereken ve mütelselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4- Brüt 1.150,75 TL UBGT alacağının 10,00 TL kısmına dava tarihi kalan kısmına ıslah tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile davalılardan müştereken ve mütelselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5- Brüt 2.096,01 TL fazla mesai alacağının 10,00 TL kısmına dava tarihi kalan kısmına ıslah tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile davalılardan müştereken ve mütelselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6- Diğer taleplerin Reddine,

7- Yasal kesintilerin infaz sırasında nazara alınmasına, ..." karar verilmiş, kararın .... Dairesi'nin 25/10/2022 tarihli karar ilamı ile istinaf başvurusunun KESİN olarak esastan reddine karar verilmiş olmakla 25/10/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

6. .... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi ... tarafından davacı ... Ltd. Şti. Ve ... aleyhine hüküm altına alınan toplam 26.585,45 TL'nin tahsiline yönelik takibi başlatıldığı, davacı tarafından 23/02/2023 tarihli makbuz ile 31.358,61 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

7. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 29/01/2024 kök ve 07/05/2024 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle.

Davacı Şirket'in dönemler halinde alt ...Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'a açılan dava ve icra takibi neticesi 25/03/2005-26/10/2017 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 23/02/2023 tarihinde toplam 31.358,61 TL ödeme yaptığını, davacı Şirket hesaplamaya esas alınan kıdem tazminatı gün sayısı ve davalı ... ve İnş.San.Tic.Ltd.Şti. yönünden fazla mesai ödemesinin hesaplamada esas alınmadığı yönündeki itirazlarının haklı olduğunu,

buna göre yeniden yapılan hesaplamada davacı Şirket'in dava dışı işçiye yapmış olduğu 31.358,61 TL ödeme yönünden davalı ...Şirketlerden talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; ... Tasr. Proj. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluğunun 694,64 TL yarı yarıya sorumluluğunun 347,32 TL, ... Peyz.ve İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin tam sorumluluğunun 60,63 TL yarı yarıya sorumluluğunun 30,32 TL olarak hesaplandığını, 23/02/2023 ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi takdirinin mahkemeye ait olduğu görüşü bildirilmiştir.

IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirket/şirketlerle ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş ...işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin ...ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, ...tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; ...işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı ...tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (.... sayılı ilamı)

Dava dışı işçi ...'ın 25/03/2005-26/10/2017 tarihleri arasında 1485 günlük dönemde ...davalı şirketler bünyesinde çalıştığı, topla gün sayısının 11/04/2009- 09/06/2009 tarihleri arasında ... İnş. San. Ticaret Ltd.Şti. Bünyesinde 60 gün, 24/04/2015- 27/04/2015 tarihleri arasında ... Ltd.Şti. Bünyesinde 4 gün çalıştığı, davacı iş yerinde çalıştığı, 31.358,61 TL işçilik alacakları ödemesinin yapıldığı görülmüştür.

Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ile. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirket arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin davalı ...işçisi olarak çalıştığı ... kayıtlarından anlaşılmış, dava dışı işçinin davalı ...yanındaki çalışmasına isabet işçilik alacakları toplamının 755,27 TL olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile belirlenmiştir.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicinin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda; davacı tarafından kesinleşen iş mahkemesi kararıyla dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın kısmen kabulüne, 694,64 TL .... ..Ltd.Şti., 60,63 TL ... ...Ltd. Şti. 'den ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ¸e-imzalıdır Hakim .... · ¸e-imzalıdır